Warning: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; vBulletinHook has a deprecated constructor in ..../includes/class_hook.php on line 27
Elgar - Violin Concerto in B Minor, Op. 61 [Lưu trữ] - Diễn đàn nhạc cổ điển Việt Nam (Vương Quốc Nhạc Cổ Điển)

PDA

View Full Version : Elgar - Violin Concerto in B Minor, Op. 61



Apomethe
22-05-2007, 14:53
Đua đòi cùng cô Mme Ngô B-). Cái Lark Ascending này năm trước đứng thứ hai trong danh sách các tác phẩm được yêu thích nhất của ClassicFm và là violin solo độc tấu được yêu thích nhất.
Viết cách đây 2 năm rồi mà mãi chưa kết thúc được. Có bạn nào có nhã ý dịch giúp không? (Chỉ dịch thôi, đơn giản lắm :D)

Hướng dẫn nghe nhạc của Hilary Hahn
http://www.ttvnol.com/uploaded/kankuli/elgarvilo.jpg

Elgar - Violin Concerto in B Minor, Op. 61 (http://www.nhaccodien.info/music/post/Track2.mp3)
Introduction
Elgar violin concerto. Đa số các tác phẩm âm nhạc lớn đều có những câu chuyện đằng sau nó và đây cũng ko phải là một ngoại lệ. Khi Elgar bắt đầu nghĩ đến việc viết nó, ông đã vừa trở thành một nhà soạn nhạc nổi tiếng nhất tại Anh và được ưa thích tại đại lục. Một trong những nghệ sĩ châu Âu yêu âm nhạc của Elgar là nghệ sĩ violin nổi tiếng người Áo Fritz Kreisler. Ông trở nên ám ảnh với ý nghĩ có được một bản concerto Elgar soạn cho mình. Trong một chuyến thăm của ông đến London năm 1905, ông đã nói với giới báo chí: " Nếu các bạn muốn biết người mà tôi xem là nhà soạn nhạc đương thời vĩ đại nhất thì tôi sẽ ko ngần ngại mà nói đó chính là Elgar. Tôi đặt ông ta ngang hàng với những thần tượng của tôi Beethoven, Brahms... Những sáng tác, bản hòa âm, phối âm, vẻ huy hoàng,... tất cả trong sáng, một thứ âm nhạc chân thật. Tôi rất muốn Elgar viết một tác phẩm nào đó cho violin. Nhà soạn nhạc nào có thể chống lại sự tâng bốc như thế từ một trong những nghệ sĩ bậc thầy tài năng và được mọi người yêu quý ? Elgar đã viết ngay hai giai điệu cho concerto và chúng đã trở thành hai chủ đề chính của chương đầu tiên. Nhưng trước khi có thể thực sự sáng tác trên nó, ông còn nhiều công việc phải hoàn tất. Mãi cho đến năm 1909 - bốn năm sau - Elgar mới quay trở lại để viết bản concerto cho Kreisler.
Ông bắt đầu sáng tác chương giữa. Qua quyển nhật ký của vợ ông, Alice chúng ta biết được điều này. Bà ấy viết rằng vào tháng tư của năm ấy Elgar đã " bị ám ảnh với âm nhạc của ông ấy cho bản concerto violin". Tháng 8 năm 1910 bản concerto được hoàn thành. Và vào ngày 10 tháng 11, Kreisler đã trình diễn nó lần đầu tiên tại đại sảnh của nữ hoàng tại London với sự chỉ huy của Elgar. Nó đã thành công rực rỡ. Nó được cả khán giả và những nhà phê bình yêu thích. Và đó là một điều không bình thường cho một tác phẩm mới. Elgar đã viết " to Fritz Kreisler" trong bản nhạc để đề tặng cho nhạc sĩ này. Nhưng bên cạnh đó cũng có một lời đề từ khác bí ẩn bằng tiếng Tây Ban Nha : " Aqui esta encerrada el alma de..." Tạm dịch là: " Đây là nơi cất giữ thiêng liêng một tâm hồn..." Chỉ một vài năm trước đó nhà soạn nhạc đã viết một kiệt tác cho giàn nhạc, một biến tấu nổi tiếng được biết đến với cái tên "Khúc biến tấu bí ẩn" (Enigma variations). Và ở đây chúng ta lại có thêm một điều bí ẩn khác. Elgar không bao giờ tiết lộ điều bí ẩn đằng sau bản concerto này. Nhưng nếu quay trở lại một vài tháng trước đó, qua các lá thư của ông, chúng ta thấy được ông đang trong quá trình sáng tác nó và từ đây ta có thể tìm được một vài điều khá quan trọng.
Ngày 2 tháng 2 năm 1910 Elgar đã có bản sao chép phác thảo của chương chậm này. Ông đã thử riêng nó với một nghệ sĩ violin bạn mình, bà Speyer, vợ của một người bà con ông và là học trò của Ysaye vĩ đại. Tuần sau đó, ông đã ăn tối với một người bạn, người đỡ đầu về nghệ thuật, Frank Schuter. Đây là nơi tình tiết bắt đầu li kì, giống như những cuốn tiểu thuyết văn học Anh thế kỷ 19. Được mời đến bữa tối hôm đấy còn có Charles và Alice Stuart Wortley, những người bạn thân của Edward và Alice Elgar. Charles là một thành viên của quốc hội và vợ ông ta là nghệ sĩ piano tài năng, con gái của họa sĩ nổi tiếng theo trường phái tiền Raphael Sir John Millais. Sau bữa tối, bà Speyer và Edward hơi lại khúc Adante. Stuart lật qua trang sách và bị cuốn hút ngay vào âm nhạc và ông đã hỏi mượn bản phác thảo để thử chơi một mình tại nhà. Elgar đã gửi nó vào ngày hôm sau, 7 tháng 2, như một món quà và nói thêm rằng: " Tôi ko chắc về đoạn Adante này , tôi sẽ để nó trong một thời gian dài trước khi quyết định số phận nó. Tôi rất vui khi ông thích nó."


Chương 1- Allegro Tại chương này vấn đề đối với Elgar là ông chưa hề viết được thêm gì kể từ năm 1905, khi ông bắt đầu viết những giai điệu này.
Giai điệu đầy khao khát và quả quyết này đã trở thành chủ đề chính của chương một:
Listen (http://www.nhaccodien.info/music/post/1st_theme1.mp3)

Và giai điệu trữ tình này là chủ đề chính thứ hai:
Listen (http://www.nhaccodien.info/music/post/1st_theme2.mp3)

Sau này, vào ngày mà Elgar gửi bản thảo tới gia đình Stuart Wortley, ông bỗng nảy ra một ý tưởng đặc biệt quan trọng. Ông đã sửa lại những nốt nhạc mà ông gửi đến Alice Wortley trước đó. Vào buổi tối hôm đó ông đã viết lại cho Alice và nói rằng " rất lấy làm tiếc". Nhưng thực tế đó là một chủ đề rất có ích và có thể gắn kết một cách logic với hai chủ đề ban đầu kia.
Listen (http://www.nhaccodien.info/music/post/1st_rejection_theme.mp3)

Sự đáng tiếc đó nhanh chóng qua đi vì chủ đề này đã thực sự thể hiện tính sáng tạo trong dòng chảy âm nhạc của Elgar. Sau đó, ông đã sáng tác đoạn cao trào và viết lên trên bản thảo rằng: " Nơi nào Tình Yêu và Niềm Tin gặp gỡ/ Nơi đó sẽ có ánh sáng". Và ý tưởng này đã trực tiếp dẫn đến chủ đề thứ hai đẹp và trữ tình, chính là cái mà chúng ta vừa mới nghe trong chủ đề khác từ năm 1905. Lần đầu tiên chúng ta nghe nó trong một bản concerto hoàn chỉnh, nó được chơi ở những dây thấp và sau đó được lập lại từ từ bằng tiếng đàn clarinet solo.
Listen (http://www.nhaccodien.info/music/post/hahn/1st_rejectionfull_theme.mp3)

Elgar nhanh chóng đặt tên cho hai chủ đề cuối này là "windflower". Ta có thể đoán ra những gì ông nghĩ từ những dòng sau ông viết về loài hoa đó: " Khi những ngọn gió phương Đông lướt qua mặt đất vào tháng Ba và tháng Tư, chúng ( những bông hoa) hầu như không cúi lưng và rạp mình trước những cơn gió mạnh. Chúng bị thổi và quật ngã như nhiều người có thể nghĩ nhưng những cái rễ của chúng, những cái rễ khẳng khiu chỉ cong đi chứ không bị bẻ gãy. Và khi những đám mây giông kéo đến, những cánh hoa thu mình lại như những căn lều nhỏ, như một ca khúc dân gian: để bảo vệ những con người bé nhỏ bên trong." Không lâu sau , Elgar chuyển tên cho chủ đề này tới người đã truyền cảm hứng cho nó. Ông viết một lá thư gửi đến Alice Stuart Wortley đề " windflower". Điều đó, dĩ nhiên, giải quyết một vấn đề khó xử khác vì vợ ông cũng mang tên Alice. " Windflower" nhanh chóng trở thành cảm hứng để ông sáng tác toàn bộ bản concerto. Và từ đó, Elgar và Alice Stuart Wortley lấy ngày 7 tháng 2 làm lễ kỷ niệm.

Theo người viết tiểu sử Elgar, Jerrold Northrop Moore, đây là ngày của sự hội ngộ, theo khía cạnh âm nhạc, là sự hội ngộ của chủ đề chính thứ nhất và chủ đề thứ hai vì ý tưởng mới là cây cầu nối chúng với nhau nhưng theo khía cạnh riêng tư thì đây là ngày hội ngộ của Elgar và người đã truyền cảm hứng cho ông. Như thể rằng sự hiện diện của “Windflower” và những quan tâm đã đem lại âm nhạc cho Elgar.
Bây giờ chúng ta hãy nghe toàn bộ phần mở đầu của bản Concerto, cùng với những chủ đề riêng lẻ được thụ thai vào những thời gian khác nhau trong một trật tự khác nhau, tất cả cùng hòa hợp với nhau.
Listen (http://www.nhaccodien.info/music/post/1st_whole_opening_section.mp3)

Vào ngày 29 tháng Tư, Elgar viết cho “Windflower”: Hôm nay thật là một ngày ảm đạm và tất cả các giai điệu cứ dính vào nhau”. Ngày hôm sau, khi vợ và con gái đi vắng, Elgar đã ở nhà một mình với lý do “đau đầu” và chiều hôm đó ông đã gặp một người phụ nữ khác cũng tên là Alice. Ông đưa cho người phụ nữ ấy bản thảo của chủ đề thứ hai trong “Windflower”, trên đó ông dán một đoạn của một bài báo về bức họa “Nữ thần và Người chăn cừu thổi sáo" của Titian. Ông đã khoanh một vòng tròn đôi bằng bút chì nơi mà nội dung của nó có thể nói là khá lộ liễu. “Đấy là lúc mờ tối và bóng đêm sẽ sớm đến với anh. Đó là lúc mời tối và bóng đêm sẽ sớm đến với những đôi tình nhân, đang ve vãn nhau trong bầu không khí u ám nhuốm bạc. Thơ ca của những năm đầu đã trở lại, in đậm bởi những điều cay đắng và của những lời tiên tri nhuốm màu, và nó có lẽ, là sự hối hận.
Vào ngày 8 tháng Năm, Elgar viết về “Windflower”: “ Anh đã có bản Concerto trong tay và anh đã thử chơi nó bằng đàn piano và nó hay. Thật sự cảm xúc! vô cùng cảm xúc nhưng anh yêu nó: chương thứ nhất đã hoàn thành và chương thứ ba đang rất tốt đẹp. Đây là thời gian để sáng tác.
Chúng ta hãy cùng nghe thêm phần một cảm xúc này, bắt đầu bằng chủ đề chính thứ hai, chủ đề “Windflower” nhẹ nhàng trên tiếng kèn clarinet, được nối tiếp bởi sự gia tăng cảm xúc mạnh mẽ căng thẳng do ảnh hưởng của nghệ sĩ độc tấu violin tiến vào cùng với chủ đề chính thứ nhất.
Listen (http://www.nhaccodien.info/music/post/1st_Windflower_with_clarinet.mp3)

Tiếng violin solo chỉ là để hoàn thiện cho sự trình diễn của chủ đề nhưng nó bước vào giữa đoạn và được Elgar nhấn mạnh là phải chơi một cách “quý phái” - thật kỳ ảo với âm thanh sâu lắng của dây Son.
Listen (http://www.nhaccodien.info/music/post/1st_Windflower_violinsolo1.mp3)

(từ giây thứ 20, nghệ sĩ độc tấu đưa giàn nhạc xuyên suốt các chủ đề chúng ta vừa nghe, nhưng tỉ mỉ trau chuốt hơn cùng những tư tưởng mới).
Và bây giờ chúng ta đến với chủ đề chính thứ hai của “Windflower”. Vào lúc này, Elgar biến đổi và mở rộng nó một cách hân hoan, hoàn thành đoạn thứ nhất của phần một bằng những chất liệu du dương chưa từng có cho đàn violin. Trong bản phác thảo ông đã viết một cái tên Latin của windflower: Anemone nemorosa.
Listen (http://www.nhaccodien.info/music/post/1st_Windflower2.mp3)

Trong phần lớn tiếp theo, cũng như hầu hết các bản concerto viết theo lối cổ điển từ thời Mozart, Elgar phát triển các ý tưởng mà ông đã trình bày, biến đổi và trau chuốt chúng, bắt đầu với chủ đề mở. Ông cũng viết một đọan solo kỹ năng đặc biệt cho violin. Hãy nghe một phần của đoạn đầy ấn tượng này.
Listen (http://www.nhaccodien.info/music/post/1st_Windflower_violinsolo2.mp3)

Bây giờ, tiếng violin solo đột nhiên cùng lúc rơi xuống vì Elgar đã chuẩn bị cho đoạn gọi là “ tóm tắt”, đoạn lớn thứ ba của chương đậm chất cổ điển này. Đó là nơi chúng ta trở lại với âm điệu mở, nó thường là đoạn cao trào chính của chương.
Listen (http://www.nhaccodien.info/music/post/1st_climax.mp3)

Các bạn có thể nhận ra sự căng thẳng đã đóng góp như thế nào cho khoảng của đoạn tóm tắt này và Elgar đã làm cho nó mạnh mẽ gấp đôi bằng cách lại đưa violin độc tấu vào, mà nó đã bị loại ra trong 36 khuôn nhạc
Listen (http://www.nhaccodien.info/music/post/1st_Windflower_violinsolo3.mp3)

Hai chủ đề “Windflower” sau đó đã xuất hiện lại, với tiếng hát của cây đàn violin đẹp hơn bao giờ hết, bây giờ lại được tô điểm thêm càng tuyệt vời hơn.
Listen (http://www.nhaccodien.info/music/post/1st_Windflower3.mp3)

Đoạn Coda mang lại cho âm nhạc sự kết thúc mạnh mẽ với nhiều đoạn biểu diễn xuất sắc được viết cho violin solo dựa trên tất cả các chủ đề của chương mà chúng ta đã biết.
Listen (http://www.nhaccodien.info/music/post/1st_Coda.mp3)

Lưu ý: một vài file bị thất lạc nên tạm thời chưa nghe được

chohu
22-05-2007, 15:49
Ban đầu Kreisler đặt Elgar viết concerto violin, Elgar viết xong thì Krei tấm tắc khen là concerto hay nhất kể từ sau các concerto vĩ đại của Beethoven và Brahms (cảm nhận của Hahn xem ra có vẻ bắt chước Krei đây). Nhưng sau buổi diễn đầu tiên, Krei lại tỏ ra lạnh nhạt với bản concerto. Khi Elgar đến rủ Krei thu đĩa cùng mình bản concerto này thì Krei lại ngúng nguẩy chê Elgar chỉ huy kém. Thế là Elgar lại phải đi ăn dỗ Yehudi Menuhin (khi ấy mới 16 tuổi) thu âm tác phẩm này.


Nghe Menuhin đánh (http://classicalvietnam.info/forum/showthread.php?goto=newpost&t=232) có phải là hay hơn Hahn đấm không, (bé Apo đừng lại lấy lý do là Hahn còn ít tuổi nên non tay, Menuhin khi ấy mới 16 tuổi thôi.)

P/S: Nghe nói cái tâm hồn trong câu " Đây là nơi cất giữ thiêng liêng một tâm hồn..." là tâm hồn của một feminine (nữ chứ không phải nam). Thiên hạ đồn ầm ầm rằng đó chính là Alice Stuart Wortley.

Apomethe
22-05-2007, 16:16
Anh chohu nhầm link rồi, không phải cái đấy (http://classicalvietnam.info/forum/showthread.php?goto=newpost&t=232) mà là cái này (http://www.nhaccodien.info/forum/showpost.php?p=7837&postcount=6).
Dù sao thì Menuhin cũng thuộc dạng thần đồng prodigy rồi, chấp làm gì :D