Warning: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; vBulletinHook has a deprecated constructor in ..../includes/class_hook.php on line 27
Schubert - Symphony N. 8 in B Minor, Unfinished [Lưu trữ] - Diễn đàn nhạc cổ điển Việt Nam (Vương Quốc Nhạc Cổ Điển)

PDA

View Full Version : Schubert - Symphony N. 8 in B Minor, Unfinished



Mme Ngô
03-02-2007, 06:40
Schubert : Symphony No 8 in B Minor, Unfinished.


* * *

Trước kia ta nghĩ rằng trong khoảng từ 1813 tới khi ông mất 1828, Schubert viết xong 7 bản symphonies, và viết dở dang 2 bản khác.

Bây giờ thì ta lại biết rằng trong thời gian 1813-1826, ngoài 7 khúc giao hưởng được hoàn tất, còn có thêm không những 2 mà tổng cộng 6 khúc giao hưởng dở dang khác.

Thứ tự sắp xếp như sau (D viết tắt từ tên Otto Erich Deutssh, cataloger của Schubert)
1. Symphonic fragment in D Major, D.2B (1811)

2. Symphony No.1 in D Major, D.82 (1813)

3. Symphony No.2 in B-Flat Major, D.125 (1815)

4. Symphony No.3 in D Major, D.200 (1815)

5. Symphony No.4 in C Minor, D.417 (1816)

6. Symphony No.5 in B-Flat Major, D.485 (1816)

7. Symphony No.6 in C Major, D.589 (1817-18)

8. Symphonic fragment in D Major, D.615 (1818)

9. Symphonic fragment in D Major, D.708A (1821)

10. Symphonic No.7 fragment in E Major, D.729 (1821)

11. Symphonic No.8 fragment in B Minor, D.759 (1822)

12. Symphony No.9 in C Major, D.944 (1825-26)

13. Symphonic No.10 (fragment) in D Major, D.936A (1828)


Những chuyện đáng nói trong list 13 bản giao hưởng này là :

1. Schbert bắt đầu viết symphony rất sớm, khi mới 14 tuổi.

2. Schubert thích dùng key D Major : 6 trong số 13 bài giao hưởng đã được viết bằng D Major, thế nên dễ làm các nhà nhạc học và nghiên cứu sau này lầm lẫn, bài nọ xọ bài kia !

3. Giữa bản số 6 và bản số 9 The Great, còn có 4 bản khác viết dở dang. Điều này được hiểu như là vì Schubert có khó khăn khi sáng tác những tác phẩm bề thế đồ sộ cho toàn dàn nhạc.

4. Bản số 9 sáng tác sau nhưng được tìm ra trước bản số 8 và nó không phải là sáng tác sau cùng (cho dù tác giả có bận tâm về nó trong suốt năm cuối cuộc đời) Dòng nhạc cũng như cấu trúc của bản số 9 hoàn toàn khác biệt với bản số 10 in D Major D.936A, viết dở dang vào năm 1828 là năm chết.

5. Bản Symphony Gastein đồn đại bị thất lạc thật sự không đúng. Trước kia người ta vẫn nghĩ rằng bản Gastein được viết giữa bản số 6 và bản số 8. Sau khi sáng tác xong thì tác giả trao nó lại cho Friends of Music in Vienna(FMA, một hiệp hội chuyên về âm nhạc) và FMA đã làm mất nó. Các nhà sử nhạc đã tìm tòi bới móc vô vọng trong suốt một thế kỷ dài. Bây giờ thì người ta tin rằng bản Gastein này không mất, nó chính thực là bản số 9 The Great.

Trong 6 bản dở dang, bản số 7 là một symphony đã viết xong, dài tổng cộng 1300 measures (tiếng việt dịch là chi ?) nhưng hết 950 measures chỉ có 1 dòng nhạc chính (có âm điệu nhưng thiếu phối khí và hoà âm cho dàn nhạc).

Bản giao hưởng dở dang nổi tiếng nhứt là bản số 8 in B Minor, dở dang vì nó chỉ có hai movements duy nhứt ! Schubert có phác thảo một scherzo cho movement thứ ba, nhưng rồi không tiếp tục nữa. Có người lại bàn đề rằng : Entr’Acte của Rosamunde cũng viết bằng B Minor như bản số 8, thành ra có thể Schubert thoạt đầu có ý định dùng nó như movement thứ 3 nhưng sau đổi ý và đem nó gắn vào Rosamunde chăng ???

Mùa thu năm 1822, sau 1 tháng làm việc, Schubert tà tà xếp số 8 qua 1 bên rồi viết bản Wandere Fantasy nổi tiếng cho dương cầm. Mùa xuân tiếp đó, qua Anselm Huttenbrenner, một thành viên trong Styrian Music Society ở Graz, Schubert được cấp bằng hội viên danh dự của Hiệp hội trên (một trong vài thành công nhỏ trong suốt cuộc đời nhạc sĩ khi còn sống, than ơi !) Schubert viết thư cám ơn Anlsem và hứa sẽ tặng Hiệp hội một bản Giao hưởng của mình. Anselm là nhạc sĩ dương cầm đồng thời cũng sáng tác (nhưng má ơi, rất ạch cà đụi !)

Tháng Chín, qua bạn thân của mình là Josef, Schubert đưa bản thảo dở dang symphony số 8 cho Anselm, anh ruột Josef. Anselm do hiểu lầm (vô tình hay cố ý ?) không trao bản số 8 này lại cho Hiệp hội mà tà tà giữ nó làm của riêng trong suốt ... 40 năm !

Năm 1860 (32 năm sau cái chết của Schubert) Josef nói với Nhạc trưởng Johann Herbeck về tác phẩm này ... (Anh Anselm có bản Giao hưởng B Minor do Franz Schubert viết, trời ác liệt lắm, dám ngang cơ với mấy bản của Beethoven chớ hổng chơi nha, phiền cái nó còn dang dở !) ... Herberk tìm tới Anselm, khi ấy đã già, xin coi bản nhạc và khó khăn lắm mới thuyết phục được Anselm cho phép mình đem bản giao hưởng ra ánh sáng (thuyết phục bằng cách hứa sẽ trình diễn luôn thể một tác phẩm của Anselm)

43 năm sau khi chào đời, bản giao hưởng số 8 dở dang đã ra mắt công chúng.

Có nhiều giả định về việc tại sao Schubert đã không hoàn tất và cũng đã không hề nói gì về tác phẩm này, ngay cả với Ferdinand, anh ruột của mình.
Tất cả sự nghiệp trước tác của Franz Schubert đều do Ferdinand cất giữ, nhưng Ferdinant cũng chẳng hay chẳng biết chi ráo về tác phẩm này! Có giả thuyết cho rằng, bản Giao hưởng số 8 thiệt sự chỉ có 2 movements vì tác giả đã muốn nó như thế. Nhưng nếu quả vậy thì Schubert phác thảo phần Scherzo để làm gì, và tại sao hai movements này lại được viết bằng hai keys khác nhau ?

Có thể Schubert viết tới đây thì hết hứng ?
Có thể vì ông thấy 2 movements đầu tự nó đã quá đủ, cố gắng viết thêm sẽ làm bản nhạc bết đi chăng ?
Cũng lại có giả thuyết hay chính Anselm đã làm thất lạc phần cuối bản nhạc hổng chừng ?

Vào sinh nhựt thứ 100 của Schubert, một cuộc thi sáng tác đã được tổ chức. Giải thưởng sẽ trao cho ai viết được phần kết thúc hay nhứt. Chuyện sáng tác dở dang thì hổng hiếm nha, Requiem của Mozart, Art ot the Fugue của Bach, Symphony thứ 10 của Mahler đều cũng dang dở, chúng dang dở vì tác giả của chúng qua đời. Trường hợp của Schubert thì khác hẳn, ông chẳng những bỏ dở tác phẩm của mình thiệt lâu trước khi chết (6 năm) mà ông cũng không chừa một khoảng trống nhỏ nào cho bất cứ ai mang nhạc của họ gắn thêm vào đó, thế mới là ác liệt. Và kết quả là đã không một ai có khả năng để hoàn tất tác phẩm vĩ đại này !!!

* * *

Sau đây tui xin bàn về bản Symphony dang dở.

Bản giao hưởng Unfinished được khởi sự viết vào ngày 30 tháng 10, 1822. Tháng 11 cùng năm, tác giả của nó viết xong hai movements đầu và bắt đầu viết movement thứ ba scherzo, nhưng ông đã không hoàn tất nó.
Johann Herberck điều khiển buổi trình diễn đầu tiên tại Vienna ngày 17 tháng 12, 1865.

CD của tui do dàn nhạc The Cleveland Orchestra trình tấu, dưới quyền điều khiển của Christoph Von Dohnanyi, thâu âm ngày 22 –23 tháng 10 1983.
Bản nhạc dài gần 26 phút chia ra như sau :
1. Allegro moderato 12 : 31
2. Andante con moto 13 : 26.

Bản Giao hưởng dang dở mang những âm điệu hay đẹp nhứt (chưa hề có địch thủ cho tới nay, theo ý kiến một số người vừa yêu nhạc vừa yêu Schubert !) Đây là lý đo vì sao nó nổi tiếng cho dù nó thiếu ... sự toàn vẹn (mà có thiếu thiệt hông ta ?)
Schubert là một nhà thơ toàn hảo của âm nhạc, theme nhạc thứ nhì của 1st movmement có âm điệu đầy thi tính và rất diễm lệ.

Với Symphony số 8, Schubert đã cả gan phiêu lưu bằng những hợp âm mới.
Vì mới nên nó lạ. Và vì lạ nên người ta hồ nghi là ổng đã vô tình ... viết sai. Rồi người ta tà tà ‘sửa sai’ cho nó. Người ta ở đây chính là đại nhạc sĩ Johannes Brahms không ai khác.

Tui có đọc một bài giải thích tràng giang đại hải về vụ mới lạ này, đọc xong thì ... bí lù !! Tui hiểu lơ tơ mơ rằng Schubert đã dùng những nốt nhạc rất đỗi dissonant làm Brahms ... hết hồn ! Brahms bối rối và sanh lòng ấm ức hoài nghi, để rồi nhứt định phải sửa lại cho đúng (lộn đó nha, chớ ai mà viết kỳ cục dzậy bao giờ !)

Đó là chuyện xưa rồi. Tới đầu thế kỷ 20, vụ dissonance của Schubert bỗng hết dissonance, nó biến thành consonance ráo (mèn ơi, thuyết tương đối cũa Einstein thiệt đúng hết sức nha) Bây giờ Schubert viết làm sao thì dàn nhạc đã chơi ngay chóc như vậy.

1st movement rất phong phú về âm điệu. Nhạc khởi đầu như từ xa xôi sâu thẳm, bí mật thì thầm, qua tiếng cello và tiếng bass. Rồi violins cất tiếng thiệt nhẹ nhàng.

Ở phút 0 : 20 oboe và clarinet trổi lên nhạc đề thứ nhứt.
Tới phút 1 : 20 cello đi vào nhạc đề thứ nhì, rất lyrical. Tuyệt diệu !

Trong sonata form (ai hổng biết sonata form thì kiếm bài ni đọc nha) tuy 1st theme là nhạc đề chánh (main theme), 2nd theme là nhạc đề phụ (subordinate theme) nhưng thường thì vai trò của cả hai quan trọng ngang nhau.
Ở bản số 8 này, Schubert đã cho nhạc đề phụ trội vượt hơn cả nhạc đề chánh, quan trọng hơn vì nó tái xuất nhiều lần và còn thấy trong cả 2nd movement nữa.
Thi tính từ 1st movement kéo dài qua tới 2nd movement.

2nd movement có hai giai điệu (melodies) rất du dương. Giai điệu thứ nhứt chơi bằng violins. Sau đó nhóm clarinet trổi lên giai điệu thứ nhì. 2nd theme xuất hiện, kéo xúc cảm của 1st movement trở về. Rồi cả hai themes tuần tự cùng được nghe lại. Phần Coda có tiếng violin đơn điệu luân phiên với dàn kèn gió, chậm và nhẹ nhàng, kết thúc bản giao hưởng tuyệt vời.

* * *

Bản số 9 ra ánh sáng nhờ công lao của Robert Schumann đã lục lọi trong đống bản thảo tại nhà của Ferdinand và tìm ra nó.
Vậy rồi ... bản Giao hưởng nào của Schubert được coi là hay nhứt ??
Số 8 và số 9, ai cũng nói vậy. Tài nghệ của Schubert đã phô trương toàn vẹn trong hai tuyệt phẩm này. Nếu bắt buộc phải chọn 1 trong 2, thì giới thưởng ngoạn thiệt tình bối rối.

Số 8 hoàn toàn khác số 9 từ từ hình thức cho tới nội dung.
Số 8 viết bằng tông Minor, riêng tư và bi thảm, ngắn gọn và đều đặn, nặng tính lãng mạn. Người ta nói Schubert viết bản này cho riêng mình.
Số 9, the Great, viết bằng tông Major, bề thế với 4 movements, rất lyrical và trải rộng, nặng tính cổ điển. Người ta nói Schubert không viết nó cho riêng mình mà cho công chúng. Tuy hình thức của số 9 mang tính cổ điển nhưng nội dung tác phẩm vẫn lãng mạn qua thi tính ngọt ngào của dòng nhạc.
Có người mê bản số 8 quá xá rồi la làng rằng nó hay hơn cả Beethoven nữa lận !
Tui thì thích cả hai. Biểu chọn thì kẹt cho tui quá !
Nhưng nếu bắt buộc (bị dí dao vô cổ chẳng hạn) thì có lẽ … hồi trẻ tui sẽ chọn bản số 9. Tại sao ư ? Thì tên cúng cơm của nó là the Great. Phải có lý do chánh đáng gì chớ, bộ thinh không rồi người ta đặt tên nó khơi khơi vậy à !!!!
Bây giờ già rồi, cái nhìn về cuộc đời về con người đã thay đổi với thời gian, thành ra tui sẽ chọn bản số 8, chỉ vì nó ... dang dở.
Tình chỉ đẹp khi còn dang dở.
Đời mất vui khi đã vẹn câu thề ...
Cái chi dở dang thường gây luyến tiếc và luyến tiếc triền miên.
Nốt nhạc cuối cùng đã chấm dứt nhưng âm điệu vẫn tuôn chảy không ngưng ... rồi cái đầu ta hụt hẫng và trái tim ta thinh không trĩu nặng, chưa kể là nó còn có thể tinh bơ mà ... thổn thức.

*Ai có lòng tốt muốn bưng bài viết ni sang chỗ khác xin làm phước bưng luôn tên tác giả đi theo. Kẻo không đôi ngả chia ly thiệt cũng ... buồn !

Mme Ngô

Apomethe
03-02-2007, 12:27
Đọc bài thì phải kèm nhạc mới thú vị:
Symphony No.8 in B minor D.759 "Un finished"
Conductor: Herbert Von Katajan/Berlin Philharmonic
1. Allegro moderato (http://boyunglee.com/music/schubert/symphony/schuebertsymphonyno.8inBminorD.759.1.Allegromodera toBerlinPhilKatajan.mp3)
2. Andante con moto (http://boyunglee.com/music/schubert/symphony/schuebertsymphonyno.8inBminorD.759.2.Andanteconmot oBerlinPhilKatajan.mp3)

hoarkis
25-03-2007, 23:28
Bản giao hưởng này chỉ có 2 chương, nghe nói có ông nhạc sỹ nào viết tiếp chương thứ 3 nhưng chắc viết dở quá nên bị xếp xó ko ai màng tới .......mà mình thấy cũng ko cần thiết phải có chương thứ 3, chẳng lẽ lúc đó thành đổi tên thành bản giao hưởng Finished. ..nói giỡn thôi tại vì chương 2 của nó quá hay rồi khó cho nhạc sĩ khác viết tiếp lắm ...

lt_hongngoc
26-03-2007, 10:55
Em nghĩ rằng có một số bản chưa hoàn chỉnh mà lại quá hay ở các movement trước nên nhạc sĩ ko viết tiếp nữa, nếu viết tiếp mà lại ko đc hay hơn hoặc bằng trước thì giá trị bản nhạc bị giảm đi, nhất là ở movement 4 là chương tổng kết <cái này là ý kiến chủ quan của em thôi>.

Symphony
28-03-2007, 03:54
Chương 1 của symphony no.8 unfinished từng được dùng trong một phim truyền hình được đánh giá cao ở VN , phim Mùa lá rụng . :D

Lần đầu tiên nghe chương 1 của giao hưởng này em đã có một cảm giác rất chắc chắn đấy là giao hưởng số 8 bỏ dở của Schubert (cái file nhạc em nghe chỉ ghi tên Track 1 , Track 2 ... thôi ) Lạ thật ;;)

Apomethe
28-03-2007, 04:16
Ông già trong phim đấy có cái đĩa LP suốt ngày nghe đi nghe lại. Thấy đĩa của Melodiya, chắc là của Svetlanov hoặc Mravinsky chỉ huy.

Wal
28-03-2007, 08:11
vô trong đây có 2 bản giao hưởng 8,9 nè:
http://lamthanhthuy.multiply.com/music/item/12
(Karajan)

TheScarOfTime
30-12-2007, 12:01
Cái bài số 8 này, chẳng hiểu sao mình rất khó xác định nhịp. Nhịp đó là nhịp 3/4, sao mình nghe giống hệt 6/8.

Tri_ Red Army
15-04-2009, 15:22
Bản số 8 nghe nẫu hết cả ruột!Có ai nghe bản số 9 của Schubert chưa? Mình rất sửng sốt, xúc động khi nghe bản này .Không ngờ Schubert lại có thể viết 1 tác phẩm lớn, hùng tráng đến vậy. Có thế mới xứng là học trò của Beet

Apomethe
15-04-2009, 15:52
Bản số 8 nghe nẫu hết cả ruột!Có ai nghe bản số 9 của Schubert chưa? Mình rất sửng sốt, xúc động khi nghe bản này .Không ngờ Schubert lại có thể viết 1 tác phẩm lớn, hùng tráng đến vậy. Có thế mới xứng là học trò của Beet

Schubert là học trò của Beethoven vào thời gian nào thế?

Tri_ Red Army
15-04-2009, 16:39
''Schubert là một trong những người may mắn được nhạc sĩ để mắt tới và giữ bên cạnh như một học trò của mình.'' trích từ http://thuvien-ebook.com/forums/archive/index.php/t-13380.html

chauduyphanvu
16-04-2009, 09:41
Hừm, Beethoven quý Schubert thế chứ không (muốn) giữ ông lại làm học trò, cũng là vì Beethoven đang trong giai đoạn cuối đời và lâm bệnh nặng. Hình như Schubert gặp được Beethoven có một lần, và lần đấy ông trình tập ca khúc mới viết ra cho Beethoven xem, sau đấy Beethoven có nói với cháu trai của ông về Schubert (đại khái là khen gì đấy). Xem xong tập ca khúc, Beethoven có chỉ cho Schubert một lỗi sai trong sáng tác, hình như sau đấy Schubert đâm ra tự ái và không gặp Beethoven nữa thì phải. (Nhưng ông đã là một trong những người cầm đuốc đưa tang nhà soạn nhạc thiên tài người Đức).

Apomethe
16-04-2009, 18:09
Cái truyện đấy cũng chỉ là giai thoại chứ chưa chứng thực được. Schubert có viết tặng Beethoven op. 10 và 1 duet variations. Schubert rất ngưỡng một Beethoven nhưng lại xấu hổ không dám gặp mặc dù Beethoven cũng thừa nhận tài năng của Schubert. Thậm chí việc Schubert và Beethoven có gặp nhau không cũng còn tranh cãi vì không có chứng cứ. Tuy nhiên sau này khi chết thì Schubert yêu cầu được chôn cạnh Beethoven, sau đó cả mộ của cả hai người đều được chuyển đến Zentralfriedhof và ở cạnh mộ của Strauss II và Brahms

"Truly, the spark of divine genius resides in this Schubert!"

Tri_ Red Army
16-04-2009, 19:01
''sau này khi chết thì Schubert yêu cầu được chôn cạnh Beethoven'' Bái phục Schubert sát đất!:))

chauduyphanvu
17-04-2009, 06:23
''sau này khi chết thì Schubert yêu cầu được chôn cạnh Beethoven'' Bái phục Schubert sát đất!:))

Giời, đã hiểu rồi lại còn giả bộ. :P