Warning: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; vBulletinHook has a deprecated constructor in ..../includes/class_hook.php on line 27
Chopin - piano concertos [Lưu trữ] - Diễn đàn nhạc cổ điển Việt Nam (Vương Quốc Nhạc Cổ Điển)

PDA

View Full Version : Chopin - piano concertos



Raphael
05-06-2008, 20:38
Theo một số thông tin mình được biết thì bản PC số 1 này của Chopin được viết sau bản số 2 chứ không như cách chúng ta thường hiểu là bản số 2 được viết sau bản số 1. Mình chưa xác minh lại thông tin này nên không chắc có đúng thế không. Về tầm vóc thì bản PC1 được đánh giá là lớn hơn bản PC2 nhiều. Các pianist lớn trong các cuộc tranh tài quốc tế lẫn sự nghiệp biểu diễn vẫn thường chọn bản số 1 làm thước đo trình độ cá nhân nhiều hơn bản số 2. Đa phần trong các đĩa CD mình thấy thì có thể có bản số 1 và ko có bản số 2 nhưng nếu có bản số 2 thì ko thể thiếu bản số 1.

Còn nếu xét trên một khía cạnh nào đó thì PC của Chopin vẫn chưa đồ sộ bằng. Thật ra ở đây mình không so sánh về tầm vóc bởi vì ko có tiêu chuẩn gì đề so sánh tầm vóc cả. Chủ đề trong PC của Chopin là tình yêu, rất đặc trưng so với các nhạc sĩ khác cho nên mình ko có ý so sánh cái đó. Nếu có thì có thể chỉ là về kỹ thuật hay độ phức tạp của tác phẩm mà thôi. Nhưng những cái đó cũng ko thể đánh giá được gì nhiều về tác giả cũng như ko thể vì thế mà cho là PC của Chopin kém chất lượng so với các nhạc sĩ khác. Thật sự thì PC của Chopin ko phải là một quả núi vĩ đại như Everest đối với các pianist bởi vì nó ko khó, thậm chí có thể nói là khá dễ so với các PC của một số tác giả cùng thời hoặc lớp thế hệ đàn em. Vài tay amateur có trình độ một chút chắc cũng chơi được chương 2. Thế nhưng cái khó là ở chỗ thể hiện được chiều sâu và linh hồn tác phẩm. Không phải pianist nào cũng làm được. Thậm chí ở VN ta, các pianist trẻ vẫn chưa dám thử sức nhiều với bài này. Đó chính là cái làm cho PC có sức quyến rũ và ko thể so sánh với PC của các tác giả khác. Chính cái giản dị, trong sáng và nhuần nhị đó mới làm nên Chopin chứ ko phải là độ lớn của tác phẩm.

Về năm sáng tác mình cũng không nhớ rõ nhưng có lẽ cũng vào khoảng 1830 như các bạn đã đề cập, tức khoảng năm Chopin 20 tuổi cũng đồng thời là khoảng thời gian Chopin chuẩn bị đi sống lưu vong ở nước ngoài. Và cả 2 đều dành tặng cho những người yêu hay cũng có thể nói là những người vợ không chính thức của ông. Nên 2 bản này nói chung là lãng mạn. Nhưng chiều sâu của bản số 1 vẫn hơn hẳn bản số 2. Đoạn cadenza mở đầu chương 1 và toàn thể nội dung chương đầu bản số 1 cô đọng và gây ấn tượng mạnh hơn ở bản số 2. Về cảm xúc trữ tình ở chương 2 thì 2 bản có lẽ là ngang nhau, ko hơn ko kém. Còn chương 3 thì ở 2 bản lại có sự khác nhau rõ rệt. Chương 3 bản số 1 thì mang tiết tấu rondo nhảy nhót vui tươi nhí nhảnh còn chương 3 bản số 2 lại mang âm hưởng Mazurka, có phần hơi gợi nỗi nhớ nhà. Nhưng đến cuối chương thì lại tươi vui phấn khởi hơn.

Mình cũng như rất nhiều người yêu nhạc Chopin có lẽ cũng đều thắc mắc tại sao Chopin ko viết thêm bản concerto nào nữa trong khi 2 bản đầu tiên khá thành công của ông đã được viết ở tuổi đời còn rất trẻ. Lý do này thì có lẽ phải hỏi Chopin mới biết chính xác được. Tuy nhiên nếu tự suy luận thì có lẽ mỗi người cũng có thể tự tìm ra một cách giải thích cho riêng mình. Ví dụ như mình thì nghĩ rằng 2 cuộc tình đầu dang dở của Chopin đã khiến ông không cảm thấy muốn viết thêm những bản concerto khác mặc dù sau đó ông vẫn viết tiếp một số bản nhạc khác cho piano và dàn nhạc như bản Fantasy on Polish air Op.13 hay Grande Pollonaise Brillante Op.22. Hoặc cũng có thể khi sống với Goerge Sand, Chopin đã tìm thấy được chỗ dựa tâm hồn của mình cho nên ông cảm thấy ko cần thiết phải viết thêm bản nào nữa, vì đối với tình yêu đích thực thì thể hiện bao nhiêu cũng bằng thừa. Hoặc cũng có thể suy xét tâm lý của một người có trái tim quá quá nhạy cảm và thổn thức như Chopin. Khi đã yêu ai bạn sẽ cảm thấy phải dành riêng một cái gì độc nhất vô nhị cho người ấy, dù cho có là người yêu đầu tiên hay là người yêu thứ 7 thứ 8 của bạn đi nữa. Bạn không thể dành cho tất cả bấy nhiêu người yêu của bạn một thứ như nhau. Mà 2 bản concerto này cũng như 2 món quà được viết bằng tất cả cảm xúc cũng như trí tuệ của ông. Nếu là bạn, bạn có đi trao tặng tình yêu của mình một cách tùy tiện không, huống hồ là Chopin. Cho nên theo mình nghĩ thì Chopin muốn giữ trinh nguyên tình cảm ban đầu của mình cho những người yêu thời trai trẻ của mình chứ với sức của ông thì ông dư sức làm thêm ít nhất 2 bản concerto nữa. Ở phương tây, khi bước sang tuổi 20 là suy nghĩ của người đàn ông đã trưởng thành và chín chắn lắm rồi chứ không có vội yêu vội ghét như lũ choai choai. Tình yêu của họ cũng không có uỷ mị và mít ướt kiểu như Hàn Quốc cho nên bạn sẽ thấy một tác phẩm tình yêu của họ được thể hiện đẹp đẽ như thế nào... Còn cả khối cách lý giải có đầy trên mạng và các diễn đàn. Mình chỉ xin nêu ra 2 cách giải thích của riêng mình.

Về các pianist biểu diễn bài này ....... à uhm ... thì tạm gọi là "hay nhất" vậy thì mình chỉ có thể phán ngay 1 người đó là: Krystian Zimerman. Hồi trước khi mới nghe ông này đàn lần đầu thì không cảm thấy gì đặc biệt cả. Thậm chí mình còn cho là Kissin chơi hay hơn nhưng mãi 2 năm sau, khi mình thật sự kinh qua cái cảm giác cô đơn, thổn thức, lo sợ và ngọt ngào của kẻ lần đầu biết yêu thì mình mới cảm thấy rằng Zimerman đánh hay hơn tất cả. Lúc ấy khi đang tuyệt vọng thì tự nhiên lại tìm lại nghe cái đĩa của Zim thì mới phát hiện ra mãi bây giờ mình mới hiểu Zim. Cũng chính nhờ ông mà mình mới cảm nhận được thêm về chiều sâu của bản PC số 2. Nếu có thì giờ, mình sẽ viết thêm vài trang để phân tích về cách xử lý từng câu nhạc, nốt nhạc của Zim; từ phần thể hiện và phá cách của dàn nhạc mà ông tự chỉ huy cho đến từng đoạn cadenza và nét tinh tế trong từng giai điệu của ông. Nghe miên man và thổn thức đến lạ lùng. Nói chung khi nghe bản của Zim chơi, bạn sẽ thật sự cảm thấy nỗi nhớ và sự chờ đợi trong tình yêu. Thủ thuật mà Zim thể hiện đó là ở những đoạn nghỉ hơi lâu bất thường và có những đoạn thì dàn nhạc gần như im bặt để cây piano tự nói chuyện trong khi theo nguyên tác thì chỗ đó dàn nhạc vẫn ngân nga nhè nhẹ. Nhiều người thường so sánh những chuỗi âm thanh đổ xuống của các nghệ sĩ lớn chơi như những hạt ngọc sáng lấp lánh hoặc trong như những giọt sương lung linh. Nhưng khi nghe Zim chơi 2 bản này thì mình mới nhận ra rằng đôi khi người ta đã quá lạm dụng cách so sánh này cho các nghệ sĩ bởi vì không phải ai cũng có thể làm cho tiếng đàn ngân nga réo rắt của cây piano sáng trong như 1 giọt nước được. Nhưng Zim thì làm được, trong 2 bản concerto này cũng như tất cả các bản thu của ông mà mình nghe được. Về độ trong của tiếng đàn thì có lẽ cũng có nhiều cung bậc nhưng để gọi là trong như giọt sương buổi sớm thì có lẽ chí có tiếng đàn của Zim là xứng đáng nhất. Có lẽ mình hơi cực đoan và bị Zim tẩy não rồi nhưng theo nhận xét riêng của mình thì sau khi nghe Zim chơi 2 concerto này, mình ko cần phải nghe thêm ai khác chơi nữa bởi vì trước đó đã nghe khá nhiều người và sau cũng nghe thêm một số người nữa nhưng vẫn chưa thấy ai chơi bản này hay hơn Zim. Nói thế có hơi quá không nhỉ?

Về các bản thu của Kissin thì đến nay phổ biến nhất có lẽ vẫn là bản thu năm Kissin 14 tuổi. Hình như chưa thấy bản thu mới nào của Kissin gần đây. Mà theo mình thấy thì có lẽ lần đó cậu ta còn chưa biết yêu (14 tuổi thì yêu với đương cái nỗi gì) nên đánh bản ấy chưa được trưởng thành và sâu sắc cho lắm. Có lẽ là chưa đủ độ chín. Nói như nhiều người thì đó là tình yêu bồng bột thời trai trẻ. Nhưng dù sao đó vẫn là một bản thu huyền thoại của một pianist đang trên đường trở thành huyền thoại.

richarddanh
06-06-2008, 00:04
concerto của Chopin !! tuyệt vời đến mức ... không thể tin nổi đó chỉ là 2 bài concert duy nhất của Chopin, ngang tầm với các nhà soạn nhạc đã cho ra đời hàng trăm tác phẩm cho dàn nhạc như beethoven, mozart, vivaldi,...v..v (còn nhìu nhưng mình ko rành):D
I love Chopin !!:x he's my idol !!

Pathétique
06-06-2008, 05:17
Về bản concerto này, tớ thích article này nhất. Họ giới thiệu về 2 bản concertos của ông ấy, và trích dẫn lời của Chopin luôn:

"Adagio of the new concerto is in E major. It is not meant to be powerful, but rather romantic, quiet, melancholic, should give the impression of a look back at a thousand loveable memories. It is like meditating in beautiful springtime, at moonlight (The Letters of Fryderyk Chopin, prepared for print by Dr Henryk Opienski, Warsaw 1937, p. 63-64 - the letter to Tytus Woyciechowski in Poturzyna, Warsaw, 15th May 1830).

http://www.culture.pl/en/culture/artykuly/dz_chopin_koncerty_fortepianowe

NgocAnh
06-06-2008, 10:49
mình chưa nghe bản thu của Zimerman.tớ thik bản thu Argerich, trong chương 1, dường như là viết về tình yêu, mình thấy tiếng đàn của bà có khoảnh khắc lóe lên như ánh kim. cực kì sắc sảo, rất riêng tư, ko thỏa hiệp. qua đó có lẽ cũng thấy tài năng nổi bật của bà.
giờ mình đang thik chương 2 của con 1.
Chương 3 mình thấy có đoạn cuối tươi sáng và có phảng phất nét nhạc của Moda.
các bạn ko đồng ý thì tiếp tục bổ sung dùm mình nhé.

PeterMark
06-06-2008, 13:16
concerto của Chopin !! tuyệt vời đến mức ... không thể tin nổi đó chỉ là 2 bài concert duy nhất của Chopin, ngang tầm với các nhà soạn nhạc đã cho ra đời hàng trăm tác phẩm cho dàn nhạc như beethoven, mozart, vivaldi,...v..v (còn nhìu nhưng mình ko rành):D
I love Chopin !!:x he's my idol !!

Ngang tầm như thế nào?

richarddanh
06-06-2008, 19:06
trên tuổi trẻ online có bài viết này, mời các bác đọc chơi !! :D

Cả hai concerto của Chopin đều được viết ở tuổi 19-20 và lập tức được tác giả công diễn trong những buổi hòa nhạc cuối cùng ở Ba Lan trước khi định cư tại Paris.


Concerto N.1 E – moll: “mọi nét nhạc ở đây đều cảm hứng” (Ravel)
Chương I: Các chủ đề cùng tô điểm cho một hình tượng lãng mạn thuần nhất. Nét nhạc ngắn mở đầu đầy sức sống trong nhịp điệu polonaise được nối tiếp vào ngay chủ đề 1 dịu dàng, đa cảm. Chủ đề 2 trong sáng, êm đềm như một dạ khúc.
Chương II: Theo lời Chopin, đây là “một cảm giác yên tĩnh, đượm buồn, như thể cái nhìn được nghỉ ngơi trên phong cảnh thân thuộc, chẳng hạn một đêm xuân lấp lánh ánh trăng”.
Chương III: Các chủ đề đều tươi tắn, uyển chuyển trong không khí dân vũ Ba Lan.

Concerto N.2 F - moll: được viết trước N.1 trong cảm xúc mối tình đầu dành cho ca sĩ C. Gladowska, nhưng xuất bản muộn hơn nên tác phẩm được đánh số 2 và đề tặng nữ bá tước D. Potocka vì người xưa đã... lấy chồng.
Chương I: Hai chủ đề chính đều bắt đầu trong trạng thái tĩnh, đăm chiêu, mơ màng và sau đó trở nên xáo động trong niềm say mê nồng nhiệt.
Chương II: Chopin thú nhận chương này cũng như chương II của N.1 đều xuất phát từ tình cảm thầm lặng dành cho nàng C. Gladowska. Như một bản dạ khúc, giai điệu chính hát lên tâm sự thầm kín của mối tình trong sáng. Tình yêu càng thêm nồng nhiệt, đắm say trong phần phát triển.
Chương III: Duyên dáng, cuốn hút trong tiết tấu dân vũ - valse ở chủ đề 1 và mazruka ở chủ đề 2.

akira
12-05-2009, 23:05
Mình cũng chưa nghe nhiều concerto hay nhạc của Chopin lắm nhưng cũng thật sự ấn tượng với concerto no.1 đặc biệt là đoạn có piano chơi solo. Mình cũng thấy Kissin đánh bản này chưa được sâu lắm. Tìm mà chẳng thấy bản thu khi Kissin lớn gì cả :D

nguyen2ahoa
13-05-2009, 15:42
Hôm nay dạo một vòng thấy toàn Topic hay cả. Concerto No. 1 của Chopin thì khỏi phải chê rồi. Nó có thể nghe lúc sáng sớm, ban chiều, khuya...Yếu tố không gian dường như là vô tận với nó. Mình thích nhất là đoạn solo piano, nhẹ nhàng kiều diễm như bàn tay ai đó chạm khẽ lên cánh hoa hồng...GREAT .........

chauduyphanvu
13-05-2009, 18:15
chopin nổi bật nhất với piano, zậy sáng tác concerto cho piano cũng phải hay chứ chẳng bao giờ dở !

Thực ra mà nói thì Chopin không chuyên sáng tác nhạc cho Piano và dàn nhạc - ông chỉ chuyên về Piano (do hồi nhỏ chỉ học mỗi Piano mà thôi), thế nên mới có sự không cân bằng giữa piano và dàn nhạc trong bản Piano Concerto # 1 này (cái này vẫn là đề tài tranh luận từ thuở nào rồi).

Charlotte Nguyen
13-05-2009, 22:43
Theo em là phần orchestra ít quá à ? Có lẽ kiểu Piano Concerto của Chopin nó là vậy. Dù ông không viết đc dài cho phần dàn nhạc nhưng 2 bên hòa hợp và truyền tải được tư tưởng tình cảm của nhà soạn nhạc là tuyệt rồi.
___

Ngày trước yêu đến phát khóc được bản Concerto No.1. Mình nghe nhiều bản nhưng vẫn thích bản của Zimerman hơn cả, một giọng đàn chắc chắn nhưng rất hoa lệ và tình cảm thì bay bổng hơn cả ! Một cái nữa là ở 21:02-21:32, âm thanh bộ dây của dàn nhạc lại dường như lớn hơn của piano (các bản thu khác thì ngược lại), theo thiển ý cá nhân mình thì điều này làm cho đoạn trở nên thống thiết hơn nhiều, nghe rất rưng rưng.
Bây giờ thành ra thích Concerto No.2 hơn :), chắc tại cảm xúc của No.2 giản dị và có gì đó chân thành hơn, rất tha thiết nữa, nhất là khi nhìn pianist trẻ, thấy lòng rất xúc động vì nghe đâu Chopin viết No.2 dành tặng nàng thơ của ông khi 19 tuổi ! Có một kiểu đồng cảm gì đó làm mình thích thú.

chauduyphanvu
14-05-2009, 07:16
Theo em là phần orchestra ít quá à ? Có lẽ kiểu Piano Concerto của Chopin nó là vậy. Dù ông không viết đc dài cho phần dàn nhạc nhưng 2 bên hòa hợp và truyền tải được tư tưởng tình cảm của nhà soạn nhạc là tuyệt rồi.

Không phải là phần dàn nhạc ít hơn phần Piano gì mà là có một sự không cân bằng (không phải một ít một nhiều) - hồi đấy có một bài giảng cụ thể về vấn đề này nhưng giờ em tìm lại không thấy, với lại cũng không biết giải thích thế nào cho rõ. :D Đọc nhiều sách có đề cập đến bản Piano Concerto này thì đa phần đều đề cập tới việc không cân bằng giữa piano và dàn nhạc. :|

Brahmsjunior
14-05-2009, 09:26
Không phải là phần dàn nhạc ít hơn phần Piano gì mà là có một sự không cân bằng (không phải một ít một nhiều) - hồi đấy có một bài giảng cụ thể về vấn đề này nhưng giờ em tìm lại không thấy, với lại cũng không biết giải thích thế nào cho rõ. :D Đọc nhiều sách có đề cập đến bản Piano Concerto này thì đa phần đều đề cập tới việc không cân bằng giữa piano và dàn nhạc. :|


Đặc điểm của piano concertos của Chopin là thế mà :) Mình nghe cả concertos số 1 & 2 rồi. Cả 2 đều rất hay. Tuy nhiên, mình thích bản số 1 hơn.

Nhạc Chopin nghe nhẹ nhàng, lãng mạn, rất thư giãn, nhưng cũng khá sâu.

sôpanh
06-12-2010, 20:33
tôi thích nhất là cái đoạn giữa nghe cứ như một khởi đầu mới, một buổi sớm làm cho lòng thư thái trống không thật tuyệt. ha ha ha