Warning: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; vBulletinHook has a deprecated constructor in ..../includes/class_hook.php on line 27
Một chút nhạc thính phòng [Lưu trữ] - Diễn đàn nhạc cổ điển Việt Nam (Vương Quốc Nhạc Cổ Điển)

PDA

View Full Version : Một chút nhạc thính phòng



Chris Pho
16-11-2014, 23:40
Một chút nhạc thính phòng



Đã lâu rồi tôi muốn viết về nhạc thính phòng nhưng chưa có dịp. Tuần rồi tôi được một người bạn ở facebook gởi cho một cái show của nhóm Salut Salon, gồm 4 nữ quái người Đức trong một string quartet. Màn trình diễn này là một cách giới thiệu rất hay cho thể nhạc thính phòng.




<ahref=”http://www.youtube.com/watch?v=BKezUd_xw20“>




Nhạc thính phòng là nhạc viết cho một nhóm khí nhạc (instrument), thường là các bài Sonata nho nhỏ, cho 2 tới 9 nhạc công, mỗi nhạc công có một vai trò quan trọng như nhau. Đây thường là một nhóm bạn bè rủ nhau chơi nhạc nên không có nhạc trưởng.


Các thể nhạc thính phòng phổ thông là Violin Duo (Violin song tấu), Piano Trio (Piano tam tấu), String Quartet (Tứ tấu đàn dây), Piano Quintet (Piano ngũ tấu) ...


Vai trò của nhạc thính phòng rất quan trọng. Từ những bản nhạc thính phòng đơn giản đó các nhạc sĩ thời Baroque mới có kinh nghiệm để sáng tác ra các bản Concerto và Concerto Grosso của thời Baroque và Symphony của thời cổ điển. Hiện nay các nhạc viện trên thế giới đều có các nhóm nhạc thính phòng để các sinh viên tập với nhau.

Kỳ sau tôi sẽ nói về nhạc thính phòng qua các thời đại.




(còn tiếp)

Chris Pho
20-11-2014, 19:37
Từ xưa tới giờ các soạn giả coi nhạc thính phòng như một phòng thí nghiệm cho âm nhạc. Những phát minh mới, kỹ thuật mới của âm nhạc đều được mang ra thử thách ở các môi trường thân thiện của nhạc thính phòng.

Nhạc thính phòng thay đổi theo lịch sử, mà lịch sử của nhạc thính phòng chính là lịch sử của âm nhạc. Sau đây là một nét phác họa về loại nhạc này:


Thời trung cổ (Medieval) (500-1400)

Cấu trúc âm nhạc thời này rất đơn giản, chỉ có một giai điệu (melody) và là nhạc một bè (monophony). Kỹ thuật của âm nhạc đươc truyền miệng, người này chỉ người kia. Vào thế kỷ thứ 12 giáo hội La Mã mới thống nhất cách viết note nhạc để truyền bá các bản thánh ca, nhưng các soạn giả vẫn chưa có cách ghi tiết tấu (Rhythm).


Âm nhạc thời này trong nhà thờ chỉ có các bài thánh ca. Ở Pháp có các đám du ca (Troubadour) đi hát dạo ở các làng mạc. Họ là người giữ được các kiến thức âm nhạc nhân gian, sau này truyền qua Ý, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Đây là thời đại của các hiệp sĩ, của các cuộc thánh chiến.



<ahref=”http://www.youtube.com/watch?v=4b6Lb2uu4Lo“>





(còn tiếp)

Chris Pho
24-11-2014, 00:09
Thời phục hưng (Renaissance) (1400-1600)


Nhờ phát minh ra máy in, âm nhạc bắt đầu được truyền bá trong nhân gian. Kiến thức âm nhạc của nhà thờ và nhân gian được trao đổi với nhau và được truyền bá khắp Âu châu.


Thời này trong cung đình đã có những đám nhạc công giúp vui cho vua chúa, nhưng chưa có thể gọi là nhạc thính phòng. Nhạc cụ thời này có range bắt đầu dài, có thể chơi được các note cao và có thể chơi một note ở các range khác nhau trong một bản nhạc:



L'allemande, Đám nhạc công chơi nhạc trong cung đình. Nhạc vẫn là nhạc một bè (monophonic).




<ahref=”https://www.youtube.com/watch?v=vxPB76pmWss (https://www.youtube.com/watch?v=vxPB76pmWss)“>




Renaissance Consort # 7, Đám nhạc công chơi nhạc cho một buổi dạ vũ.


<ahref=”http://www.youtube.com/watch?v=cFid-6nC4n0 (http://www.youtube.com/watch?v=cFid-6nC4n0)“>






(còn tiếp)

Chris Pho
26-11-2014, 19:54
Một chút nhạc thính phòng (tiếp tục)


Thời Baroque (1600-1730)


Thời này bắt đầu có nhạc thính phòng, nhưng nhạc thính phòng lúc này chưa có định nghĩa rõ ràng và có thể có cả thanh nhạc. Mỗi nhạc cụ thường lập lại giai điệu ở các thời điểm khác nhau để gây tính tương phản. Một thể nhạc rất thịnh hành trong thời này là Trio Sonata, viết cho 3 nhạc cụ (thí dụ violin, flute và harpsichord).


Các soạn giả thời này bắt đầu dùng chủ âm (Tonality), có các chùm hợp âm (Chord progression) để kết nối các note nhạc trong giai điệu. Nhạc có nhiều bè (Polyphony) và có đối âm (Counterpoint) nghĩa là các bè tương phản với nhau. Nhạc lúc này chỉ dùng một giai điệu nên nghe có vẻ liên miên bất tận.


Những nhà soạn nhạc tiêu biểu của thời đại này là Handel, Bach, Vivaldi và Telemann


George Frideric Handel (1685-1759) là một nhà soạn nhạc người Anh gốc Đức thời Barroque, nổi tiếng với Water Music và Music for Royal Fireworks.


Handel hay viết nhạc thính phòng dưới dạng trio sonata (nhạc viết cho 3 nhạc cụ). Sau đây là Trio Sonata for 2 Violins and Continuo in G minor, Op 2 No 6, HWV 391




<ahref=”http://www.youtube.com/watch?v=7KeYEMRejhg (http://www.youtube.com/watch?v=7KeYEMRejhg)“>




Và đây là bài Passacaglia Duo for Violin and Viola của Halvorsen và Handel. Passacaglia là một thể nhạc nhẩy (dance) của Spain vào thế kỷ 17.


<ahref=”http://www.youtube.com/watch?v=qNsxXued784 (http://www.youtube.com/watch?v=qNsxXued784)“>






(còn tiếp)

Chris Pho
01-12-2014, 00:16
Johann Sebastian Bach (1685-1750). Bach là một nhà soạn giả lớn người Đức. Beethoven gọi Bach là người cha đẻ của hòa âm (harmony). Nhạc của Bach có âm điệu phức tạp và thường viết không chuyên môn nên có thể chơi bằng nhiều nhạc cụ khác nhau như guita, violin, flute, harpsichord. Thí dụ Toccata and Fugue in D minor có thể chơi bằng đàn organ, glass harpsichord hay cả một giàn ochestra.


Đây là bài Toccata and Fugue in D minor, do một nhóm kèn ngũ tấu:


<ahref=”http://www.youtube.com/watch?v=RPXJtFGO-iI (http://www.youtube.com/watch?v=RPXJtFGO-iI)“>




Dưới thời baroque thể hát Cantata cũng được coi là nhạc thính phòng, trong đó giọng hát chỉ là một nhạc cụ trong các nhạc cụ khác. Sau đây là Cantata no. 51 của Bach với solo kèn trumpet và solo giọng soprano:


<ahref=”http://www.youtube.com/watch?v=BUF8lf9fHaM (http://www.youtube.com/watch?v=BUF8lf9fHaM)“>


(còn tiếp)

Chris Pho
04-12-2014, 18:53
Antonio Lucio Vivaldi (1678-1741) là một nhà soạn nhạc người Italy. Ông là một thầy tu bất đắc dĩ, theo học đạo và trở thành ông cố đạo nhưng không làm việc cho nhà thờ. Năm 1703 ông xin được vào làm thầy dậy đàn violin cho một cô nhi viện giầu có ở Venice trong 30 năm và dùng thời gian đó để soạn nhạc.


Ông nổi tiếng với tuyển tập L'estro Armonico (Cảm hứng về hòa âm) gồm 12 bài concerto viết cho đàn violin. Bach rất khâm phục các concerto của Vivaldi và biến cải các bản nhạc này cho solo keyboard. Concerto là thể nhạc lớn nhất thời baroque. Vivaldi dùng một solo violin, một string quartet (tứ tấu đàn dây) và một basso continuo (cello và harpsichord) cho concerto của mình và tạo ra tiền lệ cho thể nhạc này.


Mời các bạn nghe Concerto cho Guitar in D major của Vivaldi:



<ahref=”http://www.youtube.com/watch?v=lmz5kxDO3uY (http://www.youtube.com/watch?v=lmz5kxDO3uY)“>



Năm 1725 ông viết The Four Seasons gồm 4 bài concerto cho 4 mùa. Đây là tác phẩm nổi tiếng nhất của Vivaldi. Và đây mời các bạn nghe tiếng gió rét thấu xương của bài Winter (Mùa đông):


<ahref=”http://www.youtube.com/watch?v=p1qNOfdMyGA (http://www.youtube.com/watch?v=p1qNOfdMyGA)“>





(còn tiếp)

Chris Pho
09-12-2014, 19:59
Khi còn sống Vivaldi là một soạn giả nổi tiếng, nhạc của ông được chơi trong các cung đình khắp âu châu. Khi chết ông bị quên lãng một thời và danh tiếng của ông chỉ được phục hồi trở lại từ thế kỷ 20.


Bây giờ nghe lại ta mới thấy nhạc của ông rất tiến bộ đối với thời baroque.


Đây là Concerto cho 2 Cellos và Strings in G minor


<ahref=”https://www.youtube.com/watch?v=ZeFGMEtYo2k (https://www.youtube.com/watch?v=ZeFGMEtYo2k)“>




Ông có tài dùng nghịch âm (dissonance) để tả các cảm giác khó chịu, hoang mang và hồi hộp.


Đây là La Follia (Điên Cuồng) cho string quartet


<ahref=”http://www.youtube.com/watch?v=3b5ws3fqA30 (http://www.youtube.com/watch?v=3b5ws3fqA30)“>



(còn tiếp)

Chris Pho
15-12-2014, 23:13
Georg Phylipp Telemann (1681-1767) là một nhạc sĩ người Đức, thế hệ đàn anh của Bach và Handel. Từ nhỏ ông đã có tài về âm nhạc dù không được gia đình khuyến khích. Ông viết bản opera đầu tiên lúc mới 12 tuổi và tự dậy mình chơi 4 nhạc cụ dưới sự phản đối của gia đình. Năm 20 tuổi ông vào đại học để học luật, nhưng mọi người khám phá ra tài năng của ông và chỉ một năm sau ông đã thành giám đốc cho một opera ở thành phố Leipzig.


Đây là Concerto cho 4 Violins in G major của Telemann.


<ahref=”http://www.youtube.com/watch?v=gtxcH5erQ1E (http://www.youtube.com/watch?v=gtxcH5erQ1E)“>


Telemann sáng tác hơn 3000 bản nhac, với khoảng 150 Trio Sonata là thể nhạc rất phổ thông trong thời này. Các tác phẩm của ông rất được Bach và Handel kính trọng.


Đây là Trio Sonata in D minor, nhạc baroque ở lúc tuyệt hảo.


<ahref=”https://www.youtube.com/watch?v=JDzwDE3xf3k (https://www.youtube.com/watch?v=JDzwDE3xf3k)“>




(còn tiếp)

Chris Pho
22-12-2014, 03:51
Trái ngược với Bach là người sống luẩn quẩn ở mấy thành phố nhỏ ở Đức, Telemann đã đi khắp âu châu và viết nhiều nhạc thính phòng. Nhạc của ông chịu ảnh hưởng của Pháp, Italy và Poland và là động lực thúc đẩy chiều hướng âm nhạc cuối thời baroque và tiền cổ điển.



Đây là Canonic Sonatain G major cho kèn Flute và Violin


<ahref=”http://www.youtube.com/watch?v=lWkEZ9wLgBA (http://www.youtube.com/watch?v=lWkEZ9wLgBA)“>




Và đây là bài “Một Chút Nhạc Thính Phòng” (Eine Klein Kammermusik) với ban ngũ tấu Camerata Koln.


<ahref=”http://www.youtube.com/watch?v=x1D0RuaOxoI (http://www.youtube.com/watch?v=x1D0RuaOxoI)“>




Thời Baroque chỉ kéo dài có 150 năm (1600-1750). Telemann là nhạc sĩ nổi tiếng cuối cùng của thời đại này. Kỳ sau tôi sẽ viết tiếp về thời cổ điển dưới một đề tài riêng.