George Gershwin - Rhapsody in Blue

**Apomethe** · 10-09-2006, 16:50

George Gershwin - Rhapsody in Blue

Vào một buổi tối muộn ngày 3-1-1924, Georege Gershwin, anh trai Ira và nhà thơ trữ tình Buddy DeSylva chơi bida tại đường số 52 trên đại lộ Broadway. Một mục trong phần giải trí của tờ New York Tribune đã làm Ira chú ý. Nó viết về buổi hòa nhạc về nhạc Mỹ mới được trình diễn bởi Paul Whiteman và ban nhạc Palais Royal của ông tại Aeolian Hall vào ngày 12 tháng 2 (sinh nhật Lincoln). Tiêu đề của bài báo là "Âm nhạc Mỹ là gì", trong đó một đoạn viết "George Gershwin đang sáng tác một bản jazz concerto Irving Berlin soạn một bản tone-poem và Victor Herbert đang viết một tổ khúc Mỹ".

Đây là một tin mới với George. Vở hài kịch âm nhạc của ông Sweet Little Devil dự kiến biểu diễn trong 3 tuần tới. Và bây giờ ông cần phải viết một concerto trước ngày 12 tháng 2?

Whiteman (1890-1967) là chỉ huy dàn nhạc nhẹ nổi tiếng nhất những năm 20 và rất thích thú với biệt danh "Vua nhạc Jazz" - mặc dù ban nhạc của ông không phải là ban nhạc jazz. Nó thực sự lớn hơn một dàn nhạc nhảy lớn thường sử dụng những nhạc công jazz. Nhưng Whiteman thuyết phục Gershwin rằng tất cả những gì ông cần làm chỉ là đưa bản tổng phổ của piano. Sau đó sẽ là phần việc của Ferde Grofé, nhà chuyển soạn xuất sắc trong ban nhạc của Whiteman, thường phối âm cho các tác phẩm thích hợp và sắp xếp dàn nhạc.

Trong lúc ngồi trên tàu đến Boston để tập dượt cho vở hài kịch, Gershwin đã phác thảo ra nội dung cho tác phẩm mới mà ông đã bắt đầu sáng tác từ ngày 7 tháng 1. Vài hôm sau đó, trong khi ông đồng thời sửa lại những nốt nhạc cuối cùng để chuẩn bị Sweet Little Devil cho buổi biểu diễn tại New York ngày 24-1, Gershwin đã hoàn tất bản nhạc cho 2 piano. Nó không phải là một bản "jazz concerto" mà là một tác phẩm rhapsodic cho "piano và dàn nhạc jazz" kết hợp chặt chẽ các yếu tố của nhạc giao hưởng Châu Âu và jazz Mỹ với thiên tài năng của ông.

Ban đầu Gershwin đặt tên tác phẩm là American Rhapsody. Nhưng tình cờ Ira có mặt tại cuộc triển lãm các tác phẩm hội họa của Whistler và nhìn thấy bức "Nocturne in Blue and Green" về sông Thames tại Chelsea. Tại sao không gọi tác phẩm mới là Rhapsody in Blue, ông gợi ý. Tựa đề này phản ánh tính Châu Âu và những ảnh hưởng của tính Mỹ.

Bản Rhapsody, với tác giả là nghệ sĩ độc tấu, được biểu diễn lần đầu trước khán giả bao gồm Rachmaninov, Kreisler, McCormack, Godowsky, Sousa, Heifetz và Stokowski. Mặc dù chưa viết nhiều cho phần piano, Gershwin đã có rất nhiều thành công với tác phẩm. Ngày nay nó được coi là một mốt trong âm nhạc Mỹ

**Jewish VN** · 16-08-2010, 21:32

Nguyên văn Apomethe đã viết

George Gershwin - Rhapsody in Blue

Vào một buổi tối muộn ngày 3-1-1924, Georege Gershwin, anh trai Ira và nhà thơ trữ tình Buddy DeSylva chơi bida tại đường số 52 trên đại lộ Broadway. Một mục trong phần giải trí của tờ New York Tribune đã làm Ira chú ý. Nó viết về buổi hòa nhạc về nhạc Mỹ mới được trình diễn bởi Paul Whiteman và ban nhạc Palais Royal của ông tại Aeolian Hall vào ngày 12 tháng 2 (sinh nhật Lincoln). Tiêu đề của bài báo là "Âm nhạc Mỹ là gì", trong đó một đoạn viết "George Gershwin đang sáng tác một bản jazz concerto Irving Berlin soạn một bản tone-poem và Victor Herbert đang viết một tổ khúc Mỹ".

Đây là một tin mới với George. Vở hài kịch âm nhạc của ông Sweet Little Devil dự kiến biểu diễn trong 3 tuần tới. Và bây giờ ông cần phải viết một concerto trước ngày 12 tháng 2?

Whiteman (1890-1967) là chỉ huy dàn nhạc nhẹ nổi tiếng nhất những năm 20 và rất thích thú với biệt danh "Vua nhạc Jazz" - mặc dù ban nhạc của ông không phải là ban nhạc jazz. Nó thực sự lớn hơn một dàn nhạc nhảy lớn thường sử dụng những nhạc công jazz. Nhưng Whiteman thuyết phục Gershwin rằng tất cả những gì ông cần làm chỉ là đưa bản tổng phổ của piano. Sau đó sẽ là phần việc của Ferde Grofé, nhà chuyển soạn xuất sắc trong ban nhạc của Whiteman, thường phối âm cho các tác phẩm thích hợp và sắp xếp dàn nhạc.

Trong lúc ngồi trên tàu đến Boston để tập dượt cho vở hài kịch, Gershwin đã phác thảo ra nội dung cho tác phẩm mới mà ông đã bắt đầu sáng tác từ ngày 7 tháng 1. Vài hôm sau đó, trong khi ông đồng thời sửa lại những nốt nhạc cuối cùng để chuẩn bị Sweet Little Devil cho buổi biểu diễn tại New York ngày 24-1, Gershwin đã hoàn tất bản nhạc cho 2 piano. Nó không phải là một bản "jazz concerto" mà là một tác phẩm rhapsodic cho "piano và dàn nhạc jazz" kết hợp chặt chẽ các yếu tố của nhạc giao hưởng Châu Âu và jazz Mỹ với thiên tài năng của ông.

Ban đầu Gershwin đặt tên tác phẩm là American Rhapsody. Nhưng tình cờ Ira có mặt tại cuộc triển lãm các tác phẩm hội họa của Whistler và nhìn thấy bức "Nocturne in Blue and Green" về sông Thames tại Chelsea. Tại sao không gọi tác phẩm mới là Rhapsody in Blue, ông gợi ý. Tựa đề này phản ánh tính Châu Âu và những ảnh hưởng của tính Mỹ.

Bản Rhapsody, với tác giả là nghệ sĩ độc tấu, được biểu diễn lần đầu trước khán giả bao gồm Rachmaninov, Kreisler, McCormack, Godowsky, Sousa, Heifetz và Stokowski. Mặc dù chưa viết nhiều cho phần piano, Gershwin đã có rất nhiều thành công với tác phẩm. Ngày nay nó được coi là một mốt trong âm nhạc Mỹ

Bài này rât tươi vui, nghe rât thich, nhât là khuc nhạc của clarinet luc đầu.

**TuMinhTran** · 07-12-2010, 10:35

Hồi trước có một anh nghệ sĩ piano người Canada đã biểu diễn tác phẩm này ở Hà Nội, một lần đánh piano solo (toàn bộ chuyển soạn cho 1 piano, khá sốc), còn lần sau anh ấy đánh với dàn nhạc theo bản thảo thường hay biểu diễn.

**Jewish VN** · 07-12-2010, 11:11

Mấy tháng trươc trên VTV1 có tường thuật lại Hòa nhạc Việt Mĩ, có bài này, không biêt có phải là nghệ sĩ Canada đó không

**TuMinhTran** · 08-12-2010, 10:35

Nguyên văn Apomethe đã viết

Ban đầu Gershwin đặt tên tác phẩm là American Rhapsody. Nhưng tình cờ Ira có mặt tại cuộc triển lãm các tác phẩm hội họa của Whistler và nhìn thấy bức "Nocturne in Blue and Green" về sông Thames tại Chelsea. Tại sao không gọi tác phẩm mới là Rhapsody in Blue, ông gợi ý. Tựa đề này phản ánh tính Châu Âu và những ảnh hưởng của tính Mỹ.

Mình thì nghĩ cái tên này là vì tác phẩm này có đưa vào các yếu tố của nhạc blues (một loại nhạc giống nhạc jazz nhưng đơn giản hơn và mang nhiều tính giai điệu hơn). Hồi đầu thế kỉ 20 cả nhạc blues và nhạc jazz rất thịnh hành ở Mỹ nhất là trong tầng lớp người da đen. Sau này nhạc jazz phát triển rất mạnh. Nhạc jazz và nhạc blues mang đặc trưng của văn hóa Mỹ. Các nhạc sĩ khác như Bernstein hay Copland cũng sử dụng các chất liệu nhạc jazz trong các tác phẩm của mình.

**TuMinhTran** · 08-12-2010, 10:39

Cái bản 'Rhapsody in blue' này có dùng nhiều bộ gõ lủng tủng lẻng xẻng nghe rất chi là vui nhộn.

**Jewish VN** · 08-12-2010, 16:57

Al Capone thich bài này lắm

Bài này mang tính jazz nên mỗi người lại chế 1 kiểu, ban đầu Gershwin chơi bài này có 9 phut, sau Seiji Ozawa với nghệ sĩ da đen nào đấy biểu diễn đến 24 phut ( ! ). Thấy Leonard Bernstein biểu diễn ( trên youtube ) là hay nhât, dù hơi chậm.