
Nguyên văn
GOULD đã viết
Ở đây mình muốn nói, Bach đi trước thời đại có nghĩa là ông có tầm nhìn xa trông rộng, vượt qua ranh giới của nghệ thuật âm nhạc Baroque đương đại để hướng tới sự cách tân mới mẽ, nhiều thể loại âm nhạc mà chính ông là người phát minh mà thời kỳ Baroque hoàn toàn không có. Dĩ nhiên, ở thời kỳ cổ điển và lãng mạn thì tự nó đã phát triển một cách rất riêng và nổi trội đúng với những gì người ta gọi về nó.
Chúng ta hãy cùng nhau so sánh các concerto Brandenburg của Bach với thể loại giao hưởng. Đây là một tác phẩm được Bach soạn ở thể loại concerto nhưng ông đã viết cho rất nhiều nhạc cụ, nâng cao số lượng nhạc công và quy mô dàn nhạc, đây được xem như là một cách tân mới mẻ cho thể loại concerto và là tiền thân của quy mô giao hưởng ở các thời kỳ âm nhạc sau này. Như vậy Bach đã đánh một dấu mốc quan trọng vào thể loại concerto nói riêng và khí nhạc nói chung, tạo nền tảng để các nhà soạn nhạc sau này tiếp tục phát huy đặc biệt là ở thể loại giao hưởng.
Về tác phẩm Bình quân luật của Bach, đó được xem là báu vật muôn thuở của nhân loại. Được viết ra theo một cách thức sáng tác bậc thầy, dựa trên nền tảng kĩ thuật đối vị cực kỳ chặt chẽ và chuẩn xác nhưng vẫn tự do về màu sắc hòa âm, tiết tấu và đường nét giai điệu, điều mà chưa một nhà soạn nhạc nào có thể làm được cho đến bây giờ. Nếu chúng ta đơn thuần xem đó chỉ là một tác phẩm chuyên dùng để luyện tập như Etude sau này thì hoàn toàn sai lầm, nếu đó không phải là một sự cách tân mới mẻ, một cuộc cách mạng trong tiến trình lịch sử âm nhạc thì chắc chắn sẽ có một hay một số nhà soạn nhạc nào khác có thể viết được một tác phẩm mang giá trị tương đương với Bình quân luật. Mặt khác, những người cùng thời với Bach đã không thể nhận thức được hết giá trị của tác phẩm do hình thức âm nhạc chủ điệu lên ngôi khiến âm nhạc phức điệu thoái trào thì giờ đây thì nó lại là một báu vật của nhân loại. Điều đó chứng tỏ rằng Bach đã đi trước thời đại, thời đại mà các tác phẩm của ông phải được nhận thức hết giá trị. Cũng xin nói thêm, trong tất cả các kỳ thi âm nhạc thì các thí sinh phải trải qua một kỳ thì các tác phẩm Prelude và Fugue trong Bình quân luật của Bach.
Tôi đồng ý rằng khả năng diễn tả xúc cảm đó là một đặc điểm chung trong âm nhạc mọi thời đại. Tuy nhiên, âm nhạc của Bach không chỉ đơn thuần thể hiện xúc cảm đó, nó phứt tạp và sâu sắc như thế giới nội tâm con người, đồng thời thể hiện tính nhân văn sâu sắc ở các tác phẩm tôn giáo, đặc biệt là bản Mass in B minor, BWV 232 là sự kết tinh những sáng tạo và trải nghiệm cuộc sống trong cả sự nghiệp sáng tác của Bach. Mang trong mình những suy tư về nỗi đau khổ của con người, vận động vĩnh hằng của cuộc sống và niềm tin vào cái thiện và con người, tác phẩm này cùng với Giao hưởng số 9 của Beethoven đã trở thành một trong những tác phẩm vĩ đại nhất của nền âm nhạc nhân loại cũng như các tác phẩm thế tục.
Những điều kể trên có thể chứng minh rằng Bach là người đi trước thời đại của mình để hướng về một thế giới mới, một thế giới của nghệ thuật mới mẻ, đề cao giá trị và số phận con người và ông mang cả thế giới đó vào trong các tác phẩm của mình. Dưới những hình thức cũ, những tác phẩm của Bach đã mang trong mình sức sống của một thời đại đang đi lên và cảm hứng đầy chất nhân văn của một xã hội mới đang hình thành một cách tiềm tàng và ẩn chứa. Vai trò trong sự phát triển của âm nhạc cổ điển của sự nghiệp sáng tác của Bach còn thể hiện cho đến tận thế kỉ 21 và thời đại ngày nay.
Bookmarks