Các giọng ca trong opera

[yes_Iam_here]

Tôi biết vài giọng tiêu biểu trong Opera như sau:
Nữ Cao = Soprano
Nữ Trung = mezzle Soprano
Nữ Trầm = Alto
Nam Cao = Terno
Nam Trung = Baryton
Nam Trầm = Bass Ngoài ra còn có giọng giữa nam cao và nữ trầm và giọng thấp hơn giọng nam trầm mà theo 1 giảng viên ở Nhạc viện TPHCM đã nói do điều kiện thổ nhưỡng ở VN mà không có 2 giọng này mà tôi cũng không biết 2 giọng đó gọi là gì? Ngoài ra, còn có 1 giọng Contralto mà tôi không biết là giọng gì? không biết ngoài những giọng mà tôi kể trên còn có giọng nào khác không? hay có bài viết nào phân loại cụ thể các giọng trong opera ko? các bạn nào biết tham gia cùng.

.

[yes_Iam_here]

Tôi đã đọc bài đấy, hình như của Ths. Hoàng Điệp . Nhưng bài viết ấy có 1 chút sai sót nên xin sửa lại chút ít
Thanh nhạc cổ điển châu âu vốn phát triển từ những ca khúc, tác phẩm thanh nhạc trong nha` thờ. Các giọng chính thực ra chỉ có 4 giọng :
- Soprano: Nữ cao (nghĩa gốc là "phía trên")
- Alto: nữ trầm (nghĩa gốc là "cao").
- Tenor: Nam cao
- Bass: Nam Trầm.
Soprano và alto trước đây k0 được biểu diễn bởi nữ giới mà là nam giới, (có thể do trẻ em nam, castrato (giọng nam bị hoạn từ nhỏ để giữ được âm vực cao và âm sắc trong trẻo - hiện k0 còn giọng này) và những giọng nam hát falsetto (giả thanh) để dạt đến âm vực giọng nữ (ngày nay gọi là counter tenor và sopranista)).
Sau này nữ giới được biểu diến, loại hình âm nhạc sân khấu opera xuất hiện và để phong phú trong việc thể hiện nhân vật, xuất hiện thêm Mezzo soprano (nữ trung) và baritone (nam trung), là những giọng có tầm cữ âm và âm vực nằm giữa sop-alt và tenor-bass. Ngoài ra, còn có các sắc thái khác cho từng loại giọng : liric (trữ tình), drammatic (kịch tính), spinto (1 loại pha trộn giữa trữ tình và kịch tính), coloratura (màu sắc), buffo(hài ước) ... VD: lirico soprano Freni : Freni - giọng nữ cao trữ tình, drammatic bariton D.Hvorovtovsky - D.Hvo giọng nam trung kịch tính,...
Cũng từ đó Alto đưọc đổi thành Contralto (kết hợp giữa contra(có nghĩa là "ngược lại" hoặc "trầm") và alto (cao) dùng để chỉ là nữ trầm (có lẽ để tránh dùng từ "cao" khi chỉ 1 giọng trầm). Vì vậy trong các tác phẩm thanh nhạc, nhất là các tác phẩm thời kì baroque, người ta vẫn ghi là alto - để chỉ người thể hiện tác phẩm phải có âm vực của giọng nữ trầm. Còn khi để chỉ 1 ca sĩ giọng nữ trầm người ta sẽ dùng từ Contralto. Ví dụ giọng Contralto M.Anderson, K. Ferrier,... Tất nhiên 1 số tài liệu, sách báo (k0 nhiều) vẫn dùng từ alto để chỉ ca sỹ và tôi nghĩ cách dùng như vậy là không chính xác. Nhưng dù sao thì có 1 điểm cần khẳng định là Contrato hay alto đều là 1 chứ không phải 2 loại giọng khác nhau, và Contralto cũng k0 trầm hơn alto, cao hơn tenor như cô Điệp nói. Âm vực cảu Contralto gần tưong đương tenor, (tức là từ db đến khoảng f2 - g2). Thực tế là contralto cao và rộng hơn tenor (c-c2) 1 chút vì giọng nữ sử dụng giả thanh. Tuy vậy thế mạnh của contralto là những note trầm hát bằng giọng ngực, màu âm cục dày , sâu và tối. Một số contralto đặc biệt có khả năng xuống thấp đến âm vực của bass và baritone ( như M.Anderson). Một số người, cso âm vực tương đương mezzo và thưòng hay chuyển sang hát các vai mezzo như Dame Janet baker hay M.Horne - Giọng nam trầm hơn cả Bass mà cô Hoàng Điệp nhắc đến là Octavist. Đây là 1 từ cổ rất hiếm còn sử dụng. Octavist thực chất là basso profundo - nam trầm đại (nam cực trầm,...) và nó cũng chỉ là 1 type giọng của bass mà thôi, chứ 0 phải là 1 loại giọng riêng. Basso profundo không xuống trầm hơn hẳn so với các bass khác mà chủ yếu là các note trầm của họ rất rõ , dày, cực kì khoẻ. Âm sắc cũng rất tối, và sâu. Nga và những dân tộc Slavonic khác là những nước có khá nhiều basso profundo. Basso profundo là 1 giọng hiếm nói chung chwú không phải chỉ riêng đối với Việt Nam hay các nước châu á.

[yes_Iam_here]

Các khái niệm soprano, alto, tenor và bass thì chẳng cần đến opera mà ngay trong nhạc khí cổ điển cũng có. 4-part chorale của Bach chẳng hạn: Phân rõ các bè cao, thấp. Ví dụ trong cái Chorale Prelude này thì các đuôi quay lên và quay xuống đều có ngầm ý chỉ bè cả: Khuông khoá sol (tay phải) thường dành cho 2 bè soprano và alto. Khuông khoá fa (tay trái) phân ra tenor và bass. Trong các tác phẩm lãng mạn các nhạc sĩ khi muốn giai điệu bè cao nổi bật thì dùng thuật ngữ con sopra nghĩa là "nổi bật".

Vì thế, alto và contralto không thể nhầm lẫn khái niệm được. Alto nghĩa là cao (cùng đảm nhiệm phần cao trong 4-part harmony với soprano) nhưng so với 1 giọng nữ thì âm vực thấp nên các ca sĩ nữ trong âm vực này mới được gọi là contralto. Còn trong văn nói thì người ta vẫn gọi là alto cho thuận tiện. Kiểu như viết là "giăng tơ" nhưng vẫn đọc là "dăng tơ" vậy.
Giọng hát con nguời thì theo quy ước chỉ vào 4 category là soprano (nữ cao), alto (nữ trầm), tenor (nam cao) và bass (nam trầm). Nhưng do đòi hỏi đa dạng của opera từ thế kỉ 18-19 mà người ta phân thêm 2 hạng mục mezzo-soprano (nữ trung) và baritone (nam trung). 2 âm vực này thì quy ước khác nhau tuỳ theo tác phẩm, tuỳ theo vai diễn và tuỳ giọng hát. Với 1 số giọng hát thì các âm vực trung tức là giữa cao và trầm, đây là khái niệm chủ đạo. Với 1 số khác thì "trung" hàm ý là sẵn sàng lên cao của soprano/tenor và xuống đến thấp của contralto/bass. Trong khi phân vai thì việc quyết định vai nào cho giọng nào còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như âm sắc, tính chất của vai diễn....
Trong 6 loại giọng kể trên thì hiếm nhất là contralto xịn. Đa số các giọng gọi là contralto thì nói chung đều không đủ "trầm" mà là đều từ mezzo hát xuống. 2 ví dụ điển hình về contralto là Marian Anderson và Kathleen Ferrier, các bác nghe thử. Kathleen Ferrier với Ruckert Lied No.1 của Mahler và Marian Anderson trong 1 sample...15 giây với "Death and the Maiden" của Schubert, với xuống hẳn một nốt C# trầm trong âm vực baritone.
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=B01BB0F235D7FE53
mms://home.hetnet.nl/~joop.lindeijer/sound/der_tod.wma
Bác YIH có nhắc đến việc phân giọng hát theo tính chất vai diễn, ví dụ trữ tình (liric), màu sắc (coloratura), kịch tính (spinto) và anh hùng (dramatic-có nơi đặt cho nhóm vai này 1 cái category là Wagner soprano, Wagner tenor...). Em xin phép bon chen một chút. Nói chung trong opera cổ điển thì phân ra 2 loại chính là liric (trữ tình)-những giọng hát mềm mại, những nhân vật chính diện, nhân hậu. Spinto (có nơi gọi là dramatic)-tuỳ vở mà có thể là chính hay phản diện, điều quan trọng là 1 nhân vật lắm nhiều dằn vặt, đấu tranh,..v..v... thì sẽ thường rơi vào nhóm này. Có một số vai (RẤT NHIỀU thì đúng hơn) rơi vào nhóm lirico-spinto tức là những vai lirico có thể đẩy lên những cao trào, kịch tính một cách hiệu quả. Các vai màu sắc (coloratura) thường chỉ dành cho nữ, các opera thời kì khai sinh thì thỉnh thoảng có coloratura cho con trai. Người ta thường không xếp coloratura đứng ra riêng lẻ mà hay gắn cho nó tính chất lirico hoặc spinto. Coloratura không phải là một tính chất vai diễn mà chỉ là 1 lối hát sử dụng những kĩ thuật hoa mỹ: chạy nốt, rung nốt (trill-về khoản này bác Sutherland vô địch). Các vai coloratura thường lên đến những nốt trong âm vực huýt sáo (whistle register) tức là những nốt trên C3 cho nữ-những nốt cao đến mức nhiều người thường phải huýt sáo mới đến được.
Có một loại vai nữa, thường dùng cho vai phụ là các vai buffo tức là những vai hài hước, nhẹ nhõm, thường dùng để giảm kịch tính trong những vở quá nặng nề. Với con trai thì có tenor buffo và bass buffo, với con gái thì thường gọi là soubrette. Nhiều người coi các vai buffo đơn giản là những vai lirico hạng nhẹ.
Lúc opera mới khai sinh (khoảng thế kỉ 17) thì phụ nữ bị cấm hát (trong hợp xướng nhà thờ còn bị cấm huống chi là opera, trong kịch cũng thế, như nàng Juliet đầu tiên cũng là con trai đấy chứ) Để có các giọng cao thì nguời ta dùng cas... như bác YIH một thời (quái làm thế nào mà undo được status cas...thế hả bác) hoặc các giọng nam dùng giả thanh (countertenor). Nguợc lại cũng có nhiều vai con trai nhưng lại được viết trong âm vực mezzo, alto hay thậm chí là soprano cho con gái hát. Thường thì những vai này là những vai tenor super buffo, những vai trẻ con hoặc...tuỳ hứng tác giả. Những vai nữ đóng con trai được gọi là những vai "mặc quần" (trouser role). Một số ví dụ nổi tiếng: Cherubino (Đám cưới Figaro), Ynoid (Pelleas và Melisande), Siebel (Faust), Nicklausse (Contes d''Hoffmann), nhất là Octavian (Hiệp sĩ hoa hồng-xem DVD vở này ngứa không chịu được, 1 soprano với 1 mezzo giả trai ôm ấp nhau hát 1 duet rõ hay nhìn rất là...hạn chế ).
Bây giờ các bác nghe một số ví dụ về những giọng hát khác nhau trong các vai diễn khác nhau. Để đơn giản hoá vấn đề em đưa một số ít vở thôi để tiện so sánh:
Soubrette là những vai soprano hạng nhẹ, thường chọn vào những vai nữ phụ, hát những vai nhẹ nhõm, đáng yêu. Một số ví dụ điển hình: Papagena (Cây sáo thần), Zerlina (Don Giovanni), Siebel (Faust, vẫn biết Siebel là con trai), Constance (Đối thoại của những người Carmelite) hay thậm chí là Musetta (La Bohème) dù Musetta hát tương đối khó.
Đây là vai Papagena trong duet Papageno-Papagena. Em biết Papageno là Walter Berry, còn chị nào đóng Papagena thì em quên tên, cũng chẳng cần 1 giọng nổi tiếng trong vai này.
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=69EC63FF79133C89
Hoặc như Waltz-Song của Musetta trong La Boheme với tiếng hát của Lucine Amara, Robert Merrill hát Marcello:
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=06BEB13749981D13
Lyric Coloratura (trữ tình màu sắc): Những vai diễn đòi hỏi một chất giọng nhẹ nhõm, ngọt ngào, nhào lộn tốt để lên bổng xuống trầm tốt, chạy nốt rõ và có khả năng lên âm vực huýt sáo. Một số ví dụ: Marie (Người con gái của Trung Đoàn), Nedda (Anh hề), Susanna (Đám cưới Figaro), Olympia (Contes d''Hoffmann). Ví dụ ở đây là Aria của Nedda qua giọng hát của Victoria de Los Angeles và Doll Song qua giọng hát của Joan Sutherland.
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=CCFCC3530B0D5523
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=E7C87BA02606CE7E
Dramatic Coloratura (màu sắc kịch tính): Nói chung chị nào muốn làm prima donna (giọng nữ chủ đạo của 1 nhà hát) thì đều phải trải qua 1 vài vai của nhóm này. Đây là những vai sử dụng các kĩ thuật hoa mỹ và các nốt trên âm vực huýt sáo nhằm thể hiện kịch tính. Đây được xem là loại vai khó nhất, đòi hỏi cả diễn xuất, cả khả năng thể hiện kịch tính và 1 âm vực mãnh liệt. Các màn điên (mad scene) thường rơi vào nhóm này. Một số ví dụ điển hình: Nữ hoàng đêm tối (Cây sáo thần), Norma (Norma), Lucia (Lucia di Lammermoor), Violetta (Trà hoa nữ). Xin giới thiệu Sempre Libera (Trà hoa nữ) qua giọng hát của nữ hoàng opera Maria Callas, màn điên trong I Puritani với bác Sutherland và der holle rach với chị Popp xinh tươi.
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=9EE7AC49635A18D7
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=C3CC13F42487EF43
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=5007C5687782F3A0
Lyric soprano: Một giọng lyric soprano (có nơi gọi là Full Lyric) là 1 giọng hát ngọt, truyền cảm, chuyên dùng cho những vai nữ tính, yếu đuối, nhạy cảm, thường là chính diện. Một số ví dụ điển hình: Liu (Turandot), Mimi (La Boheme), Cio-Cio San trong màn 1, nửa đầu màn 2 (Thiếu phụ bươm bướm), Pamina (Cây sáo thần), Micaela (Carmen), Antonia (Contes d''Hoffmann). Nhóm này hay em ưu tiên một chút: Signore ascole (Liu) với chị béo, 1giọng hát với những piano và pianissimo từ trên trời rơi xuống (theo nghĩa tốt), Si mi chiamano Mimi (La Boheme) với de Los Angeles, Un Bel Di (Thiếu phụ bươm bướm) với Renata Scotto và Je dis que rien ne m''epouvante (Carmen) với Ileana Cotrubas.
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=B9FF1F516D6F606E
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=DFCBD9A554C97B91
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=1BEEA19173DCDFF8
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=0D2E958744928E5C
Spinto Soprano: Các giọng nữ trong những vai kịch tính, đầy sức mạnh, trâu bò, đối lập của Lyric Soprano. Một vài ví dụ: Giulietta (Contes d''Hoffmann), Turandot (Turandot), Tosca (Tosca), Phu nhân Macbeth (Macbeth)...
Em xin lấy ví dụ In questa Reggia (Turandot) và Una macchia e qui tuttora (Macbeth) lần luợt với bác Su và Maria Callas.
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=EA6CB8DE29BF4676
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=16D1BA5F1CA5CD0C
Lirico Spinto Soprano: Nói chung từ thời kì lãng mạn trở đi thì hầu như vai nữ chính nào cũng vào nhóm này hết: những vai trữ tình có khả năng đẩy lên kịch tính, cao trào một cách hiệu quả. Một vài ví dụ: Desdemonda (Otello), Rusalka (Rusalka), Donna Elvira (Don Giovanni), Marguerite (Faust), Cio-Cio San trong màn 2 (Thiếu phụ Bươm Bướm). Sau đây là Zinka Milanov với Ritornar Vincitor (Aida) và Renata Scotto với Con onor muore (thiếu phụ B2)
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=393E5A7A37351EC4
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=52213D013AE5FC78
Dramatic/Heroic/Wagner Soprano: Một loại giọng nữ rất nặng, đóng những vai anh hùng, thần thoại, thường gắn liền với Wagner, tiếc là em ứ thích ông này đâm ra khoản này hơi thiếu vốn. Còn ví dụ thì em thừa thãi: Esclarmonde (Esclarmonde), Brunhilde (Ring), Isolde (Tristan và Isolde), Elektra (Elektra-cái này của ông R. Strauss). Vô địch về khoản này thì như các bác đã biết là Kirsten Flagstad và Birgit Nilsson. Theo lời YIH thì Eli cũng là 1 heroic soprano đúng không?
Em tông lại cái hỡi thần gió hỡi thần nước trong Esclarmonde với chất giọng cự phách của chị Su.
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=EB28320904999596
hic hic, đấy mới là...soprano. Trong những lần giảng đạo tiếp theo sẽ là dramatic alto, deep alto, tenor lirico, tenor spinto, dramatic tenor, dramatic/heroic tenor, bass buffo, bass cantate, lirico baritone, dramatic/kavalier baritone, bass-baritone, lyric mezzo-soprano và dramatic mezzo-soprano. Hay là bác YIH chuyên về giới Slavơ bác làm về bass, mezzo với contralto đi. Em làm nốt tenor và baritone cho.

.

[yes_Iam_here]

Tenor là 1 trong 2 bè trầm của 4-part harmony (tenor và bass). Với giọng hát thì tenor chỉ giọng nam cao. 1 giọng tenor hoàn chỉnh có tầm từ Middle C đến C2 (2 quãng tám). Các giọng tenor trong hợp xướng thì cần có âm sắc cao của tenor chứ nói chung ít khi phải hát quá C1, D1 (hơn 1 quãng tám một chút), trừ các soloist hoặc tenor chủ đạo. Ví dụ trong đoạn hợp xướng dưới đây-hợp xướng của những người lính trong vở Faust của Gounod, các bác sẽ thấy nốt B2 cuối cùng chỉ có một số ít giọng đảm nhiệm, hầu như cả dàn chỉ hát nốt D1 mà thôi.
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=749CBEA964CDF71A

Trong opera các giọng tenor thường đảm nhiệm những vai nam chính, bên cạnh các soprano trong vai nữ chính. Và đa số các vở opera thì đôi soprano-tenor trong vai chính này là vợ chồng hoặc người yêu. Đa số tenor thường đóng các vai chính diện, các vai phản diện thường giao cho các baritone hoặc bass có chất giọng tối, trầm. Các vai tenor phản diện nói chung hiếm, 1 số ví dụ điển hình: bá tước Mantua (Rigoletto), Monostatos (Cây sáo thần), trung uý Pinkerton (Thiếu phụ Bươm Bướm), Don José (Carmen, màn cuối)
Tenor buffo là loại tenor đóng các vai nhẹ nhõm, hài hước. Các tenor buffo thường xuất hiện với vai trò giảm nhẹ kịch tính hoặc làm vai phụ. Một số ví dụ: Jaquino (Fidelio), Monostatos (Cây sáo thần), 4 người hầu (Contes d''Hoffmann), Pang và Pong (Turandot), Dancaire (Carmen)... 2 ví dụ ở đây là aria của Monostatos trong Cây sáo thần với tenor Gerhard Unger và aria của Frantz trong Contes d''Hoffmann với Hugues Cuenod.
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=6002AE207DFF60A8
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=1F07D6E27B019DD2
Tenor lirico (tenor trữ tình) là loại giọng tenor mềm mại, mượt mà, thường dùng cho những vai các công tử bột, các cu cậu lãng mạn nghệ sĩ kiểu thi sĩ, nhạc sĩ...Các ví dụ điển hình: Faust (Faust), Lenski (Eugene Onegin), Rodolfo (La Boheme), Werther (Werther), Des Grieux (Manon), Nadir (Pecheurs de Perles), Alfredo (Trà hoa nữ)...Sau đây là 3 ví dụ: Aria của Faust với tenor người Mỹ Jerry Hadley, aria của Rodolfo (La Bohème) với tenor Jussi Bjorling và aria của Don Ottavio (Don Giovanni) với Luigi Alva, một aria Mozart khó khủng khiếp, đòi hỏi kĩ thuật bel canto và khả năng giữ hơi đến vô tận.
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=0F6F6B8D17E295FA
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=A70F8D3E3F81DE4A
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=D5377B2F51CECD7E
Tenor drammatico (Tenor kịch tính/anh hùng): một giọng tenor có sức mạnh, dầy, thường dùng cho những vai anh hùng, mạnh mẽ. Với Wagner thì những vai tenor kịch tính đôi khi được gọi là Heldentenor. Một số ví dụ: Florestan (Fidelio), Canio (Anh Hề), Otello (Otello), Samson (Samson và Dalila)...
Các ví dụ: aria của Florestan (3 phần) trong Fidelio của Beethoven và aria của Samson trong Samson và Dalila của Saint-Saens với giọng hát của Jon Vickers, aria của Canio trong vở "Anh Hề" của Leoncavallo với Jussi Bjorling
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=504E56D45681F2E5
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=26F2F3BB0AE4102D
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=34FE5EDA740F1CF1
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=A4752C22079CD690
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=4B1BF9D755191405
Spinto tenor: Cũng như spinto soprano, spinto tenor là một giọng tenor ở ranh giới lirico-dramatico. 1 số ví dụ: Pelleas (Pelleas và Melisande), Hoffmann (Contes d''Hoffmann), Calaf (Turandot), Mario Cavaradossi (Tosca), Manrico (Người hát rong), Radames (Aida), Macduff (Macbeth)...
Các ví dụ ở đây: Lucevan le Stelle (Tosca) với Giuseppe di Stefano, Celeste Aida (Aida) với Jussi Bjorling và La Fleur que tu m''avais jetée (Carmen) với Placido Domingo.
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=E5445C44617746E6
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=459EFC8D1E4DE4CA
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=561BFFE1688FE810

.

[yes_Iam_here]

Trích từ phucphan: Dramatic Coloratura (màu sắc kịch tính): Nói chung chị nào muốn làm prima donna (giọng nữ chủ đạo của 1 nhà hát) thì đều phải trải qua 1 vài vai của nhóm này. Đây là những vai sử dụng các kĩ thuật hoa mỹ và các nốt trên âm vực huýt sáo nhằm thể hiện kịch tính. Đây được xem là loại vai khó nhất, đòi hỏi cả diễn xuất, cả khả năng thể hiện kịch tính và 1 âm vực mãnh liệt. Các màn điên (mad scene) thường rơi vào nhóm này. Một số ví dụ điển hình: Nữ hoàng đêm tối (Cây sáo thần), Norma (Norma), Lucia (Lucia di Lammermoor), Violetta (Trà hoa nữ). Xin giới thiệu Sempre Libera (Trà hoa nữ) qua giọng hát của nữ hoàng opera Maria Callas, màn điên trong I Puritani với bác Sutherland và der holle rach với chị Popp xinh tươi. http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=5007C5687782F3A0

Nghe đoạn này sao nhớ đến bài Cô Gái Vót Chông của Hoàng Hiệp do Ca sĩ Tường Vi hát (hay Lê Dung hát) đã từng ẵm huy chường vàng không biết trong cuộc thi ở Hung hay Bung gì đó, chẳng hiểu cái nào có truớc nhỉ ?

.

[yes_Iam_here]

Trích từ bài của TheSymmetry viết lúc 15:57 ngày 01/06/2006:
Nghe đoạn này sao nhớ đến bài Cô Gái Vót Chông của Hoàng Hiệp do Ca sĩ Tường Vi hát (hay Lê Dung hát) đã từng ẵm huy chường vàng không biết trong cuộc thi ở Hung hay Bung gì đó, chẳng hiểu cái nào có truớc nhỉ ?

Hehe, vì bài Cô gái vót chông, NSND Tường Vi tự thêm vào 1 đoạn (có thể coi là 1 cadenza nhỏ ) sử dụng kĩ thuật staccato (hát nảy âm) trong thanh nhạc cổ điển. Sau này các ca sĩ học tập theo. Bạn thấy quen là phải. Các bài "tiếng chim rừng" và "cánh chim báo tin vui" cũng sủ dụng kĩ thuật này.

Chưa up kịp mấy ví dụ về mezzo và contralto ("from Russia with love" hehe) . Mới up được mấy cái này cho bà con:
Erna Berger và Erna sack ở trong 2 aria điển hình của vai Soubrette nổi tiếng Adele trong vở operetta :"Die Fledermaus" của J.Strauss. Rất hài hước. Giọng hát mảnh nhẹ, nhưng âm sắc đáng yêu, dễ thương, cách thể hiện cũng rất nhí nhảnh:
- Erna Berger: http://www.yousendit.com/transfer.php?action=check_download&ufid=0CD1858550 956EDE&key=9aba06eec82344ee305521e54d4f8ac9294d4c4 4
- Erna Sack: http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=CD579DD65F454BB6
Màu sắc (coloratura) có thể coi là 1 tính chất (thiên về kĩ thuật), cũng có thể coi là 1 loại giọng. Một điều quan tọng nữa là 1 giọng nữ cao màu sắc thức sự (True coloratura sop) thưòng phải lên được đến e3b trở lên, ngoài các kĩ thuật luyến láy, rung note, luowts note,... Điển hình "chị béo" nhà này, dù các kĩ thuật belcanto thuộc hàng thượng thừa, nhưng chưa bao h lên quá d3 thế nên cũng chẳng ai gọi chị chàng là color sop cả. Các vai Violetta hay Gilda, nếu không lên đến e3b thì cũng chỉ còn là 1 vai sop trũ tình mà thôi.
Về các vai kịch tính(dramatic sop, spinto) : Aida, Tosca cũng được coi là vai kịch tính rồi. Còn Turandot thậm chí đưọc còn coi là 1 vai cực nặng và rất hại giọng (tương đương các vai của Wagner). Các vai sop thể hiện các vai cực nặng (của Wagner, R.Strauss,...) gọi là Wagnerian sop (tiếng Đức hình như là Hochdramatische sop) thường là các mezzo phát triển lên , có thể lên đến c3 , giọng cực dày và khoẻ. Châu Á gần như không có giọng này, tuy nhiên, ở Việt Nam gần đây đã xuất hiện Elibron nàh ta - rất triển vọng . Mời mọi người đi ofline để được tận mắt mục sở thị.
Chị Su thời kì đầu đc luyện để hát Wagner nên giọng mới dày thế , sau này nghe lời anh chồng "đỏm dáng" Bonynge xí xớn chuyển sang belcanto. Tớ chưa đc nghe complete Esclarmonde của chị Su, nhưng cái aria này thì nghe rồi (trong cái cặp cd : La Stupenda), hôm nào ku phuc giới thiệu complete đê. Nghe nói hình như chị Su hồi xua hát hợp xướng giọng toàn bị trội lên (vì to quá). Dù vậy chị Su cũng chưa phải là kịch tính thuần (dù có hát 1 vai vai của Wagner và cả Turandot). Ở đây có 2 trích đoạn nổi tiếng của chị Nilsson "đanh đá" rất hòanh tráng - cục kì tiêu biểu cho giọng kịch tính. Elektra và Isolde (2 đoạn hay nhất trong 2 cái vở quằn quại , mệt mỏi này)
Tristan und Isolde - Wagner - Birgit Nilsson: http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=274EE0F37C6F7DD4
Elektra - R.Strauss - B. Nilsson: http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=9A1BE7162174E87D Xem chị Nilsson 1 mình chiến đấu với dàn nhạc! hehe. Ah quên, Nilsson cũng là 1 giọng kịch tính nặng , bẩm sinh, hoàn toàn là sop chứ không phaỉ mezzo phát triển lên, nên giọng cực sáng và không hề bị đục. Thử ví dụ so sánh nho nhỏ như thế này, nếu các spinto, dramatic khác hát các note cao forte chỉ như "tiéng thét hãi hùng" (to thì có to nhưng vẫn còn nữ tính, yếu đuối lắm, hehhe ) thì những note cao sắt thép của chị Nilsson như "tiếng ra lệnh của 1 vị nữ tướng". Cùng đẳng cấp với chị Nilsson không nhiều (ngoài Flagstad huyền thoại, sau này có thể kể đến G.Dimitrova, tuy chị chàng này chẳng hát 1 vai Đức nào)

[yes_Iam_here]

Nghe đoạn này sao nhớ đến bài Cô Gái Vót Chông của Hoàng Hiệp do Ca sĩ Tường Vi hát (hay Lê Dung hát) đã từng ẵm huy chường vàng không biết trong cuộc thi ở Hung hay Bung gì đó, chẳng hiểu cái nào có truớc nhỉ ?

Baritone (tiếng pháp: baryton) là loại giọng nam giữa tenor và bass. Âm sắc của baritone gần với bass, tối và sâu, đầy đặn. Nói chung tầm quãng của 1 giọng baritone thay đổi khá linh hoạt. Người ta thường quy ước 1 giọng baritone kéo từ 2 nốt La dưới Middle C (Gần 1,5 quãng tám dưới Middle C) đến nốt Fa trên Middle C. Những tác phẩm thuộc hàng khó cho baritone thường kéo rộng ở cả 2 đầu (dưới nốt La và trên nốt Fa).
Trong opera cổ điển nói chung baritone ít khi đóng vai chính. Thường thì 2 vai chính dành cho 1 cặp soprano-tenor giọng cao. Giọng baritone thường dành cho những vai phản diện (ví dụ Scarpia, Don Pizzaro, 4 vai phản diện trong Hoffmann) hoặc vai bạn thân của 2 giọng chính (Zurga, bá tước Posa).
Một số baritone nổi tiếng: Robert Merrill, Sherrill Milnes, Leonard Warren, Dietrich Fischer-Dieskau, Walter Berry, Ernest Blanc, Ettore Bastianini, Gabriel Bacquier, Tito Gobbi và gần đây nhất là Mr. Meongoan Dmitri Hvorostovsky.
Trong opera cổ điển, baritone phân ra 2 loại chính: Baritone trữ tình và baritone kịch tính. Tuỳ theo vai diễn mà đôi khi người ta còn đặt ra thêm một số phân loại như bass-baritone dành cho các vai baritone đòi hỏi các nốt rất trầm hoặc Baritone Verdi dành cho các baritone thường phải hát các nốt cao (Verdi nổi tiếng với việc vắt kiệt khả năng của các giọng baritone).
Baritone trữ tình là loại giọng dành cho các vai mang tính hài hoặc các vai baritone nhóm 2 (các baritone chính diện). Ví dụ điển hình về baritone trữ tình là chàng thợ săn Papageno trong Cây sáo thần. Một số ví dụ khác về baritone trữ tình: Zurga (Những người mò ngọc trai), Silvio (Anh Hề), Ping (Turandot), Schaunard (La Bohème), Lescaut (Manon), Figaro (Thợ cạo thành Seville)...Mời các bác nghe thử các ví dụ: Aria của Papageno với baritone Áo Walter Berry, Aria của Zurga với baritone Pháp Gabriel Bacquier, Aria mở màn vở Anh Hề của Leoncavallo với baritone người Mỹ Leonard Warren (vai Tonio), cũng trong vở này, duet của Nedda và Silvio với Victoria de Los Angeles (Nedda) và Robert Merrill (Silvio).
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=1E2772A43D3542C7
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=4073F9950CDEBA38
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=573CFF44387EF370
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=6923435C73F553F2
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=3AF897C20C25DD99
Baritone kịch tính là loại giọng baritone nặng, sâu và tối. Baritone kịch tính thường dùng cho các vai phản diện hoặc các vai baritone làm vai chính (Macbeth, Eugene Onegin, Bá tước râu xanh). Một số ví dụ về baritone kịch tính: Scarpia (Tosca), Macbeth (Macbeth), Escamillo (Carmen), Golaud (Pelleas và Melisande), Don Giovanni (Don Giovanni), Sharpless (Thiếu phụ bươm bướm), Rigoletto (Rigoletto), Nabucco (Nabucco), Alberich (Ring)....
Một số ví dụ về baritone kịch tính: Sherrill Milnes với aria của Escamillo (Carmen), Walter Berry với aria của Don Pizzaro (Fidelio), Walter Berry và phu nhân là chị Christa Ludwig trong Lâu đài của bá tước Râu xanh (2 cánh cửa cuối cùng), Enzo Mascherini với aria của Macbeth và Herman Prey với duet final trong Eugene Onegin trong bản dịch tiếng đức với tựa đề "EVGENY Onegin".
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=2864BA8A65248450
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=F432F5136F7C6CD4
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=F10D763901211869
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=492511223C799DFD
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=C69ADE367CD6F627
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=C4855C715E624947
Và cuối cùng, không thể nhắc đến baritone mà không nhắc đến một cảnh hết sức rùng rợn của opera cổ điển: Scarpia trong màn 2 của Tosca (Puccini). Mời các bác nghe cảnh tra khảo Tosca và Cavaradossi trong ghi âm Tosca nổi tiếng đội hình Callas-di Stefano-Gobbi-de Sabata, khuyến mãi luôn cho các bác cái vissi d''arte và cảnh ám sát Scarpia để các bác chứng kiến xem giọng hát xấu xí của cô Callas đã đánh gục em thế nào nhé.
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=3C9741D6640CB57E
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=29102A7740A4E4A0
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=6A19092667468352
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=D71BC1EE0330CA50 http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=4E350A453C6748D5
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=316F44BF1EAAC04A

.

[yes_Iam_here]

Về Mezzo, trước hết là loại gần Soprano nhất : Lirico Mezzo (mezzo trữ tình). Loại này không hiếm gồm cả vai chính và vai thứ, thậm chsi vai phụ. Mezzo trữ tình thưòng là những phụ nữ đứng tuổi (nhát là trong opera Nga), đôi khi chính là những trouser roles như phucphan tùng nhắc đến (cherubino, octavian, hay các vai nam thời kì baroque...) Mezzo trữ tình có chất giọng mượt đẹp êm ái, nghe qua thậm chí nhiều khi k0 phân biệt được với soprano . Các vai cho mezzo trữ tình không đòiu hỏi âm vực và tầm cữ âm rộng bởi vậy không ít soprano thể hiện chúng (như una voce pocofa, voi che sapete,...). Một số aria điển hình cho mezzo trữ tình:
- aria Lioubacha - The Tsar''''s bride - Zara Doloukhanova (xem chị NSND So Viet này vuốt giọng mới êm làm sao hix)
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=8E881A0D63FD9B47
- aria Dido - Dido and aneas - Dame Janet Baker:
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=A6DD8A593404AD6D
- Mon coeur s''''ouvre a ta voix - Samson et Dalila - Irina arkhipova (aria này là đỉnh cao của nghệ thuật "lừa mị")
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=A4ACCDCF71F70920
- Die Due Rai Languir Costante - Foa - Cecilia Bartoli
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=E8E44CC76B078F40
- và cuối cùng là cái aria cậu bé cherubino nổi tiếng: voi che sapete - teresa berganza. Chị berganza đồng hương với anh Tóc quăn Domingos - 1 mezzo trữ tình điển hình , khá nổi tiếng thập niên 70 , cũng tùng phát biểu là : "đây là 1 trong những aria nghe thì có vẻ đơn giản nhất nhưng lại hát khó nhất." Không biết khó ở chỗ nào, nhưng hôm vừa rồi đc thưởng lãm chị Phương Lan hát mới biết vì sao chị Ber lại nói vậy
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=C05E1E4B1B2841B6
Các mezzo trữ tình tuy nhiều vai, tuy vậy có lẽ vì các aria cho mezzo trữ rtình quá đơn giản, và cũng k0 nhiều cá tính, nên đa phần các lirico mezzo thưòng biểu diễn Lieder, hoặc phát triển các kĩ thuật chạy note , lướt note để hát các vai mezzo của Rossini, Mozart hoặc baroque (Handel,Vivaldi,.. ) đòi hỏi các kĩ thuật thanh nhạc phức tạp. Loại này vẫn đc gọi là các mezzo coloratura hay cụ thể hơn liric mezzo coloratura. Zara Doloukhanova, Marilyn Horne và em mezzo đình đám hiện nay C.bartoli được coi là những coloratura mezzo có kxi thuật đỉnh cao nhất .
- Non so piu aria act 1 của cậu bé Cherubino - Veselina Kasarova. Em này tuy kĩ thuật k0 bằng bartoli, nhưng hát cái này cũng khá:
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=6768254D79FF9A8C
- còn đây là em bartoli với nhwũng aria vừa nghe vùa lác mắt. Bartoli đóng ít Opera, cô nàng ỷ có kĩ thuật hát đỉnh cao (tuy nhiều khi quá lạm dụng nên nghe hơi mệt mỏi), nên toàn tìm tòi lục lọi những vở lạ hoắc lạ huơ, lôi lên biểu diễn. Nói chung cũng dở dở ương ương ưong lắm, box mình có 1 từ mới là j` ấy nhỉ, quên mất rồi.
- parto, parto, matu ben mio - La clemenza di Tito - C. Bartoli
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=D491E8E25EF2B5E8
- Di Trombe Guerriere -Teuzzone - C.bartoli
<A href="http://www.yousendit.com/transfer.php?action=check_download&ufid=3E4D843606 EC2393&key=9814699dc25b491a23e3699ef202efcbe83dfdf 1" target=_blank>http://www.yousendit.com/transfer.php?action=check_download&ufid=3E4D843606 EC2393&key=9814699dc25b491a23e3699ef202efcbe83dfdf 1

[yes_Iam_here]

Bác YIH đưa cái Samson/Dalila mới thấy kể ngày xưa ông cha ta cũng...ngố. Cái răng cái tóc là góc con người mà các cụ cứ cắt toẹt đi để rồi như anh chàng Samson. Bài học từ aria này thưa các bác? Đừng bao giờ cắt tóc sau khi...nghe 1 mezzo Cô Arkhipova hát cái này đọc tiếng pháp hơi..chệch, nhả chữ lắm lúc hơi xấu nhưng giọng khá dầy và đẹp, âm sắc mezzo ra mezzo, các nốt cao vẫn ấm và đầy. Chú tenor trong cái này hơi yếu nhỉ.
Nghe mấy quả color. của em Bartoli phục quá, em này kĩ thuật đỉnh, bật tanh tách, âm sắc đẹp, staccato tốt nhưng legato không đẹp lắm. Teresa Berganza, giọng mezzo hơi nhỏ, hơi thiếu lửa một chút nhưng mượt hơn tơ, nhả chữ rất đẹp. Lối hát của Berganza cũng giống 1 đồng môn khác là Victoria de Los Angeles, ví dụ 2 cái Carmen của 2 chị này giống nhau đến 80% (đều là các fav Carmen của em cả). De los Angeles thì hát sắc nét và giàu cảm xúc hơn Berganza nhưng không "nõn nà" bằng. Còn cái Purcell, hic hic, em cũng có cái complete Dido-Aeneas ấy, đúng là opera Baroque, sao mà nó dài dòng và đơn điệu thế không biết, sau cái I am prest with torment mà em không dám nghe tiếp nữa. Ví dụ như cái Pelleas-Melisande nó cũng dài dòng nhưng âm nhạc thay đổi liên tục, phối khí rất cầu kì và cũng rất bí hiểm. Được cái chất mezzo của Dame Baker thì rất đẹp, nhả chữ hơi mờ một chút nhưng âm sắc thì thật lộng lẫy. Em cũng "quý" cô Adele của chị Berger mà bác up lên, nghe rất quấy, diễn xuất hay phết.
Để em nghe kĩ mấy cái slavơ bác up lên rồi hôm nào lại lên tán phét tiếp với bác.

.

[yes_Iam_here]

Em nhớ không nhầm thì người ta vẫn xếp Dalila là mezzo kịch tính chứ không phải mezzo trữ tình. Giới thiệu với các bác một Dalila rất nổi tiếng là Rita Gorr trong bản thu Samson/Dalila nổi tiếng với Georges Prêtre chỉ huy. Rita Gorr là giọng mezzo Bỉ khá nổi tiếng trong những năm 60-70. Chị Gorr có một chất giọng mezzo cự phách, khủng long (kiểu như chị Nilsson với chất soprano trâu bò vậy), âm sắc khoẻ, chắc nịch, dầy cồm cộp nhưng hơi thô và vô cảm. Âm vực của chị Gorr không rộng nên các nốt cao thường chói, giọng chị khổng lồ nên các nốt cao này vừa chói vừa to, nghe rát cả tai. Dalila của chị Gorr thì rất gợi cảm, "ngồn ngộn" xôi thịt, hơi thô một chút. Đóng vai Samson là Jon Vickers không phải là một giọng tenor đẹp nhưng rất hợp với giọng chị Gorr: giọng to, mãnh liệt, kịch tính dồi dào...tóm lại là 1 đôi trâu bò xịn. Các bác nghe tiếp luôn nửa sau của cái "Trái tim em mở ra mỗi khi nghe giọng nói của anh" xem chàng Samson nhà ta đã bị lừa mị thế nào nhé:
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=C7B8F28B5161ED10


Bác nào thích bị lừa mị như chàng Samson thì giơ tay nào.

.

[yes_Iam_here]

Hehe cái vai Dalila đấy là kịch tính xịn, căn bản vì riêngc ái aria nổi tiếng đấy nó lại trữ tình quá nên mới mượn tạm.

Irina Arkhipova - NSND SoViet - chị này nghe nói từng có hiềm khích với chị G.Vishnevkaia đanh đá (phu nhân của Rostropovich). Chị này hồi trước thuộc loại siêu sao của Bolshoi Opera, cực kì nổi tiếng với Carmen (hát bằng tiếng Nga) và các vai opera Nga, ngoài ra là là các tác phẩm thanh nhạc thính phòng. Diễn xuất khá tốt, giọng đẹp, đầy đặn, tuy nhiên mới nghe quá ít nên chưa nhận xét j đc nhiều hix. Nghe nói tầm thập niên 60, 1 số nhà hát danh tiếng của châu âu (như La Scala) nếu k0 mời đc chị này và 1 số diễn viên nòng cốt gốc Slavơ thì không dám dựng opera Nga. Đĩa của chị này chả hiểu sao cũng chẳng nhiều nhặn lắm (hix có nhờ Apo kiếm mà lại hết rồi ).

Rita Gorr, hix không nhớ đã nghe ở đâu rồi nhỉ, uhm , giọng trâu thật nhưng hơi thô nên hát Dalila thì chưa đủ độ "mị". Tuy nhiên xét về độ trâu thì chị Gorr chưa là gì so với chị Obraztsova. Chị Ob giọng sâu thăm thẳm, dầy cộp, cao thấp rõ ràng, hát rất tròn note, nói chung là nghe toàn những "thịt với thà", nhưng "thịt" này là "thịt thăn loại 1" chứ kho phải "thịt mỡ bèo nhèo" , kịch tính có thừa nhưng chị ấy tiết chế cảm xúc rất khéo. Giới trẻ gần đây có em O.borodina cũng khá. Đợi hôm nào up lên vậy, mạng mẽo dạo này chán quá thể
Ah, bac J.Viker ấn tượng quá, ẹc không hổ danh là hendel tenor xịn. Berganza đúng là hơi thiếu cá tính, chị này thể hiện cái j` cũng mượt mà và rất mô fạm, chính xác, không nhiều biến tấu hoa mĩ, không nhấn nhá lung tung. Tuy vậy chính cái độ "giản dị" đấy, nên hát cái voiche sapete lại thấy hay. Một điều nữa là Berganza là mezzo trữ tình bẩm sinh, hoàn toàn không bao h dùng giọng ngực để gằn, nhấn mạnh các note trầm, cho dù hát đến những note thấp nhất vẫn rất êm tuy không dầy(1 điều hơi hiếm thấy với các mezzo). Thế nên, nhiều người vẫn tưởng Berganza là Soprano. Dù không mê Ber lắm, nhưng tớ nghĩ có thể coi Ber như là 1 Freni có giọng mezzo. Mà tớ lại thik Freni
Tớ thì k0 biết tiếng Pháp, Đức, Nga, Ý,.... tiếng Anh thì bập bõm a bờ cờ thế nên cũng không để ý nhả chữ nhiều () , chính vì thế mà nghe chị Su kều vẫn thấy mê tít (dù nghe nói chị Su kều nhả chữ thuộc hạng đệ nhất í ẹ ). Miễn là phát âm k0 quá khó nghe, thô thiển, ngây ngô quá là được

[yes_Iam_here]

Chị Zara Doloukhanova, giọng đẹp hoàn hảo, ngay cả những note thấp nhất cũng xử lí rất tinh tế, kĩ thuật hát màu sắc cũng rất tốt. Có thể có 1 so sánh như thế này : Janet Baker + Marilyn Horne + phong cách Nga = Zara Doloukhanova . Zara là người Armenia, đã được phong tặng danh hiệu NSND SoViet, ít đóng opera, chủ yếu thu âm, hát recital và trên sóng phát thanh. Sau này chị cũng tham gia giảng dạy và không ít học sinh nổi tiếng. Zara sinh năm 1918, nổi tiếng từ những năm 40,50, rất tiêc thời kì này, kĩ thuật thu âm của Nga chưa tốt nên ảnh hưởng ít nhiều đến việc thưởng thức giọng hát của Zara. Vào đây để nghe thêm 1 số bản thu của chị này:
http://russia-in-us.com/Music/GRV/Dolukhanova/

Bây h là về phần các mezzo kịch tính. Dramatic mezzo soprano là những giọng hát có âm vực rất rộng, giọng đặc biệt dày, khoẻ, âm sắc hơi tối như contralto, khả năng biểu đạt cảm xúc mạnh, thường là những vai thứ, vai phản diện (azucena (il trovatore),amneris (aida), công chúa eboli(don Carlo), ...), đôi khi là vai chính (carmen, santuzza (caveleria rusticana), dalila (samson et dalila)..), hoặc 1 vài vai bà mẹ, chiến sỹ,... trong opera Nga,...
Các mezzo kịch tính nổi tiếng có thể kể đến như Fiorenza Cosotto, Christa Ludwig, Dolora Zajick, Olga Borodina,… và đặc biệt là chị NSND Soviet Yelena Obraztsova.
Obraztsova nổi tiếng bắt đầu từ giải nhất 1 cái "công tôm" Tchai cho thanh nhạc (mà cuộc thi đấy có chị Callas làm giám khảo) ngay từ thập niên 60. Thâp niên 70, có chuyền lưu diễn ở châu âu và Mĩ của đoàn opera Bolshoi quảng bá về opera Nga và lập tức với giọng hát tràn trề năng lượng cũng như nhạc cảm tuyệt vời, Ob nhanh chóng gây được thiện cảm với công chúng yêu nhạc và giới phê bình. Ob tham gia biểu diễn và thu âm nhiều vai thứ nổi tiếng của Verdi và gây ấn tượng đặc biệt với Carmen, Santuzza,.... Cuối 70, 80, Ob có thể coi là 1 trong những mezzo hàng đầu thế giới. Báo chí Pháp đã viết về giọng hát của Ob là : "chỉ cần nghe 1 lần là "nghiện" cả đời " . Ob còn là 1 trong những bạn rất thân với chị béo nhà này . Thậm chí, Ob còn tin tưởng gửi con gái mình nhờ chị béo đào tạo hộ (chắc vì sợ dao sắc không gọt đc chuôi).
- Yelena Obraztsova - Stride la vampa (Il Trovatore, Verdi)
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=76C4D99832BC3E2C
- Yelena Obraztsova - Condotta ellera in ceppi (Il Trovatore, Verdi).
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=894212B3642AE5AA
- Yelena Obraztsova - Samson, recherchant ma presence (Samson et Dalila, Saint-Saens)
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=11979E0123C1EC90
Khuyến mại thêm chị Irena Bogachyova - cũng NSND So Viet.
Irene Bogachyova - Aria Ulrika (Un Ballo in Machera - Verdi)
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=3703F532186EF860
Chị Bogachyova là ngôi sao của nhà hát Kirov, hình như là người Ucraina. Nổi tiếng cùng thời với Ob ngay từ khi ở nhà hát Kirov, nhưng Ob sau khi giành đc giả thưởng, lên Bolshoi và lưu diễn nhiều nơi nên nổi tiếng khắp TG. Bởi vậy, so với Ob, Danh tiếng cuả Bog kém hơn rất nhiều (Bog chỉ quanh quẩn ở châu âu), tuy vậy giọng hát hoàn toàn không thua kém. Giọng Mezzo cục ngọt và đẹp, vibrato hoàn hảo, âm vực rộng khủng bố, (note trầm cực dày, note cao không hề bí), không kém về nội lực mà thậm chí xử lí lại có phần tinh tế hơn. Bác Shos từng viết 1 số tác phẩm cho Contralto cho riêng chị ấy cơ mà. Bog tuy đã lớn tuổi nhưng vẫn tham gia thu âm và đóng 1 số vở opera Nga gần đây, hiện đang là chủ nhiệm khoa thanh nhạc của NV Rimski Korsakov, từng là thầy dạy trực tiếp của Olga Borodina nổi tiếng.

[yes_Iam_here]

Úi chào down ngay, để gặm nhấm dần xem giới NSND Xô Viết một thời lừng danh thế nào. Chỉ cần nghe màn 1 cảnh 1 Eugene Onegin (Tchaikovsky) mà em đã hoàn toàn tâm phục khẩu phục là mezzo Nga (rộng ra là mezzo Slavơ) là vô địch. Trong 1 quartet mà có hẳn 3 mezzo, chỉ có 1 soprano. Dàn mezzo thì cũng thật lực lưỡng: Olga Borodina (Olga), Irina Arkhipova (Filipyevna), vai Larina là Sarah Walker, mezzo người Anh. Quân Anh mezzo cũng khá, dù không dày và ấm như mezzo Nga. Bà Arkhipova giọng đẹp thật, giọng đầy, sâu mà không hề phô, âm sắc mượt. Tatyana là Nuccia Focile, soprano Ý, giọng dày, đẹp nhưng hơi chói.
Quartet mở màn Eugene Onegin:
http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=3E6EAE472368A428

Borodina và Arkhipova

.

[yes_Iam_here]

Hôm nay ngồi nghe kĩ nhóm mezzo nga mà bác YIH giới thiệu. Hay thật. Chị Lioubacha trong cái Rimsky-Korsakov giọng mượt thế. Chị Bolgachyova em nhớ đã từng nghe hát Carmen 1 lần và...không thích tí nào (diễn hơi quá, giọng hơi phô, ít nhất là cho cái Habanera). Nhưng cái aria của Ulrika thì quá chuẩn. Cao thấp rõ ràng, hát rất đầy, nốt nào nốt đấy đều rất thoải mái, cái nốt trầm cuối cùng nghe muốn tan thành nước. Giọng hát rất Slavơ-hơi "nhọn" một chút, âm sắc rất đẹp có điều em vẫn cho là giọng chị này hơi thô ráp một chút. Ẹc sau đấy đến 2 cái Azucena của chị Obraztsova thì thật tuyệt vời, hic hic giọng trâu thật, giọng rất "đô" mà vẫn muợt và ngọt chứ không bị "loét" trên âm vực cao như Rita Gorr, thích thật. Rita Gorr thì hợp với những vai mang tính chất hoành tráng, hơi khô một tí thì càng tốt (ví dụ mẹ Marie trong Dialogues des Carmelites, hôm nào em sẽ giới thiệu, có lẽ bác YIH đã từng nghe về Rita Gorr là Amneris trong cái Aida nổi tiếng của cô Price). Olga Borodina thì em có cảm giác là gần giống một...Obrazt thu nhỏ. Tính chất giọng na ná nhưng nhỏ và mượt mà hơn một chút. Bác up thêm vài cái của chị Ob đi. Đúng là nghe 1 lần đổ luôn, hic hic. Azucena em thấy có một chị khác cũng khá là Fedora Barbieri. Chị Doloukhanova bác quảng cáo mạnh quá em cũng chưa thấy chị ấy hoàn hảo như bác nói, nói chung là đầy đặn và nuột , từ cao đến thấp đều cực ổn nhưng em vẫn không thích bằng chị Ob. Hehe dạo này kể từ khi bị bác YIH đầu độc em cũng đang tí tởn opera Nga, đang chập chững bằng Eugene Onegin với chiến tranh và hoà bình. Em đang định thử cái Con đầm pích nhưng set ấy đắt quá.
To Symmetry: Vụ chuồn chuồn ớt của em Khuê thì đúng là giả thanh xịn. Chẳng riêng gì em Khuê mà nói chung âm nhạc dân gian của châu Á thì giả thanh xuất hiện khá phổ biến. Giả thanh (falsetto) là lối hát được dùng để tạo ra những âm thanh cao hơn âm cữ trung bình của giọng hát. Các nốt lên càng cao thì độ rung của dây thanh quản càng thấp, giả thanh xảy ra khi chỉ có thành của dây thanh quản rung chứ không phải là cả dây thanh quản (em cũng đang giả thanh đây, nghe cứ như là dân phi-sích-xờ dù ngày xưa một thời em mất học sinh giỏi vì cái thứ văn hoá cao này). Giả thanh nói chung gắn liền với giới nam vì nam giới thanh quản mở rộng, sự thay đổi về độ rung rõ hơn, nhưng giới nữ cũng có thể hát giả thanh được theo cơ chế tương tự. Cứ thử thế này là rõ: các bác nam hãy nói bằng giọng bình thường, sau đấy thử chuyển sang eo éo bằng giọng con gái, rõ rãng sẽ thấy nói bằng giọng bình thường thấy "nặng cổ" hơn vì là rung cả dây thanh quản. Với các tenor thì falsetto là một...tội nặng. Không gì chán đời bằng một tenor lên đến nốt cao lại đi giả thanh, ra một nốt chói và mỏng dính. Các ca sĩ chuyên dùng giả thanh để lên đến âm vực alto, mezzo như đã nói được gọi là countertenor. Đặc điểm của falsetto là âm thanh mỏng, cao chót vót, nhẹ bỗng. Giới tenor Pháp xịn như Alain Vanzo hay Henri Legay đều có giọng hát rất nhẹ, bóng bảy nhưng không nên nhầm với falsetto.
Lại nói về cái vụ ca sĩ mình. Em đi tây mang theo 2 đĩa ca sĩ ta là đĩa của em Khuê và đĩa bài ca hy vọng của chị Lan Anh xinh đẹp. Lan Anh thì chúng nó khen là giọng đẹp còn Khuê thì chúng nó phán là...hideous! (xấu vật vã) Thằng bạn nghe xong 2 chữ "vẫn đậu" trong bài bên bờ ao mà nó lăn ra cười vật vã luôn. À còn bác Lê Dung thì là soprano, em nghĩ là soprano lirico (trữ tình).

.

[yes_Iam_here]

Ẹc, tớ có thấy Bog hát phô bao h đâu, thậm chí tớ thấy, nhiều khi Bog hát quá chuẩn, nuột nà mà mất cảm xúc và tính cách nhân vật ấy chớ. Chị này hát opera Nga khá hay đấy.
Obraztsova là 1 mezzo "lồng lộng tính cách Nga". (Apo up lại dùm cái album recital của bà ấy với, dạo này dùng k0 có ADSL nên up hơi ngại). Lần đầu tiên biết đến Ob là trong cái cavaleria rusticana, nhưng lần "gục" thực sự là cái trong cái complete Il Trovatore. Màn 2 - Ob hoàn toàn làm chủ dù là chỉ là vai thứ chính. Sau đó là 1 loạt vai trong dalila, nabucco,... Tuy nhiên, mặc dù nhiều người đánh giá rất cao Carmen đọc đáo của chị Ob, nhưng tớ không mê nổi. Carmen của chị Ob hơi bị già và ma mị quá, thiếu sức trẻ, sự sôi nổi và sức hấp dẫn ....giới tính . Uhm thực ra thì cũng chưa nghe + xem complete thì cảm nhận bừa vậy thôi.
Về Zara, lúc đàu cũng không mấy ấn tượng về chị ấy đâu, sau này càng nghe càng thấy thik (cũng có thể do gout mình nó thế). Hát mấy cái Mozart và baroque rất thánh thiện, trong sáng, hát lieder tình cảm mà không quá "diễn" + "sến". Những mezzo đc như thế không nhiều. Cái vẻ đẹp trong giọng hát của chị ấy rất gần với Caballe, nói túm lại là rất nữ tính.
về em Borodina, hehe, phucphan nhận xét quá đúng, đúng là 1 Ob thu nhỏ, tát nhiên chưa đến tầm của Ob, nhưng so với giới Mezz hiện nay thì em này cũng thuộc loại đỉnh lắm rồi, giọng áht cũng thuộc loại có cá tính. Em này hình như cách đây vài năm cũng đc phong tặng NSND Nga đấy. To TheSymmetry: tớ không ngeh nhạc miền nam trước 75, nên k0 care nhiều lắm, cũng k0 biết nhiều về Thái Thanh. Về Lê Dung, đúng là Sop trữ tình. Lê Dung hát các tp thanh nhạc của mozart thì k0 tệ, nhưng chưa đủ đô để hát Puccini với verdi, kể cả những vai trữ tình.
Nói chung ở Việt Nam đa phần là Sop cả thôi, thi thoảng, hiếm hoi mới xuất hiện 1 mezzo thực thụ (gần đây có mỗi em Phương Uyên của NHNVK). Các mezzo của mình đa phần k0 đủ độ dày và tối, nói chung toàn kiểu như berganza, nhưng kĩ thuật chạy note rất kém, hát lại cực phô, xử lí kém tinh tế.
Về cơ bản, âm sắc các ca sĩ cổ điển Vn k0 đến mức quá tệ, thậm chí 1 số người có giọng khá đẹp, nhưng có lẽ mới chỉ dừng đc ở trình độ hát thính phòng và các ca khúc CM chứ chưa thể hát Opera tốt đc.
Nói chung là topic về các giọng ca trong opera nên tớ cũng không lan man nữa