Warning: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; vBulletinHook has a deprecated constructor in ..../includes/class_hook.php on line 27
18 & 19/11/2011 - Hòa nhạc đặt vé trước Vol. 46 - "Chùm tác phẩm Mahler" [Lưu trữ] - Diễn đàn nhạc cổ điển Việt Nam (Vương Quốc Nhạc Cổ Điển)

PDA

View Full Version : 18 & 19/11/2011 - Hòa nhạc đặt vé trước Vol. 46 - "Chùm tác phẩm Mahler"



Ù Ù Cạc Cạc
14-11-2011, 08:06
SUBCRIPTION CONCERT Vol.46 - “Mahler’s Cycle”

Hòa nhạc kỷ 100 năm ngày mất của Mahler

http://www.vnso.org.vn/rs/Users/tan/Mahler Cycle 46 web.jpg

Thời gian: 20h ngày 18 & 19/ 11/ 2011
Địa điểm: Nhà hát lớn Hà Nội, số 1 Tràng Tiền
Đơn vị tổ chức: VNSO, với sự hợp tác của Đại sứ quán Áo tại Việt Nam
Chỉ huy: Tetsuji Honna

CHƯƠNG TRÌNH

Symphony No.9 của Gustav Mahler

(Công diễn lần đầu tiên tại Việt Nam)

Chương trình hòa nhạc “Kỷ niệm 100 năm sau ngày mất của Mahler” tổ chức tại Nhà Hát Lớn Hà Nội ngày 18&19/ 11/ 2011 nằm trong dự án giới thiệu 9 bản giao hưởng của Mahler do Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam mang tên “VNSO Mahler Cycle”.

Mahler Gustav (1860 – 1911) là một nhà soạn nhạc và cũng là chỉ huy dàn nhạc người Áo. Mặc dù đương thời, âm nhạc của Mahler không được đánh giá cao, nhưng ngày nay, ông được ca ngợi như một trong những nhà soạn nhạc vĩ đại của nền âm nhạc lãng mạn. Các tác phẩm của ông đánh dấu sự phát triển tới đỉnh cao của âm nhạc giao hưởng thời kỳ hậu lãng mạn. Mahler cũng là một trong số những nhân vật có nhiều ảnh hưởng nhiều nhất đối với thế hệ nhạc sỹ của thế kỷ 20 như Arnold Schoenberg và Alban Berg. Xúc cảm của Mahler được bộc lộ trần trụi không giấu giếm qua các tác phẩm của ông, bao gồm 9 bản giao hưởng với quy mô lớn cho dàn nhạc và 7 chùm ca khúc thường dựa trên chất liệu dân gian. Mahler là một chỉ huy dàn nhạc lỗi lạc, người đã làm phong phú thêm các dàn nhạc và giúp nâng cao trình độ chơi nhạc.

Tác phẩm Giao hưởng thứ 9 là bản giao hưởng được hoàn thiện cuối cùng của Mahler và nó được coi là một trong hai kiệt tác của ông. Giống như hầu hết các bản giao hưởng khác của Mahler, Giao hưởng thứ 9 là sự diễn tả mãnh liệt bằng âm nhạc những xung đột giằng xé nội tâm, những căng thẳng dồn đến từ nỗi sợ hãi ghê ghớm về cái chết và niềm khát khao chân thành đến cháy bỏng về một cuộc sống yên ấm, hạnh phúc. Và có lẽ tác phẩm cũng là sự diễn tả hùng hồn nhất, đầy đủ nhất về sự ám ảnh của cái chết trong cuộc đời Mahler.

Chỉ huy chương trình là nhạc trưởng người Nhật Bản Honna Tetsuji, người đã giành hàng chục giải thưởng quốc tế quan trọng trong lĩnh vực của mình và cũng là người cống hiến nhiều nhiệt huyến cho sự phát triển âm nhạc giao hưởng tai Việt Nam.

Tại sảnh của Nhà Hát Lớn Hà Nội sẽ trưng bày những hình ảnh về thân thế, sự nghiệp của Mahler trong thời gian biểu diễn.

Vé được bán tại:

Phòng vé - Nhà Hát Lớn Hà Nội
Phòng Đối ngoại và Tổ chức biểu diễn - Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam.
Đặt vé tại: www.vnso.org.vn (http://www.vnso.org.vn), 04.38331448
Giá vé: S-450.000VND; A-350.000VND; B-250.000VND; C-150.000VND

Nguồn: Tuần Việt Nam (http://tuanvietnam.net/2011-11-12-subcription-concert-vol-46-mahler-s-cycle-)

kiensurveyor
14-11-2011, 08:15
Hẹn gặp Na9 ở NHL nhá, lần này không lậu vé mà đi ké vé mời:-*

Ù Ù Cạc Cạc
14-11-2011, 08:20
Giao hưởng số 9 của Gustav Mahler

Tác giả: Gustav Mahler (http://www.nhaccodien.vn/tabId/70/ItemId/425/TGId/425/PreTabId/58/Default.aspx)
Thời gian sáng tác: 1908-1909
Công diễn lần đầu: tại Vienna Festival ngày 26/6/1012, Bruno Walter chỉ huy Dàn nhạc giao hưởng Vienna
- Lần đầu tại Hà Lan (Amsterdam) ngày 2/5/1918, Willem Mengelberg chỉ huy Dàn nhạc giao hưởng Concertgebouw
- Lần đầu tại Hoa Kỳ (Boston) ngày 16/10/1931, Serge Koussevitzky chỉ huy Dàn nhạc giao hưởng Boston
- Lần đầu tại Nhật Bản (Tokyo) ngày 16/4/1967, Kirill Kondrashin chỉ huy Dàn nhạc giao hưởng Moscow
- Lần đầu tại Thái Lan (Bangkok) ngày 10/2/2010, Somtow Sucharitkul chỉ huy Dàn nhạc giao hưởng Siam
- Lần đầu tại Việt Nam (Hà Nội) ngày 18/11/2011, Tetsuji Honna chỉ huy Dàn nhạc giao hưởng Việt Nam

Thời lượng: khoảng từ 75 đến 85 phút
Tổng phổ:
- bộ gỗ: piccolo, 4 flute, 4 oboe (ob. 4 doubling English horn), E-flat clarinet, 3 clarinet (in B-flat, A, bass clarinet), 4 bassoon (bsn. 4 doubling contrabassoon)
- bộ đồng: 4 horn, 3 trumpet, 3 trombone, tuba
- bộ gõ: timpani, bass drum, snare drum, cymbal, triangle, tam-tam, 3 bell, glockenspiel
- bộ dây: 2 harp, violin (1 và 2), viola, violoncello, double basse

Tác phẩm gồm 4 chương:
I. Andante comodo (Rê trưởng)
II. Im Tempo eines gemächlichen Ländlers. Etwas täppisch und sehr derb (Đô trưởng)
III. Rondo-Burleske: Allegro assai. Sehr trotzig (La thứ)
IV. Adagio. Sehr langsam und noch zurückhaltend (Rê giáng trưởng )

Bình luận và trích dẫn về tác phẩm

Niềm thích thú với bản Giao hưởng số 9 của Mahler đã khiến Lewis Thomas đặt tên cho một tập tiểu luận của mình là “Những nghĩ suy sau nửa đêm về việc nghe bản giao hưởng số 9 của Mahler”. Lewis Thomas (1913–1993) là nhà vật lý, nhà thơ, nhà từ nguyên học, nhà tiểu luận, nhà quản trị, nhà giáo dục, nhà tư vấn chính sách và nhà nghiên cứu. Cuốn tiểu luận nói trên của ông đề cập đến những âu lo do sự phát triển của vũ khí hạt nhân. Nhiều nghệ sĩ biểu diễn khác cũng có những phát ngôn sâu sắc về bản giao hưởng này của Mahler:

- “Tôi đã hơn một lần chơi qua bản Giao hưởng số 9 của Mahler. Chương đầu tiên là chương nhạc huy hoàng nhất mà ông từng viết. Nó thể hiện một tình yêu trái đất khác thường, dành cho Tự Nhiên; niềm khát khao được sống trên đó trong thanh bình, để tận hưởng nó một cách trọn vẹn, tới chính trung tâm của bản thể con người, trước khi cái chết đến, vì nó đến một cách không thể cưỡng lại được… Vì lần cuối cùng Mahler quay về trái đất – không phải tới các trận chiến hay chiến công lớn lao ông đã từ bỏ như đã làm trong Bài ca trái đất (http://www.nhaccodien.vn/tabId/83/ItemId/427/TGId/425/Type/TS/PreTabId/70/Default.aspx) – mà chỉ duy nhất và hoàn toàn hướng tới Tự Nhiên.” – Alban Berg (http://www.nhaccodien.vn/tabId/70/ItemId/317/TGId/317/PreTabId/58/Default.aspx)
- “Đó là âm nhạc đến từ một thế giới khác, nó đến từ chốn vĩnh hằng.” - Herbert von Karajan (http://www.nhaccodien.vn/Nhac/tabId/74/ItemId/193/TGId/193/Cat/3/PreTabId/59/Default.aspx)
- “Nó khủng khiếp, làm tê liệt, như thể những sợi âm thanh tan rã đến hết, ta hoàn toàn cạn kiệt. Nhưng khi buông bỏ, ta lại có được mọi thứ.” – Leonard Bernstein (http://www.nhaccodien.vn/Nhac/tabId/74/ItemId/189/TGId/189/Cat/3/PreTabId/59/Default.aspx)
- Tôi tin rằng nó không chỉ là tác phẩm cuối cùng của Mahler mà còn là thành tựu vĩ đại nhất của ông.” - Otto Klemperer (http://www.nhaccodien.vn/Nhac/tabId/74/ItemId/201/TGId/201/Cat/3/PreTabId/59/Default.aspx)
- “Tác phẩm này chứa đựng cái gọi là khách quan, những tuyên bố gần như không thiên vị về vẻ đẹp sẽ chỉ được nhận thấy bởi những ai không cần tới sự nồng nhiệt bản năng và những ai cảm thấy thoải mái trong một không khí tri thức lạnh lùng.” – Arnold Schoenberg (http://www.nhaccodien.vn/tabId/70/ItemId/532/TGId/532/PreTabId/58/Default.aspx)
- “Một ngày nào đó, một vài người bạn thực sự của ý chí Mahler… dùng một con dao cắt tỉa và thu nhỏ các tác phẩm của ông tới thời lượng mà lẽ ra chúng có nếu nhà soan nhạc đã không căng kéo chúng ra khỏi khuôn mẫu; và rồi cuộc chiến Mahler vĩ đại sẽ qua đi… Giao hưởng số 9 sẽ chỉ kéo dài khoảng 20 phút.” – Deems Taylor

Ù Ù Cạc Cạc
14-11-2011, 15:02
Bài giới thiệu Bản giao hưởng số 9 của Mahler do nhà nghiên cứu âm nhạc Michael Bosworth viết riêng cho “VNSO Mahler Cycle”

Sau những sự kiện định mệnh của hai năm trước đó, đầu mùa hè năm 1909, Gustav Mahler bắt đầu chuyển đến làm công việc sáng tác tại ngôi nhà tại Toblach (ngày nay là Dobbiaco, nước Ý). Sự qua đời của đứa con gái bé bỏng Maria, lại việc chẩn đoán mắc bệnh tim, cùng với sự từ chức làm giám đốc của Nhà hát Opera Viên đã làm thay đổi hoàn toàn cuộc sống và công việc còn lại của ông. Phản hồi âm nhạc đầu tiên sau những sóng gió đó là tác phẩm “Das Lied von der Erde”(“Bài ca trái đất”) dựa trên lời thơ cổ Trung Quốc – một bài ca trong chùm khúc ca giao hưởng được viết trong suốt một năm trước đó. Sau một năm rưỡi làm việc với Nhà hát Nhạc kịch Metropolitan New York, ông mới bắt đầu viết bản Giao hưởng số 9.

Tác phẩm Giao hưởng số 9 này tiếp tục công phá ranh giới của cấu trúc cổ điển cả về điệu thức và nhịp điệu, âm nhạc mang tính thể hiện nhiểu nhưng vẫn gần gũi với cấu trúc truyền thống 4 chương (về vấn đề này, có một số người nhận thấy có ít sự tương đồng với ý đồ mà Tchaikovsky thể hiện trong bản Giao hưởng Pathétique của mình). Giao hưởng số 9 của Mahler với những lá bài định mệnh, chỉ ra rằng: những thành công tuyệt đối và sự công nhận trên đời không phải dành cho Mahler, ông không thể giải thoát mình khỏi sự bủa vây của thế giới huyền bí và cũng không thể thoát khỏi tấn bi kịch. Âm nhạc của ông chứa đựng những hoài niệm, sự nhẫn chịu, và cả sự buông xuôi chấp nhận. Tuy nhiên, nó không mang đến sự chết chóc như nhiều người đã nhận định. Sức khỏe của Mahler trở nên ổn định và ông mong đợi một mùa làm việc bận rộn đầu tiên với vai trò là Giám đốc âm nhạc và chỉ huy trưởng dàn nhạc New York Philharmonic (1909-10). Bản phác thảo giao hưởng số 10 (bắt đầu viết năm 1910) đang còn dở dang cũng thể hiện niềm đam mê sáng tạo vô cùng lớn và nó luôn ghi dấu ấn của ông.

Bản giao hưởng số 9 phản ánh rõ nét cấu trúc với chương đầu và chương thứ tư đóng vai trò chính trong tác phẩm và hai chương giữa đóng vai trò là phần chuyển tiếp.

Chương đầu đậm chất trường ca hùng tráng (Andante comodo), Mahler điểm lại những niềm đam mê trong cuộc đời của một con người. Chỉ sau vài nhịp dạo đầu ngắn ngủi (lưu ý motip quan trọng gồm 4 nốt nhạc trên hợp âm Fa trưởng do đàn Harp chơi ở nhịp 3), Mahler đã đưa người nghe vào gam buồn chủ đạo của tác phẩm. Điều không bình thường đối với sáng tác của Mahler là ông đã kéo dài phần thể hiện chủ đề này ở đầu mỗi chương. Các ý tưởng được thể hiện trong sự phát triển mạnh mẽ. Một trong những nét ấn tượng của những ý tưởng đó là việc sử dụng lại chủ đề nhạc Waltz của Johann Strauss với tựa đề “Hãy tận hưởng cuộc sống” mà ngày nay người ta đã lãng quên. Bản nhạc Waltz này được Strauss viết trong thời gian rất ngắn đề phục vụ phần hòa tấu khai trương tòa nhà Musikverein ở Vienna năm 1870. Chính trong tòa nhà này Mahler đã bắt đầu theo học trường âm nhạc Vienna một vài năm sau đó (năm 1875) khi đó ông tròn 15 tuổi. Niềm khao khát và nỗi thất vọng của thời thơ ấu cũng như giai đoạn bắt đầu trưởng thành cứ thế dâng trào đẩy lên cao trào, trong đó có cả một vài đoạn hòa tấu …Sau phần cao trào cuối cùng là điệu nhạc đưa tang được thể hiện bằng nhịp trống, tiếng kèm trumpet và tiếng chuông ngân. Chủ đề mở đầu lần nữa được lặp lại ở dạng biến thể khác, sau đó âm nhạc vỡ tan thành ngàn mảnh, ý tưởng vụn vỡ được thể hiện qua các loại nhạc cụ khác nhau, đôi khi tưởng chừng quên đi giới hạn thời gian và nhịp điệu (một thủ thuật mà Mahler đã khám phá trong Das Lied). Sau hồi trầm lắng, tiếng violin phối khí với Oboe vang lại điệu buồn “Freut Euch”. Tiếng Oboe nắn nót chơi lại hai nốt nhạc mở đầu của chủ đề chính, còn tiếng đàn harp cũng đã chơi đến nốt cuối cùng cao chót vót hòa lẫn trong tiếng picolo và cello.

Chương thứ hai được đặt tên ‘in Tempo eines Gemächlichen Ländlers’ (Một giai điệu Landler êm ái), mà sau đó Mahler đã ghi thêm là “có vẻ như vụng về và thô tục”. Và sự thực là như vậy. Mahler đã từng thích viết loại nhạc nhảy kiểu Ländler trong các bản giao hưởng của mình, nhưng ở đây chúng ta lại thấy sự thể hiện với giọng điệu mỉa mai, châm biếm – đôi khi lại có vẻ như chúng ta đang nghe thứ nhạc lễ hội thô tục. Khúc Keczô dài lê thê và đầy vụng về ầm rung trong suốt phần hòa tấu bộ ba và cuối cùng khép lại một cách hờ hững, ngập ngừng.

Chương thứ 3 được mang tên ‘Rondo. Burleske’ (Allegro assai). Sau này nó còn có tên là ‘Sehr trotzig’. Đoạn nhạc thể hiện rõ cá tính ương bướng, nóng giận vốn là nét tính cách riêng của tác giả. Những lời chú giải trong những phác thảo trước đây cho thấy Mahler đang phản pháo lại rất nhiều những nhà phê bình về cách chỉ huy nhạc và âm nhạc của ông mà ông phải đương đầu trong mấy thập kỷ. Cách phát triển chủ đề như chất fuga nhộn nhịp làm cho người ta phải băn khoăn phải chăng người nghệ sỹ làm việc bán thời gian ở New York đang phần nào phản ánh những ấn tượng của mình về đường phố náo nhiệt của Manhattan. Thậm chí có lúc Mahler còn trích dẫn theo kiểu bông đùa từ chương thứ nhất trong Bản giao hưởng số 3 của mình. Sức lan tỏa không ngừng chỉ bị phá vỡ ở phần cuối bằng khoảng lặng yên bình, được báo trước bằng điệu lướt của đàn harp và dẫn dắt bởi tiếng trumpet nhẹ nhàng. Ở đây chất liệu của chương cuối cùng đã được lột tả, trước khi trở lại với vũ nhạc ‘Burleske’. Hồi kết (được đánh dấu bằng Presto) đã mang đến không khí nồng nhiệt, rực lửa.

Chương 4 và chương cuối cùng là Adagio sầu thảm. Chủ đề chính dường như bắt đầu ngay tức khắc (trong ô nhịp thứ 3), nhưng trong nhịp đầu tiên, mô típ chủ đạo cho toàn bộ chương lại được giới thiệu. Ý tưởng này thường được tìm thấy trong âm nhạc cổ điển như sự tô điểm hay nhạc dạo tùy hứng với 4 phím chuyển xuống trầm - lên bổng. Khúc chuyển được tích hợp vào trong chủ đề chính tạo cho người nghe cảm giác hướng về phía trước – đây là một thủ thuật tự sự như xuất hiện trong các tác phẩm điện ảnh. Chất liệu của chủ đề biến hóa đa dạng trong suốt chiều dài của chương, đôi lúc các nhạc cụ hòa tấu lắng xuống tạo cảm giác giống như nhạc thính phòng. Đây cũng là một thủ thuật đặc trưng của giai đoạn sau, trong sự nghiệp âm nhạc của Mahler. Chủ đề chính lại được lặp lần cuối cùng đầy ấn tượng sau khi đã đạt đến tột đỉnh. Âm nhạc sau đó chìm lắng dần rồi tan biến. Mahler đã chọn cái kết cực chậm và vô cùng tĩnh lặng cho bản giao hưởng này. Khi phần nhạc đệm tựa hồ như điệu hát ru cất lên, tiếng viola thể hiện lại ý tưởng của khúc chuyển và cuối cùng, lần đầu tiên người ta thấy bốn nốt cuối của khúc chuyển này được chơi theo điệu lên bổng xuống trầm, hoàn toàn trái ngược với ban đầu. Vòng tuần hoàn đã khép kín, sự tranh đấu đã hoàn tất, sự bình an được trả lại.

Định mệnh đã không bao giờ cho Mahler được nghe phần thể hiện nhạc phẩm này mặc dù bản giao hưởng đã cơ bản hoàn thành vào cuối mùa hè năm 1909. Không bao lâu sau khi chỉnh sửa phần chính của nhạc phẩm tại thời điểm mùa đông năm 1910 -1911 ở New York, Mahler đã mặc bệnh hiểm nghèo và qua đời vào ngày 18 tháng 5 năm 1911.

Chương trình biểu diễn “Bản giao hưởng số 9” nổi tiếng thế giới dưới sự chỉ huy của người bạn thân- người đồng nghiệp Bruno Walter của ông đã diễn ra tại sảnh chính của Nhà hát Musikverein Viên (đây cũng chính là ngôi nhà mà 37 năm trước Mahler đã là sinh viên của Nhạc viện). Điểm đáng lưu ý: đây là tác phẩm đầu tiên trong số những tác phẩm giao hưởng của Mahler được tôn vinh ở Viên. Bản tổng phổ của tác phẩm đã được xuất bản vào tháng sau đó.

Nguồn: VNSO