Hanon: nên hay không?

[maestro]

Hiện giờ các học sinh nhạc viện VN sử dụng quyển hanon để luyện kĩ thuật rất nhiều. Tuy nhiên, hiện nay ở nước ngoài có 2 trường phái đối lập: Pro-hanon (ủng hộ) và Anti-hanon (chống)

Có khá nhiều luận điểm ủng hộ Hanon. Nhưng ở đây em xin đề cập đến các luận điểm chống lại Hanon em thấy trên mạng (theo Wikipedia):
- Việc tập luyện Hanon quá nhiều sẽ làm cho người tập chơi piano như cái máy. Hơn nữa, nhiều người cho rằng cảm thụ âm nhạc quan trọng hơn nhiều so với việc tập kĩ thuật, và chính âm nhạc làm công việc dẫn dắt cho kĩ thuật phát triển.
- Hanon rất chú trọng đến sự độc lập giữa các ngón tay (chẳng hạn, ngón 4 và 5 phải mạnh bằng ngón 1, 2 và 3). Abby Whiteside đã phản bác điều này, vì việc tập luyện nhiều đúng là sẽ làm cho các ngón tay mạnh hơn, nhưng dù thế nào đi nữa, vẫn sẽ có sự khác nhau giữa các ngón, nên việc cân bằng là không thể. Hơn nữa, theo Whiteside, lực tác dụng lên các phím đàn khi ta chơi piano phải là lực của cánh tay chứ không phải là lực của ngón tay. Ngón tay chỉ làm nhiệm vụ truyền tải lực từ cánh tay xuống phím đàn mà thôi. Việc điều khiển âm thanh không chỉ là của ngón tay, mà còn của cổ tay, của cánh tay, vai và cả thân mình.
- Kĩ thuật chưatốt mà lại đi tập Hanon sẽ dẫn đến kĩ thuật đã sai lại càng sai trầm trọng hơn, vì tập Hanon phải lặp lại các bài tập rất nhiều lần với tốc độ cao, và đặc biệt sẽ dẫn đến chấn thương (Repetitive Strain Injury - RSI). Vì vậy có thể suy ra Hanon không thể sử dụng để tiếp thu kĩ thuật.

Đó là các ý kiến phản bác việc tập Hanon. Các bác có ý kiến thế nào?

[NgocDuy1810]

Theo mình nghĩ thì kỹ thuật và cảm xúc nên được xem trọng ngang nhau mới đúng chứ, mọi cái tồn tại được thì đều cần có sự cân bằng và kỹ thuật với cảm xúc lại chính là "mâu thuẫn HỮU CƠ cơ bản" của một bài trình diễn. Và làm thế nào khi âm nhạc dẫn dắt kỹ thuật mà không có chiều ngược lại. Thực ra Hanon là về luyện ngón (hầu như thế), tức là chỉ mới là một phần trong mô hình rèn luyện học tập của một sinh viên nhạc viện hay người chơi đàn.

Vấn đề các ngón 4 và 5 thì mình cho là thực ra nếu muốn cho chúng "khỏe" như các ngón khác thì đúng là không thể, nhưng nếu cả bàn tay cùng "khỏe" lên để rồi cuối cùng các ngón 4,5 đã có thể khắc phục được sự "yếu ớt" của riêng chúng trên phím đàn thì lại có thể (ý mình không phải nói là Hanon có tác dụng như vế thứ hai mình vừa nói, mình đồng tình với ý kiến này, tác giả của phương pháp này chưa chắc đã là một nhà giải phẫu hay một huấn luyện viên thẻ hình).

Cái thứ ba thì mình không có ý kiến nhưng chẳng có cái gì khi làm việc mà lại không "mòn đi" cả nhưng độ trầm trọng thì phụ thuộc vào tính chất của cả một quá trình, kết cấu vật chất lẫn tinh thần của công việc. Và đối với một sự vật "hữu cơ" như con người thì sự "mòn đi" lại là "sinh ra" và là "sinh ra"còn mạnh mẽ hơn.

[maestro]

Theo mình nghĩ thì kỹ thuật và cảm xúc nên được xem trọng ngang nhau mới đúng chứ, mọi cái tồn tại được thì đều cần có sự cân bằng và kỹ thuật với cảm xúc lại chính là "mâu thuẫn HỮU CƠ cơ bản" của một bài trình diễn. Và làm thế nào khi âm nhạc dẫn dắt kỹ thuật mà không có chiều ngược lại. Thực ra Hanon là về luyện ngón (hầu như thế), tức là chỉ mới là một phần trong mô hình rèn luyện học tập của một sinh viên nhạc viện hay người chơi đàn.
Việc xem trọng cảm thụ âm nhạc là nhiều người nói thế thôi, thật ra theo bản thân em, thì đúng là kĩ thuật và cảm xúc phải được xem trọng ngang nhau. Nhưng điều quan trọng là rất nhiều người, sau khi tập Hanon đã chơi những bản nhạc khác (như của Mozart, Beethoven, Chopin ...) theo cách của Hanon. Nói cách khác, họ chơi các tác phẩm một cách máy móc.


Cái thứ ba thì mình không có ý kiến nhưng chẳng có cái gì khi làm việc mà lại không "mòn đi" cả nhưng độ trầm trọng thì phụ thuộc vào tính chất của cả một quá trình, kết cấu vật chất lẫn tinh thần của công việc. Và đối với một sự vật "hữu cơ" như con người thì sự "mòn đi" lại là "sinh ra" và là "sinh ra"còn mạnh mẽ hơn.

Không, chơi Hanon không làm "mòn" kĩ thuật nếu như kĩ thuật đã thật sự tốt (theo Piano Fundamentals). Nó chỉ gây hại nếu như kĩ thuật chưa tốt mà đã lao vào tập Hanon. Vì vậy Hanon có lẽ chỉ để dành cho những ai kĩ thuật chơi đã hoàn thiện.
Theo Abby Whiteside và trang Piano Fundamentals, có nhiều cách khác để nâng cao kĩ thuật tốt hơn Hanon rất nhiều. của Chopin, hoặc các bản nhạc của Bach. 24 bản Etude của Chopin, không chỉ giúp duy trì kĩ thuật mà còn rèn luyện việc cảm thụ âm nhạc.

Cũng theo kết luận của Piano Fundamentals, những bài tập trong quyển Hanon ít nhiều cũng có phần đúng (http://www.pianofundamentals.com/book/en/1.III.7.8). Tuy nhiên, theo đó, Hanon không phải là giải pháp tốt cho vấn đề kĩ thuật. Piano Fundamentals còn đề cập đến Cramer-Bulow (ông này thì em chẳng biết) và Czerny.

Tuy nhiên, điều em thắc mắc, là vì sao nhiều pianist vẫn chọn tập Hanon (thậm chí có nhiều người có thể tập Hanon cả ngày). Em đang định tập quyển Hanon vì nghe nhiều người bảo, nhưng thấy khá nhiều lời phê bình trên mạng nên định hỏi.

[akira]

Mình cũng có 1 quyển của Hanon nhưng nào có tập mấy đâu nhưng công nhận tập của Hanon thì các ngón tay sẽ mạnh lên khá nhiều. Tuy nhiên, mình thực sự thấy phương pháp của Czerny rất hay. Để luyện kỹ thuật phần lớn mình đều tập etude của Czerny, ko chỉ các ngón tay mạnh lên mà còn luyện được các cách chạy rải theo nhiều thế ngón và khiến cho độ dang cua các ngón tay khá lên rất nhiều, tay cũng mềm dẻo hơn nữa. Các bài tập cũng ko quá máy móc mà vẫn có thể hiện sắc thái to nhỏ,... nhiều bài nghe rất hay nữa :D

[pontw]

À. Hanon thì em biết , em có tập thử phần 1 của nó. Đúng là ngón 4 5 mạnh lên nhiều sau khi một thời gian ngắn tập vì lúc đó vừa mới học piano mà ! Sau đó em mới em mới tập Czarny 299 thì cộng nhận để ngón tốt thì chỉ có czarny thôi , nên khuyên chỉ học phần 1 hanon cho những người mới học. !

Mà Etude thì rất nhiều tha hồ mà chọn để tập ngón tay mà mình cảm thấy mình cần ! Tội gì phải rèn buộc một kiểu luyện ngón máy móc nhĩ ?