van_Toan
13-11-2006, 15:47
Leitmotif, hiểu nôm na là nét chủ đạo, quán xuyến toàn bộ tác phẩm. Thuật ngữ leitmotif xuất hiện cả trong văn học cũng như trong âm nhạc. Ở đây chỉ xin nói về leitmotif trong âm nhạc.
Leitmotif, đơn giản chỉ là một đoạn ngắn giai điệu được lập lại nhiều lần trong tác phẩm, nhằm đại diện cho một nhân vật hay một sự kiện nào đó. Nhìn chung leitmotif được dùng nhiều trong opera, nhưng nó cũng xuất hiện ở những thể loại khác như những tiểu phẩm (viết cho các nhạc cụ), nhạc phim và nhạc game.
Leitmotif có nguồn gốc từ từ Motiv trong Đức, được vay mượn từ từ Motif của Pháp. Trong tiếng Pháp, có nghĩa là "vận động" hay "chủ đề". Về sau, thêm vào tiền tố "leit", thành ra một thuật ngữ mới: Leitmotif.
Lịch sử sử dụng Leitmotif
Carl Maria von Weber có lẽ là người đầu tiên sử dụng rộng rãi leitmotif. Thực chất, từ "leitmotif" xuất hiện lần đầu bởi nhà phê bình F. W. Jähns, dựa theo những sáng tác của Weber, cho dù mãi đến năm 1871 nó mới được chấp nhận. Tiếp bước Weber, Beethoven cũng như Hector berlioz, là những người góp công vào việc phát triển leitmotif. Những tác phẩm string quartet thời kỳ sau của Beethoven đều thấy xuất hiện những leitmotif mang giai điệu du dương quán xuyến toàn tác phẩm. Với Berlioz thì đại diện rõ nét nhất chính là Symphonie Fantastique.
Nhưng người có công lớn nhất cũng như sử dụng nhiều nhất leitmotif, không ai khác hơn, chính là Richard Wagner. Đặc biệt là bộ opera đồ sộ Der Ring des Nibelungen, với ít nhất 12 leitmotif tượng trưng cho nhân vật, đồ vật và địa điểm; trong đó, có cái chỉ xuất hiện trong 1 vở, có cái xuất hiện xuyên suốt toàn tác phẩm (cả 4 vở) như leitmotif đại diện cho vị thần tối cao Wotan chẳng hạn. Wagner khi nói leitmotif đã dùng từ "Grundthema" (ý tưởng cơ bản) để thay thế, mặc dù thuật ngữ ấy chỉ xuất hiện chính thức vào năm 1887 bở H. von Wolzogen.
Theo sau Wagner, nhiều nhà soạn nhạc cũng bắt đầu sử dụng leitmotif trong tác phẩm của mình như Richard Strauss, Sergei Prokofiev...
Đó là sơ qua về leitmotif. Còn vấn đề chính của topic này chính là bàn về các leitmotif trong những vở opera của Richard Wagner. Mời mọi người tham gia! :)
Leitmotif, đơn giản chỉ là một đoạn ngắn giai điệu được lập lại nhiều lần trong tác phẩm, nhằm đại diện cho một nhân vật hay một sự kiện nào đó. Nhìn chung leitmotif được dùng nhiều trong opera, nhưng nó cũng xuất hiện ở những thể loại khác như những tiểu phẩm (viết cho các nhạc cụ), nhạc phim và nhạc game.
Leitmotif có nguồn gốc từ từ Motiv trong Đức, được vay mượn từ từ Motif của Pháp. Trong tiếng Pháp, có nghĩa là "vận động" hay "chủ đề". Về sau, thêm vào tiền tố "leit", thành ra một thuật ngữ mới: Leitmotif.
Lịch sử sử dụng Leitmotif
Carl Maria von Weber có lẽ là người đầu tiên sử dụng rộng rãi leitmotif. Thực chất, từ "leitmotif" xuất hiện lần đầu bởi nhà phê bình F. W. Jähns, dựa theo những sáng tác của Weber, cho dù mãi đến năm 1871 nó mới được chấp nhận. Tiếp bước Weber, Beethoven cũng như Hector berlioz, là những người góp công vào việc phát triển leitmotif. Những tác phẩm string quartet thời kỳ sau của Beethoven đều thấy xuất hiện những leitmotif mang giai điệu du dương quán xuyến toàn tác phẩm. Với Berlioz thì đại diện rõ nét nhất chính là Symphonie Fantastique.
Nhưng người có công lớn nhất cũng như sử dụng nhiều nhất leitmotif, không ai khác hơn, chính là Richard Wagner. Đặc biệt là bộ opera đồ sộ Der Ring des Nibelungen, với ít nhất 12 leitmotif tượng trưng cho nhân vật, đồ vật và địa điểm; trong đó, có cái chỉ xuất hiện trong 1 vở, có cái xuất hiện xuyên suốt toàn tác phẩm (cả 4 vở) như leitmotif đại diện cho vị thần tối cao Wotan chẳng hạn. Wagner khi nói leitmotif đã dùng từ "Grundthema" (ý tưởng cơ bản) để thay thế, mặc dù thuật ngữ ấy chỉ xuất hiện chính thức vào năm 1887 bở H. von Wolzogen.
Theo sau Wagner, nhiều nhà soạn nhạc cũng bắt đầu sử dụng leitmotif trong tác phẩm của mình như Richard Strauss, Sergei Prokofiev...
Đó là sơ qua về leitmotif. Còn vấn đề chính của topic này chính là bàn về các leitmotif trong những vở opera của Richard Wagner. Mời mọi người tham gia! :)