Warning: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; vBulletinHook has a deprecated constructor in ..../includes/class_hook.php on line 27
Phản hồi dạng chỉ trích, cách nhận diện và tai hại của nó [Lưu trữ] - Diễn đàn nhạc cổ điển Việt Nam (Vương Quốc Nhạc Cổ Điển)

PDA

View Full Version : Phản hồi dạng chỉ trích, cách nhận diện và tai hại của nó



Chibura
31-05-2009, 02:06
Dạo gần đây tôi hay gặp kiểu tranh luận mà gần như cãi nhau. Không khí topic khá nặng nề và căng thẳng. Thiết nghĩ có đôi chỗ là do người phản hồi chỉ trích quá nặng nề mà ra. Tôi xin mạn phép lấy bài của bạn tôi (đã có xin phép và được sự đồng ý của tác giả) để đưa sang đây cho forum nhạc cổ điển ta cùng tham khảo.

CHÚ Ý: Vì bài dưới đây nhắc rất nhiều đến từ flamer nên tôi muốn giải thích đại ý, rằng flame ở đây ám chỉ đả kích, và các flamer là những người chuyên đi đả kích ở các forum, community, blog (hay nói một cách văn hóa, đó là những Chí Phèo thời @)... Nói chung một khi đã nhắc đến flamer, cộng đồng mạng thường không mấy mặn mà lắm vì từ đó đi đôi với vô số các cuộc đấu khẩu vô bổ và thường xuyên dẫn đến mất hòa khí trong forum. Tình trạng này ở Việt Nam không hiếm, và trên các cộng đồng mạng thế giới cũng không phải là ít. Có lẽ chúng ta cũng nên đọc qua tìm hiểu, và nhờ vậy cũng có thể tránh những xích mích không đáng có trong forum.


Đây là link bài gốc: http://blog.360.yahoo.com/pupu_nekochan?p=386Phản hồi dạng chỉ trích – Nguyên tắc để trở thành người thắng cuộc

The Art of Reviews
By Kal Kally
Rất cám ơn Kal Kally đã cho tôi mượn bài viết này.

Cuộc chiến đả kích
(đoạn giới thiệu này có thể hơi dài dòng, các bạn có thể bỏ qua và đọc xuống ngay phần những nguyên tắc phía dưới)

Phản hồi dạng chỉ trích có thể chọc giận không chỉ người viết mà còn những người đọc yêu thích tác phẩm. Ở mức độ nhẹ, những người đọc yêu thích tác phẩm thường gửi lại cho người viết những lời ủng hộ, khích lệ tinh thần. Ở mức độ nặng, người viết hoặc những người đọc yêu thích tác phẩm sẽ ‘flame’ ngược lại người chỉ trích và dẫn tới sự khơi mào cho một cuộc chiến đả kích.

Một cuộc chiến đả kích là việc từ một phản hồi dạng chỉ trích, nhiều người xung quanh chia làm 2 phe bảo vệ người chỉ trích và người bị chỉ trích để tranh cãi, công kích lẫn nhau. Trong văn học, cuộc chiến đả kích xảy ra khi một người đọc vô tình hay hữu ý chỉ trích, chê bai người viết với những ngôn từ quá đáng khiến những người đọc khác yêu thích người viết cảm thấy tức giận. Cuộc chiến chỉ trích trong văn học thường chỉ diễn ra ở những môi trường khuyến khích sự trao đổi giữa công chúng, như diễn đàn, blog hoặc mailing list.

Một phản hồi chỉ trích có thể được tạo nên do cố ý hoặc vô tình. Trong trường hợp cố ý, người đọc có chủ đích ‘tấn công’ người viết. Trong trường hợp vô tình, phản hồi chỉ trích xuất hiện do sự vụng về trong cách thể hiện dẫn tới sự hiểu nhầm. Thế nhưng một khi lời phản hồi này là khơi mào cho một cuộc chiến đả kích thì cũng có nghĩa là đã có sự tồn tại của ‘cố ý’.
Một lời chỉ trích không thể đơn độc tạo nên một cuộc chiến đả kích, nó chỉ cung cấp mồi nhóm mà thôi. Cuộc chiến đả kích không thể bắt đầu trừ phi có những người cố tình quạt cho ngọn lửa thổi bùng lên. Nếu như một phản hồi dạng chỉ trích được tạo ra một cách vô tình, và người đọc tạo nên lời phản hồi đó hoàn toàn không có ác ý, khi anh ta bị công kích ngược lại, anh ta sẽ im lặng hoặc xin lỗi, và những mồi lửa lập tức được dập tắt.

Thế nhưng cái tôi của một người thường quá lớn, khiến anh ta phải phản ứng, phải giải thích, phải biện minh, phải thắng, phải chứng minh, phải phân định ai đúng ai sai. Lúc này cuộc chiến đả kích sẽ bùng lên, và đáng thương thay, vì cái tôi của một cá nhân, để ngọn lửa của sự chỉ trích chiến thắng một người, nhiều người khác cũng sẽ bị bỏng. Kết quả của một cuộc chiến đả kích không tránh khỏi là tổn thất cho tất cả các bên tham gia, và người chịu hậu quả nặng nề nhất bao giờ cũng là người viết.

~*~

Tránh phản hồi dạng chỉ trích

Một phản hồi dạng chỉ trích có thể được tạo ra một cách vô tình hay hữu ý. Trong trường hợp vô tình, việc công kích người viết vốn không phải là mong muốn của người đọc, nhưng người nói thì vô tình mà người nghe thì hữu ý. Vậy làm thể nào để tránh vô tình viết phản hồi dạng chỉ trích?

Để tránh, chúng ta hãy tìm hiểu làm thế nào để viết một lời đả kích tốt.


* Nhóm nguyên tắc kim cương
(Hay cách để biến đả kích thành nghệ thuật)


# Nguyên tắc 1: Xúc phạm

Để viết một phản hồi đả kích tốt, hãy ghi nhớ nguyên tắc cơ bản nhất, càng làm người nhận phải tức tới mức phát khóc hoặc nhảy dựng lên thì bạn càng có cơ hội thành công.

Nhận xét: Sự xúc phạm là điều cơ bản của tất cả những lời phản hồi chỉ trích, dù vô tình hay hữu ý. Hãy ghi nhớ rằng một lời phản hồi đả kích cũng là một lời mời cho những lời đả kích ngược lại. Ngôn từ có sức công phá khủng khiếp, đừng dùng nó tấn công nếu như không có khả năng đón đỡ.

# Nguyên tắc 2: Đừng bao giờ buồn chán

Khi đã đả kích người khác, hãy viết nó một cách thú vị, khôi hài và thông minh. Đừng bao giờ để nó trở nên buồn chán, tẻ nhạt và ngớ ngẩn.

Nhận xét: Hoàn hảo! Giá mà flamer nào cũng theo nguyên tắc này thì ít nhất những người viết cũng thoát khỏi sự hành hạ khi bị tấn công bởi những ngôn từ buồn tẻ và ươn như một con cá chết.

# Nguyên tắc 3: Sử dụng từ ngữ nhấn mạnh để đạt được hiệu quả tối đa

“tồi tệ, viết thế này thì đừng viết còn hơn, khô khan, sáo rỗng, nửa nạc nửa mỡ”

Hãy sử dụng những từ càng bất nhã càng tốt, càng đốp chát càng hay, càng tiêu cực càng chuẩn mực. Như vậy kẻ bị đả kích mới mở to con mắt mà thấy được nhược điểm của mình. Đương nhiên đó là quyền của bạn.

Nhận xét: Thô thiển, bất lịch sự, không nhã nhặn nhưng vẫn tự huyễn hoặc rằng mình đang đóng vai trò của một người đọc nghiêm túc. Sự phát triển chóng mặt của Internet đã sản sinh ra một lớp người coi nghệ thuật giao tiếp, nghệ thuật ứng xử là cái đinh!

# Nguyên tắc 4: Châm biếm và hàm ý là vũ khí

“Dù tôi vẫn luôn cố gắng hiểu những người bị thiểu năng trí tuệ, tôi vẫn không sao hiểu nổi anh viết cái gì.”

Châm biếm, mỉa mai, nói kháy, hàm ý, đó là những vũ khí mạnh nhất mà bạn có thể sử dụng để chỉ trích. Với thứ vũ khí này, chỉ với một phản hồi chỉ trích, bạn có thể khiến cái gã đã không biết viết còn cứ thích viết kia gác bút mãi mãi.

Nhận xét: Vết thương do sự châm biếm, mỉa mai gây ra sâu và nặng nề, thường để lại những ấn tượng rất xấu trong lòng người nhận. Luật bất thành văn là châm biếm, mỉa mai, hàm ý chỉ nên được giới hạn mục đích sử dụng trong phạm vi:

- Phản ứng lại khi người khác xúc phạm mình,
- Bảo vệ người khác không có hoặc không đủ khả năng tự bảo vệ

Sử dụng nó hay không là tùy bạn, chỉ cần đừng hy vọng sẽ trở thành bạn bè sau đó.

# Nguyên tắc 5: Tỏ ra vẻ bề trên

“Bạn làm sao mà hiểu nổi.”
“Một kẻ như bạn, tôi khinh.”

Tỏ ra vẻ bề trên là một cách tuyệt vời để cho người nhận phản hồi phải ăn không ngon, ngủ không yên. Một flamer chuyên nghiệp không thể không sử dụng cách này.

Nhận xét: Câu thứ ví dụ thứ hai là một câu mà tôi đã nghe được trong một cuộc chiến đả kích cách đây khá lâu. Trong cuộc chiến đả kích đó, tôi tham gia và đứng về bên của người đã nói câu này. Tuy câu nói không hướng vào tôi, tôi không nhớ ai đã nói, cũng không còn nhớ cuộc chiến đả kích đó xoay quanh vấn đề gì, nhưng ấn tượng về câu nói thì mãi mãi in lại trong lòng. Có lẽ tôi nên biết ơn người đã nói câu này, vì nó đã cho tôi một bài học không thể nào quên: “Tôi là ai, và tôi đã làm được gì mà đã đòi phán xét người khác?”

# Nguyên tắc 6: Phân tích tâm lý

“Hãy biết rằng tôi còn hiểu anh hơn chính bản thân anh!”
“Đừng có có tật giật mình.”
“Có thái độ như thế này với nhân vật thì hẳn bạn căm ghét nam giới lắm.”

Phân tích tâm lý là đòn cân não với người nhận lời chỉ trích. Nó khiến người nhận phải ném bút vào tường mà gào lên: “Hẵn nghĩ hắn là ai?!?”

Nhận xét: Nhân tiện thì… là một flamer chân chính, hẳn bạn là một người luôn tự cho mình là trung tâm, hiếu thắng và thích cười trên sự đau khổ của người khác lắm?

# Nguyên tắc 7: Giả tạo sự thật

Có thể áp dụng nhiều nhất trong môi trường Internet vì với Internet, danh tính của bạn được che dấu. Không ai biết bạn cũng có nghĩa là không ai kiểm chứng được những gì bạn nói. Chẳng ai cấm bạn nói rằng ý kiến của bạn đồng thời cũng là ý kiến của anh A, anh B, anh C… nào đó.

Nhận xét: Áp dụng đúng mực thì nguyên tắc 6 có thể là chiến thuật tốt kể cả trong tranh luận nghiêm túc. Miễn là đừng đến mức hoênh hoang rằng: “Đây còn là ý kiến của Bill Gate, chính ông ta đã nói với tôi!”

# Nguyên tắc 8: Suy diễn

Nguyên tắc suy diễn được áp dụng khi bạn sử dụng một ý kiến nào đó của đối phương để suy diễn ra các kết luận nhằm kết tội anh ta. Các kết luận này thường là các vấn đề to tát thuộc phạm vi đạo đức xã hội hoặc chân lý. Ví dụ như:

“Phản đối tình yêu đồng tính” --> “Định kiến với người đồng tính” --> “Bảo thủ, phi nhân bản” --> “Làm xã hội suy đồi về lòng nhân ái.”

Nhận xét: Nhanh chóng làm đối phương phát khùng lên, bởi tính phi thực tế và việc biến con kiến thành con voi.

# Nguyên tắc 9: Cường điệu

Cường điệu hóa sự việc, nhất là những sự việc liên quan tới mình. Nếu bị người khác công kích? Hãy hô hoán mình bị tổn thương nặng nề về tinh thần. Nếu bị cấm lên tiếng? Hãy than phiền mình bị mất quyền tự do ngôn luận.

Nhận xét: Một phương pháp tốt có thể kiến đối phương phải dạt ra xa. Tuy nhiên sử dụng nó cũng có nghĩa là chấp nhận rủi ro ai cũng sẽ dạt ra xa hết chứ không phải chỉ mỗi đối phương.


* Nhóm nguyên tắc vàng
(Hay cách để trở thành trung tâm thế giới)


# Nguyên tắc 10: Quyền của bạn là nói lên bất cứ điều gì mình nghĩ

Tôi có quyền nhận xét, tôi có quyền nói lên điều tôi nghĩ. Anh cảm thấy thế nào đó là việc của anh!

Nhận xét: Câu cửa miệng thường hay thấy nhất ở các flamer để biện minh cho mình.

# Nguyên tắc 11: Đừng tin vào số đông

Nếu tất cả mọi người đều chống lại bạn thì không có nghĩa là bạn đáng phải chịu điều đó, mà có nghĩa là bạn đang phải chịu một sự bất công không thể chấp nhận được.

Nhận xét: Hmm, nếu tất cả mọi người đều không đồng ý thì không có nghĩa là bạn chắn chắn đáng phải chịu điều đó, nhưng cũng không có nghĩa là không phải. Vì vậy nếu bạn đơn độc trong một cuộc chiến đả kích thì điều đó không có nghĩa là bạn đang gia ân cho toàn cộng đồng để bóc trần sự bất công đang đè lên bạn.

# Nguyên tắc 12: Đấu tranh chống lại sự kiểm duyệt

Quyền nói bất cứ điều gì tại bất cứ đâu là quyền bất khả xâm phạm của bạn. Những ai ngăn cấm bạn là kẻ xấu xa, bảo thủ, phát xít, chống lại sự cấp tiến.

Nhận xét: Có làm như vậy cũng không che giấu được cái chất Chí Phèo đâu.

# Nguyên tắc 13: Chống lại những kẻ quá nhạy cảm

Những gì bạn nói vốn rất bình thường. Chẳng qua là đối phương quá nhạy cảm hoặc chuyện bé xé ra to. Nếu không thì cũng là đối phương không có óc hài hước.

Nhận xét: Điều lạ lùng nhất là khi bị công kích ngược, anh ta thường cũng rơi nốt vào nhóm những kẻ quá nhạy cảm hoặc không có óc hài hước để nhất nhất phải “bảo vệ danh dự” cho mình.

# Nguyên tắc 14: Internet – nơi san bằng tuổi tác và địa vị

Trên Internet không có khái niệm tuổi tác hoặc địa vị. Khi đã trong một cuộc “tranh luận” thì ai cũng ngang nhau, không cần thiết phải quan tâm tới việc ai lớn tuổi hơn ai.

Nhận xét: Đúng là có câu trên Internet không còn khái niệm tuổi tác và địa vị thật, nhưng đó là để chỉ việc Internet làm mờ đi danh tính của một người. Còn nếu như bạn đã biết một người nhiều tuổi hơn mình mà bạn vẫn vịn vào lý do này để không tôn trọng họ thì việc đó chỉ có thể giải thích bằng sự bất nhã mà thôi.


* Nhóm nguyên tắc bạc
(Hay cách trở thành người thông thái, đúng đắn nhất toàn vũ trụ)


# Nguyên tắc 15: Phô trương kiến thức

Hãy để kẻ nhận lời đả kích phải run sợ khi biết mình thông minh và hiểu biết tới cỡ nào. Cho anh ta biết điểm IQ, SAT, TOEFL, GRE… cao ngất trời của bạn. Cho anh ta biết bạn thuộc những nhóm bút như Bút Chì, Bút Nước hay đại loại như thế. Để đạt được hiệu quả cao nhất, nhãy ném vào mặt anh ta hàng khối kiến thức về sự việc đang chỉ trích. Hãy khiến anh ta hiểu rằng những lời một người kiến thức đầy mình như bạn nói ra là chân lý.

Nhận xét: Những người thực sự thông thái không bao giờ khoe là mình thông thái. Khả năng là anh chàng flamer này sẽ gặp phải người hiểu biết sâu hơn mình, và bốp! Bị đập bẹp.

# Nguyên tắc 16: Sử dụng những cụm từ không quen thuộc

Những cụm từ khó hiểu hoặc không quen thuộc làm người ta có cảm giác đối diện với một thứ gì đó rất tinh vi, phức tạp, cao cấp. Cách hay nhất là dùng từ chuyên môn hoặc tiếng nước ngoài, nhưng đừng chọn tiếng Anh, hãy dùng những thứ tiếng ít người biết hơn như tiếng Pháp, tiếng Nga. Lựa chọn hoàn hảo nhất là tiếng Latin. Những cụm từ như “ad hominem” (đánh vào tình cảm con người) hay “veni, vidi, vici” (Ta đến, ta thấy, ta chinh phục) cần phải được sử dụng càng nhiều càng tốt.

Nhận xét: Ở mức độ vừa phải thì đây là một cách tốt để khiến những gì mình viết có vẻ “chuyên môn”, nhưng sử dụng quá nhiều thì những gì bạn viết sẽ có vẻ ngớ ngẩn.

# Nguyên tắc 17: Đòi dẫn chứng

Trước bất cứ những gì đối phương nêu ra cũng hãy đòi dẫn chứng.

Nhận xét: Dù đối phương có nói rằng anh ta thích văn phong của tác giả đang bị chỉ trích, nếu không có tờ báo nào, cuốn sách nào viết về sở thích của anh ta thì có nghĩa là anh ta đang nói dối. Cứ như thế thì còn ai dám đối chọi lại bạn nữa?

~*~

Những nguyên tắc để chỉ trích hiệu quả là như vậy. Chúng không phải là tuyệt đối, không phải cứ dùng một trong những nguyên tắc đó thì có nghĩa là bạn đang phản hồi dạng chỉ trích. Một số nguyên tắc nếu sử dụng hợp lý còn có hiệu ứng tích cực. Vậy làm thế nào để tránh vô tình phản hồi mang tính chỉ trích?

Hãy hiểu những nguyên tắc trên, và khi phản hồi, đừng quên thái độ lịch sự và tôn trọng.

--------------

Tái bút của riêng tôi: Tất cả chúng ta ở đây hẳn cũng ít nhiều tham gia nhiều forum. Và hẳn những ai hay tranh luận cũng từng gặp những trường hợp mà đối phương cãi cùn đến vô lý và không chịu hiểu người khác đang nói gì. Có lẽ topic này sẽ có ích cho tất cả chúng ta. Và có lẽ đây cũng là cẩm nang rất có ích cho những ai có thiên hướng trở thành Chí Phèo, tuy nhiên tôi mong là sẽ không gặp phải những người như vậy nữa.

le Ara
31-05-2009, 03:12
=]] ôi Chibura ơi ....... =]] =]]

đj ngủ thuj .... Let's go to bed !! mệt wa'..... :'D

martenzi
31-05-2009, 10:29
#:-s#:-s#:-s#:-s#:-s

:-s:-s:-s:-s:-s:-s

8-} 8-} 8-} 8-} 8-}

:@) :@) :@) :@) :@)

^:)^ ^:)^ ^:)^ ^:)^ ^:)^

8-> 8-> 8-> 8-> 8->

Chibura
31-05-2009, 11:27
Đồng chí Martenzi làm sao thế? ;)) ;)) ;)) ;)) ;))

vaiduakhu
31-05-2009, 11:36
blame chứ không phải flame em ơi >:)

Chibura
31-05-2009, 11:55
flame mới đủ đô chị ạ. ;))

Dung SherLock
31-05-2009, 16:51
Hi vọng rằng mọi thành viên tham gia diễn đàn khi đọc bài viết này cũng có thể hiểu bài viết một cách đúng nghĩa nhất để không vô tình biến mình thành "Chí Phèo thời @";)

Alchemist
25-06-2009, 21:58
Những nguyên tắc trên rất hay.>:D<
Em phải học tập để trở thành một " nghệ thuật gia chỉ trích " mới được.

Tiểu Long Nữ
27-07-2009, 20:41
Post một đường làm một nẻo!!!