PDA

View Full Version : P.I. Tchaikovsky - Nhà soạn nhạc cổ điển nổi tiếng người Nga



ZIN
25-08-2006, 10:13
Tchaikovsky – nhà soạn nhạc thiên tài Bình Anh (NuocNga.net) tổng hợp http://w3.rz-berlin.mpg.de/cmp/tchaikovsky_2.jpg

Piotr Ilitch Tchaikovsky
Những giai điệu không thể nào quên, những sắc màu mạnh mẽ và sự xúc cảm vô bờ bến trong từng tác phẩm của Pyotr Il'yich Tchaikovsky từ lâu đã đưa ông trở thành một trong những nhà soạn nhạc cổ điển nổi tiếng nhất trong mọi thời đại. Giới phê bình nghệ thuật và nhiều chuyên gia âm nhạc gặp khó khăn trong việc đánh giá một cách đầy đủ về sự độc đáo và tài năng của Tchaikovsky. Ông sinh ngày 7/05/1840 tại Votkinsk, mất ngày 6/11/1893 ở St. Petersburg, Nga.
Trong các luận văn về tiểu sử của những nhà soạn nhạc nổi tiếng, người đọc có thể nhận thấy rõ vì sao opera lại là trọng tâm của Mozart và ca khúc lại là thể loại chủ đạo của Schubert. Với Tchaikovsky, tinh chất trong các tác phẩm của ông nằm trong nhiều cách thức thể hiện về thế giới tưởng tượng được lý tưởng hoá của ballet cổ điển. Cảm xúc mạnh mẽ, phản ánh đa chiều và nhiều màu sắc về con người, cuộc sống đã lan toả trong hầu hết các tác phẩm âm nhạc của ông, kể cả trong những bản giao hưởng bất hủ.
Pyotr Ilyich Tchaikovsky sinh ra trong một gia đình trung lưu ở Votkinsk, Nga. Giống Schumann, một nhà soạn nhạc đã có ảnh hưởng mạnh mẽ đến ông, Tchaikovsky đã từng học về luật một cách rất nghiêm túc trước khi theo đuổi sự nghiệp thực sự của mình. Sau đó, ông theo học tại Trường âm nhạc St. Petersburg (1863 - 1865). Trong những giáo viên của ông có cả Anton Rubinstein, người đã dạy ông sáng tác nhạc. Năm 1866, ông đến Moscow với vai trò là một giáo sư về hoà âm tại một trường nhạc mới do Nicholas Rubinstein (một người anh em của Anton) thành lập. Trong hai năm đầu tại trường nhạc này, ông đã viết bản nhạc giao hưởng thứ nhất (Winter Daydreams) và vở nhạc kịch đầu tiên (Voyevod) của mình. Tại trường nhạc, Tchaikovsky đã quen biết với nhóm các nhà soạn nhạc Nga do Rimsky-Korsakov và Balakierev đứng đầu. Chính những xúc cảm theo chủ nghĩa dân tộc của hai người này đã truyền cảm hứng cho bản nhạc giao hưởng thứ hai của Tchaikovsky có tên Little Russian. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, Tchaikovsky sau đó đã bị hội nhạc sĩ khai trừ vì được đào tạo về âm nhạc quá nhiều, theo chủ nghĩa quốc tế và ''không đáng'' là người Nga. Trên thực tế, âm nhạc của Tchaikovsky, trong sâu thẳm vẫn mang đậm sắc thái Nga nhưng cũng thấm nhuần tình yêu của ông đối với Mozart và chịu ảnh hưởng từ những nhà soạn nhạc nổi tiếng ở Tây Âu khác, đặc biệt là âm nhạc Pháp của Bizet và Saint-Saëns. Nhưng như Stravinsky đã từng viết, âm nhạc của Tchaikovsky, vốn không thể hiện vẻ đặc trưng chất Nga đối với tất cả mọi người, lại thường sâu sắc âm hưởng Nga hơn so với thể loại âm nhạc từ lâu được quan niệm một cách dễ dãi như là hình ảnh về nét đẹp phong phú của người Moscow. Thể loại nhạc này của Tchaikovsky mang chất thuần Nga chẳng khác gì thơ của Pushkin hay ca khúc của Glinka... Tchaikovsky đã rút ra những vẻ đẹp này một cách vô thức từ những nguồn cảm hứng dân gian và thực tế cuộc sống.
Từ 1869 đến 1876, Tchaikovsky đã viết thêm 3 vở opera nữa, và bản concerto cho piano. Ông cũng là nhà phê bình âm nhạc với khá nhiều lời khẳng định gây chấn động như: Nhạc của Wagner chẳng có ý nghĩa gì với tôi, nhạc của Brahms cũng vậy. Tôi cảm thấy bị chọc tức khi mà sự tự phụ tầm thường đó lại được ghi nhận như một thiên tài. Về Beethoven, tôi thừa nhận sự vĩ đại trong một số tác phẩm của ông, nhưng tôi không sùng bái ông ta.. Tuy nhiên, theo Tchaikovsky Mozart là Đức Chúa âm nhạc. Năm 1877, Tchaikovsky đã vấp phải một sai lầm tai hại khi cưới một trong những học trò của mình, Antonina Ivanova Miliukova. Tchaikovsky, một người đa cảm quá mức, bất hạnh và luôn giấu kín bệnh đồng tính của mình, hy vọng rằng một cuộc hôn nhân đáng trân trọng với một học trò tôn kính thần tượng sẽ là một giải pháp khả thi cho cảnh ngộ khó khăn. Thật không may, ông đã chọn phải một phụ nữ không chỉ không thông minh, lại còn mắc chứng cuồng tưởng. Cuộc hôn nhân này kéo dài được 9 tuần, và lên tới đỉnh điểm đổ vỡ khiến Tchaikovsky nghĩ tới việc tự tử bằng cách nhảy xuống sông (để lại cho ông chứng viêm phổi). Modest, người em của ông, cũng bị bệnh đồng tính, đã cứu sống ông và đưa ông về St Petersburg, nơi Tchaikovsky trải qua một cuộc khủng hoảng tinh thần thực sự.
Vào thời gian này, Tchaikovsky đã bắt đầu một quan hệ với một goá phụ giàu có, bà Nadejda von Meck, người đã trở thành người bảo trợ cho ông trong 14 năm tiếp sau. Bà lúc đó 46 tuổi, là mẹ của 7 đứa trẻ. Nhưng bà đã đề nghị được trợ cấp cho Tchaikovsky với điều kiện họ không bao giờ gặp nhau. Trong quá trình trao đổi thư từ rất nhiều giữa hai người, bà đã viết, ...Tôi sợ sự giao thiệp với ngài. Tôi muốn nghĩ về ngài từ một khoảng cách xa, để nghe ngài nói trong nhạc của ngài và chia sẻ những xúc cảm của ngài qua đó. Mỗi khi họ gặp mặt nhau tại một buổi hoà nhạc, hai người chẳng ai nói lời nào và họ quay mặt đi trong bối rối ngại ngùng. Mối quan hệ bất thường này cùng với những khoản tiền hoa hồng ngày càng nhiều cho phép Tchaikovsky từ bỏ việc dạy nhạc và sống một cuộc đời sung túc, đầy đủ ở một vùng quê yên bình. Tuy nhiên, cuộc sống nơi vắng vẻ cũng không thể làm ông khuây khoả bớt những tổn thương về xúc cảm, và ông tiếp tục trải qua những cơn đau đầu, thường khiến ông phải vật vã và uống rất nhiều rượu để vượt qua. Trong nhật ký, ông viết: Đương nhiên, việc lạm dụng rượu là rất có hại. Tôi hoàn toàn đồng ý với điều này. Nhưng tôi, một người đau ốm, luôn bị khủng hoảng thần kinh, hoàn toàn không thể làm được việc gì mà không dùng đến rượu. Khi Nadja chấm dứt mối quan hệ của họ một cách đột ngột vào năm 1890 do các lo ngại của bà về nguy cơ phá sản, Tchaikovsky đã bị tổn thương nặng nề về tinh thần. Bà từ chối trả lời các bức thư của ông và do đó, mọi niềm tin của ông về con người ''đã bị đảo lộn. Tchaikovsky không biết rằng, Nadja đã phải chịu đựng căn bệnh thần kinh của bà. Tchaikovsky rời đến New York năm 1891 để tham gia vào các hoạt động khánh thành Nhà hát Carnegie Hall. Nước Mỹ đã quyến rũ ông, nhưng ông đã viết rằng:Tôi ưa thích tất cả mọi thứ như một người ngồi trước một bàn ăn bày tất cả những tinh hoa của nghệ thuật ẩm thực nhưng thiếu cảm giác ngon miệng. Năm 1892, ông đã nghe Mahler chỉ huy vở opera Eugene Onegin tại Hamburg.
Quay về Nga, Tchaikovsky viết tổ khúc được mến mộ Nutcracker Suite, hoàn tất vào năm 1892, và bắt đầu bắt tay vào thực hiện Bản giao hưởng số 6. Tác phẩm cuối cùng mang tên Pathétique được coi là tác phẩm mà ông ''dành trọn tâm hồn. Trong vòng 1 tuần sau lần trình diễn đầu tiên tác phẩm này tại St. Petersburg năm 1893, ông đã qua đời, với nguyên nhân được cho là bị nhiễm khuẩn tả do uống nước không đun sôi, có thể là do chủ ý của ai đó. Cũng có một số giả định cho rằng có thể ông đã bị đầu độc để ngăn chặn sự bại lộ của một vụ scandal tình dục đồng giới có liên quan đến tầng lớp quý tộc.
Khác với một số đồng nghiệp người Nga cùng thời của mình, Tchaikovsky đã rất cố gắng để tìm ra những hình thái rõ ràng cho tư tưởng của mình. Ba bản giao hưởng cuối cùng là những thành công tột bậc của sự tìm kiếm này, đẩy lên đến cực điểm bằng cách xử lý tuyệt vời và không theo thông lệ trong đoạn kết của Bản giao hưởng số 6 với một phần nhạc chậm được kéo dài, giải toả và tiêu tan tất cả những sinh lực của phần nhạc hành khúc nổi bật trước đó. Tchaikovsky, cùng với Brahms, có lẽ là những nhà soạn nhạc lỗi lạc nhất trong giai đoạn cuối thế kỷ XIX. Ngoài những bản nhạc giao hưởng và dàn nhạc thính phòng được nhiều người yêu thích như rất nhiều bản concerto khác nhau dành cho piano, violin và cello. Tchaikovsky còn để lại những vở nhạc kịch bất hủ như Romeo và Juliet, vở Khúc dạo đầu 1812 và Tuỳ hứng Italia... Eugene Oneginvà Queen of Spades (Đầm Pích) là những tác phẩm của Tchaikovsky thường được biểu diễn tại các nhà hát, còn các vở ballet Sleeping Beauty (Nàng công chúa ngủ trong rừng), Swan Lake (Hồ Thiên nga) và Nutcracker (Chiếc kẹp hạt dẻ) đã trở thành một phần không thể thiếu của âm nhạc cổ điển thế giới. Hay nhưng ít nổi tiếng hơn là ba bản tứ tấu đàn dây), bản serenade cho đàn dây, bản Ami Piano Trio, tác phẩm cho độc tấu piano... Thân thế và sự nghiệp: Tchaikovsky’s sinh ngày 25/5/1840 ở Votkinsk thuộc Uran trong một gia đình kỹ sư mỏ. Sống trong gia đình quý tộc bậc trung, cậu bé được giáo dục toàn diện, rất yêu thích và có năng khiếu về âm nhạc từ nhỏ. Nhưng bố mẹ không muốn cho con theo con đường nghệ thuật nên gửi Tchaikovsky’s đến Petersburg để học ở trường Trung cấp luật ( từ năm 1850-1859). Trong thời gian này cậu bé say mê học âm nhạc. Theo lời khuyên của A.Rubinsten, Tchaikovsky’s bỏ nghề luật và thi vào nhạc viện Petersburg (1862). Sau ba năm học tập, Tchaikovsky’s tốt nghiệp với huy chương bạc và trở về hoạt động ở Moscow rồi trở thành giáo sư của nhạc viện thành phố (1865). Tchaikovsky’s hoạt động âm nhạc rất hăng say trong lĩnh vực sáng tác, lý luận, giáo dục...Trong khoảng 12 năm (từ 1865-1877) ông đã sáng tác nhiều tác phẩm. Năm 1877-1885, tình hình xã hội có nhiều biến đổi và với cuộc hôn nhân không thành đã làm cho Tchaikovsky’s rơi vào tình trạng khủng hoảng tinh thần trong một thời gian. Năm 1878 hòan thành bản giao hưởng số 4 và nhạc kịch Eugene Onegin . Ðược một bà triệu phú tên là Fông Méc đỡ đầu về kinh tế, Tchaikovsky’s rất yên tâm sáng tác. Giữa những năm 80, Tchaikovsky’s tham gia hoạt động với tư cách là nhạc trưởng, biễu diễn khắp nơi trong và ngoài nước. Năm 1893 ông được tặng học vị tiến sĩ của trường đại học tổng hợp Cambrigde ở Anh. Tchaikovsky’s mất ngày 25/10/1893 ở Petersburg sau một tuần lễ chỉ huy bản giao hưởng cuối cùng của mình.
Ðặc điểm sáng tác và tác phẩm: - Tchaikovsky’s không những là nhạc sĩ Nga vĩ đại mà còn là nhạc sĩ lớn thế giới. Hoạt động âm nhạc chính là ở Moscow. Sáng tác nhiều thể loại thành công như giao hưởng, nhạc kịch, vũ kịch, nhạc thính phòng, hoà tấu, romance. - Tác phẩm phản ảnh tâm tư con người thời đại, tình cảm, khát vọng dưới chế độ Nga hoàng. Miêu tả cảnh thiên nhiên nước Nga rất độc đáo như giao hưởng số 1 Giấc mơ mùa đông, trong tác phẩm còn đề cập đến những câu truyện thần thoại, những trang sử quang vinh của nước Nga nhưng đặc điểm nổi bật là ông phản ánh thông qua tấn bi kịch như giao hưởng số 5, số 6 Con đầm pích là những tác phẩm bi kịch đạt đến đỉnh cao. - Sở dĩ ông nổi tiếng vì đã biết kết hợp nhuần nhuyễn âm nhạc Nga với âm nhạc châu Âu, âm nhạc thành thị, nông thôn. Âm nhạc trong tác phẩm của ông là âm nhạc trí thức tiểu tư sản. Tác phẩm: - Tchaikovsky’s sáng tác khoảng 30 tác phẩm cho dàn nhạc giao hưởng gồm có: 7 bản giao hưởng (6 giao hưởng và giao hưởng có tiêu đề Mangfrét nhiều concertors cho piano, violon, nhiều khúc mở màn, giao hưởng thơ và tổ khúc giao hưởng. Tính chất giao hưởng của Tchaikovsky’s là trữ tình đầy tính kịch. Ðây là một dòng giao hưởng mới trong lịch sử giao hưởng Nga. Bên cạnh đó cũng có giao hưởng mang tính chất cảnh trí sinh hoạt như GH số 1 "Những ước mơ và con đường mùa đông (1866), Người thợ rèn Vacula, vũ kịch Hồ Thiên Nga, ba khúc mở màn: Romeo và Juliét (1869); Bão tố (1873); Franxétca đa Rêminhi (1876) - Giai đọan 1877 do căng thẳng với cuộc sống riêng tư ông BỎ DẠY, BỎ SÁNG TÁC VÀ ĐI NGAO DU Ở Ý, Anh, Pháp và những tác phẩm trong thời kỳ này: Nhạc kịch Eugene Onegin, Cô gái Orliăng (1870) và Madéppa(1883), concerto số 2 cho piano, concerto cho violon... - Thời kỳ trở về Moscow, ông viết GH có tiêu đề Mangfrét; và bản GH số 5 (1888); nhạc kịch Con bài bích, Người đẹp ngủ trong rừng (1889), Xay hạt dẻ, Iolanta (1891).

Chú thích: bài này tớ paste lại từ diễn đàn cũ :D, mong mọi người ủng hộ và đồng ý :)

KelvinHai
10-06-2007, 19:54
Mình thấy bài viết bạn dài quá , liền mạch nên tạo ra cảm giác không muốn đọc của độc giả . Theo mình thế này : Bạn viết tóm tắt tiểu sử của nhạc sĩ 1 bài , sau đó viết về các sáng tác 1 bai và cuối cùng là đặc điểm sáng tác . Có như vậy mới dễ đọc bạn à , chứ nếu không giở sách ra đọc cho dễ vì đọc trên máy vi tính hay chậm hơn và trong sách . Mình sẽ viết thử 1 bài nhé .

Tri_ Red Army
18-04-2009, 16:00
Mình rất thích bản giao hưởng số 5,6;overture 1812:March Slave của Tchaikovsky.

Darkweald
19-04-2009, 01:18
Cho mình hỏi : Có phải Tchaikovsky có một số vấn đề thần kinh và tâm lý không ? Theo mình biết thì hình như ông hơi bị "không bình thường" vào một số lúc bốc đồng.
Darkweald

Wal
19-04-2009, 01:55
Cho mình hỏi : Có phải Tchaikovsky có một số vấn đề thần kinh và tâm lý không ? Theo mình biết thì hình như ông hơi bị "không bình thường" vào một số lúc bốc đồng.
Darkweald
Tốt nhất không nên đào sâu mảng này. Nhớ là ngày trước có người đề cập quá sâu phải del đi một số bài. :)

Brahmsjunior
19-04-2009, 10:18
Tốt nhất không nên đào sâu mảng này. Nhớ là ngày trước có người đề cập quá sâu phải del đi một số bài. :)

Đồng ý. Mình nên tập trung tìm hiểu những giá trị mà Tchaikovsky để lại cho nhân loại và được nhân loại cảm phục.

Cá nhân mình cũng thích nhạc Tchaikovsky. Nhưng cho tới giờ, mình mới chỉ thấy thực sự thích 03 tác phẩm của ông:

1. Symphony No. 6 "Pathetique" (Bản này thì thật tuyệt vời!, nhưng mình chỉ thấy nó tuyệt vời khi được chơi bằng dàn nhạc Los Angeles Philhamornic do Zubin Mehta chỉ huy thôi :), CD do Decca thu. Còn những nhạc trưởng và dàn nhạc khác, kể cả Karajan và BPO, thì mình thấy chẳng có ấn tượng gì hết :));

2. Piano Concerto No.1 (Rất hay! Mình đã nghe CD do Sviatoslav Richter đánh, chới với Karajan và BPO);

3. Violin Concerto (Cũng rất hay! Mình nghe Jascha Heifetz chơi, hình như với dàn Boston hay Chicago gì đó);

Mong cùng chía sẻ.
Kính,

Tri_ Red Army
19-04-2009, 11:11
Brahmsjunior (http://www.classicalvietnam.info/forum/member.php?u=3787) chỉ cho tớ 1 số cách để đánh giá nhạc trưởng được không?hay là cậu cũng đánh giá bằng cảm tính thôi?

nắngthủytinh_1992
19-04-2009, 23:02
thích bản ballet Nutcracker, với bản 1812 của ông.

sad do
11-02-2010, 14:44
ôi Tchaikovsky là thần tượng của mình!!!!!!!!
nhạc Tchai chứa đựng nhiều cảm xúc được ông thể hiện 1 cách rất mực tinh tế. những tâm tư thầm kín như được ông gởi gấm trong tác phẩm của mình rất nhiều.
nhạc ông lúc đồn dập mãnh liệt, lúc êm đềm thướt tha, lúc thì buồn đau thầm lặng. khi nghe nhạc của ông, mình có cảm giác như đang nghe hơi thở của tâm hồn. nói chung Tchaikovsky wa' tuyệt !!! (nhìu wa' hok bit nói j nữa)

à trên bài viết có sự đựng từ "bệnh đồng tính". sử dụng như vậy vừa không chính xác, vừa thể hiện 1 sự phân biệt, khinh miệt đối với những người đồng tính. theo mình nên sửa lại là "người đồng tính"

nhocti
06-05-2010, 01:15
Đồng ý. Mình nên tập trung tìm hiểu những giá trị mà Tchaikovsky để lại cho nhân loại và được nhân loại cảm phục.

Cá nhân mình cũng thích nhạc Tchaikovsky. Nhưng cho tới giờ, mình mới chỉ thấy thực sự thích 03 tác phẩm của ông:

1. Symphony No. 6 "Pathetique" (Bản này thì thật tuyệt vời!, nhưng mình chỉ thấy nó tuyệt vời khi được chơi bằng dàn nhạc Los Angeles Philhamornic do Zubin Mehta chỉ huy thôi :), CD do Decca thu. Còn những nhạc trưởng và dàn nhạc khác, kể cả Karajan và BPO, thì mình thấy chẳng có ấn tượng gì hết :));

2. Piano Concerto No.1 (Rất hay! Mình đã nghe CD do Sviatoslav Richter đánh, chới với Karajan và BPO);

3. Violin Concerto (Cũng rất hay! Mình nghe Jascha Heifetz chơi, hình như với dàn Boston hay Chicago gì đó);

Mong cùng chía sẻ.
Kính,



Piano Concerto của Tchaikovski được chọn là 1 trong 4 piano concerto hay nhất thời kì lãng mạn hehehe. Mình thích bản Kissin đàn.3 bài còn lại là : concerto piano a minor của Schumann, Grieg và concerto e minor số 1 Chopin.

Violin Concerto là 1 trong những bài concerto cho violin hay nhất mọi thời đại heheheh. Mình thích version của Bùi Công Duy đàn với Dn Czech, diễn ở Nhà Hát TP, mình coi live. Tuyệt vời lun. Đây cũng là bài Bùi Công Duy đoạt giải nhất concour Tchaikovski bảng trẻ tuổi ( dưới 18 thì phải)
Những bài còn lại là : Concerto cho violin D major- Beethoven , Concerto cho violin e minor- Mendelssohn, concerto cho violin d minor - brahms, Concerto cho violin d minor - Sibelius.

Một tác phẩm hay là vì nó thực sự hay , còn dàn nhạc đàn hay hay dở thì chỉ quyết định khoảng 20-30% thui.Mình nghĩ vậy đó!

sôpanh
07-05-2010, 00:55
Một tác phẩm hay là vì nó thực sự hay , còn dàn nhạc đàn hay hay dở thì chỉ quyết định khoảng 20-30% thui.Mình nghĩ vậy đó!

đồng ý với bạn. dàn nhạc chỉ là người đem những tác phẩm đó đến gần công chúng hơn.
hôm nay là sinh nhật của nhạc sỹ tchaikovsky, dù ông đã xa nhưng những bản nhạc của ông còn sống mãi!

nhocti
07-05-2010, 01:03
wow, cám ơn bạn nhen. Mình lúc nào cũng quên ngày tháng năm sinh của các nhạc sĩ hết. TRí nhớ của mình tồi tàn ghê

Nina
16-11-2010, 11:40
Tchaikovsky và Tolstoi

Bài này mình cũng mới đang dịch, nhưng nhân tiện có bạn nào kêu là diễn đàn ít bài vở chuyên môn, nên đăng tạm :)

Tchaikovsky và Tolstoi

Tất cả mọi hồi tưởng của Tchaikovsky về những mỗi quan tâm văn chương của ông đều dẫn đến Tolstoi, như một trong các nhà văn yêu thích nhất của ông, nếu như không phải là yêu thích nhất tuyệt đối. Herman Laroche (nhà phê bình văn học và âm nhạc Nga, bạn lâu năm của Tchaikovsky) nói rằng trong số tất cả các tác giả nổi lên trong những năm 1840 và 1850, trong đó có cả các nhà văn kinh điển của văn học Nga như Turgenev, Dostoevskii, và Goncharov, thì “hai nhà văn được Tchaikovsky yêu quý nhất là Ostrovskii và Lev Tolstoi" [1]. Nikolai Kashkin (một nhạc công, giáo viên và nhà phê bình âm nhạc, bạn của Tchaikovsky) bổ sung thêm Pushkin và Gogol trong số các nhà văn mà Tchaikovsky hay đọc lại nhiều nhất, mặc dù thứ tự yêu thích có khác biệt so với hồi ức của Vladimir Nápravník về nhà soạn nhạc:

"Trong số các nhà văn Nga, thì Gogol được Tchaikovsky yêu mến hơn cả”. Petr Il'ich còn rất yêu quý L. Tolstoi và đặc biệt là tác phẩm “Thời thơ ấu” của ông. Và chính Tchaikovsky cũng nói, ông cần phải đọc lại cuốn sách này vài chục lần" [3].

Việc Tchaikovsky đã đọc cuốn sách này của Tolstoi rất nhiều lần tự thân nó đã có nhiều ý nghĩa. Đó không phải là việc mà Tchaikovsky làm với bất kỳ cuốn sách nào của Dostoevskii hoặc Turgenev chẳng hạn, như chúng ta có thể nói. Những bức thư và nhật ký của Tchaikovsky cho thấy, ông đã nhiều lần mô tả Tolstoi như "người vĩ đại nhất trong số tất cả các nhà văn và nghệ sĩ đã từng sống ở bất kỳ nơi đâu" (nhật ký ngày 12/24 tháng bảy năm 1886, sau khi đọc Cái chết của Ivan Il'ich).

Những cuộc gặp gỡ Tchaikovsky's gặp Tolstoi vào tháng 12/1876 (sau đó họ không bao giờ gặp lại nữa) có ảnh hưởng lớn đến nhà soạn nhạc – chắc chắn nhiều hơn hẳn so với các cuộc gặp gỡ với các nhà văn khác, kể cả Ostrovskii và Chekhov. Và trong tiểu sử nhà soạn nhạc do Modest Tchaikovsky viết cũng hé vài tia sang về nguyên nhân của điều này. Chúng ta có thể đọc “Khi vẫn còn là một sinh viên trường Luật, và đọc tác phẩm đầu tiên của Lev Tolstoi trên giấy, thì Tchaikovsky đã yêu mến nhà văn này, và đánh giá ông vĩ đại hơn tất cả. Và tình cảm này tăng lên tỷ lệ thuận với số các tác phẩm được viết ra dưới ngòi bút của văn hào vĩ đại và trở thành sự sùng bái thực sự với tên tuổi của Tolstoi " [4]. Ngoài ra, Modest bổ sung thêm, vì có rất ít điều được biết về cuộc sống của Tolstoi, và ngay cả những bức ảnh của tác giả “Chiến tranh và hòa bình” cũng hiếm khi được công bố, mà Tchaikovsky hình dung văn hào “gần như một á thần".


Đó là một phần lý do khi gặp mặt thần tượng từ thời thơ ấu lại trở thành hơi sốc đối với Tchaikovsky! Cũng chưa hoàn toàn rõ về việc, Tolstoi đã dần nhận thức được danh tiếng ngày càng lớn của Tchaikovsky- nhà soạn nhạc – có thể là thông qua Mikhail Katkov (1818–1887), người xuất bản các tác phẩm của ông, khi Tchaikovsky viết cho tạp chí “Biên niên sử cùng thời” của Katkov một số bài báo trong những năm 1868 – 1871. Tuy nhiên quan điểm rằng trong thời gian ngắn ngủi khi Tchaikovsky ghé thăm Moscow tháng 12/1876, khi chuyển cho Katkov các chương cuối cùng của tiểu thuyết “Anna Karenina”, Tolstoi dừng bước cạnh Nhạc viện và nói với Nikolai Rubinstein (nghệ sĩ piano, nhạc trưởng người Nga) rằng ông muốn nói chuyện với người đồng nghiệp trẻ kia. Theo như những gì Tchaikovsky viết trong bức thư năm 1879 gửi Nadezhda von Meck (người bảo trợ và bạn thân của Tchaikovsky), thì có vẻ là ban đầu Tchaikovsky tránh né cuộc gặp gỡ này bằng cách từ chối xuống gác từ căn phòng mà ông đang dạy. Tuy nhiên, Tolstoi đã khăng khăng yêu cầu, và đe dọa rằng ông sẽ không rời khỏi tòa nhà này nếu chưa được nói chuyện với nhà soạn nhạc! Tchaikovsky đành phải đồng ý và đi theo Rubinstein xuống gặp đại văn hào.

Bỏ qua tầm vóc gần như huyền thoại mà Tolstoi có được trong con mắt của Tchaikovsky, và điều đã làm cho cảnh tượng cuộc gặp gỡ với Tolstoi trở nên thoái chí, một lý do khác của việc tại sao Tchaikovsky lại sợ hãi cuộc gặp mặt – đó là ông sợ sự hiểu biết hết thảy của Tolstoi. Điều này có lẽ chính là phẩm chất mà Tchaikovsky khâm phục hơn cả ở văn hào. Sau này, Tchaikovsky viết trong nhật ký ngày 1/13 tháng 7/1886 – “điều này khiến cho tôi cảm thấy, rằng con người hiểu hết mọi điều trong tim người ấy có thể chỉ liếc mắt đã nhìn thấy hết mọi nơi thầm kín nhất trong tâm hồn tôi”, và Tchaikovsky đã buộc phải trở thành đối tượng của những cuộc “điều tra” như vậy. Và mặc dù “Tolstoi chỉ đơn giản muốn nói chuyện với tôi về âm nhạc” (một ghi chép khác trong nhật ký năm 1886), và Tchaikovsky ngay lập tức yêu mến tính cách thẳng thắn và cách nói rõ rang của ông.

Nina
22-11-2010, 11:29
Cũng không có gì đáng ngạc nhiên về việc Tolstoi muốn nói chuyện về âm nhạc với người đã nhanh chóng tạo dựng được tên tuổi mình như một nhà soạn nhạc hàng đầu nước Nga thời đó. Tolstoi là một người yêu âm nhạc nồng nhiệt, mặc dù quan điểm của ông về âm nhạc rất mâu thuẫn. Đặc biệt là những năm cuối, khi sự yêu mến tất cả các nhạc sĩ cổ điển cho tới Beethoven, Schubert, và Chopin mâu thuẫn với niềm tin ngày càng lớn của ông, rằng chỉ có những gì mà nông dân, những người kiếm sống bằng mồ hôi nước mắt có thể hiểu được mới có thể coi là nghệ thuật đích thực. Trong những năm cuối đời này Tolstoi thường than thở rằng ông bị “làm hư hỏng” vì được hưởng thụ một quá trình giáo dục đặc quyền và yêu thích nhiều thứ mà người dân bin thường sẽ chẳng bao giờ đánh giá được – chủ yếu trong số các đặc quyền của giới quý tộc mà ông cảm thấy cần phải gạt bỏ để có chỗ cho trật tự xã hội, ví dụ như âm nhạc mà ông yêu mến. Ông thừa nhận năm 1910 rằng: “Tôi yêu âm nhạc hơn bất kỳ nghệ thuật nào khác, và có việc phải chia rẽ với âm nhạc sẽ thứ khó nhất đối với tôi, chia rẽ khỏi những tình cảm mà âm nhạc đã làm thức dậy trong tôi”.

Cũng cần nói vài điều về những quan điểm của Tolstoi về âm nhạc, những quan điểm này phát triển trong cuộc đời ông, từ thái độ yêu-ghét Beethoven nói riêng, điều mà sau này tự thân nó sẽ thể hiện một cách rõ rang trong Bản xônat Kreutzer (1889) hoặc Nghệ thuật là gì? (1898), những quan điểm này đã va chạm trong những cuộc trò chuyện với Tchaikovsky trong tháng 12/1876. Những nhà soạn nhạc yêu thích của Tolstoi là Mozart, Haydn, Chopin, Bach, Weber, Schubert, và Beethoven thời kỳ đầu: Tolstoi có được một số bài học âm nhạc thời trẻ, khi ông học một số bản nhạc piano của các nhà soạn nhạc này. Sau này ông không chỉ thích những chủ đề chính của họ, mà còn thích nghe tác phẩm của họ do các nhạc công chuyên nghiệp trình bày, khi họ tới thăm nhà ông ở Moscow hoặc tới Yasnaya Polyana. Mặc dù Tolstoi không thích opera nói chung bởi vì “sự gượng ép” khi các nhân vật thể hiện cảm xúc trên sân khấu, nhưng ông vẫn có ngoại lệ cho các tác phẩm như Don Giovanni, Die Zauberflöte, Der Freischütz và một số opera của Rossini. Còn đối với các nhà soạn nhạc Nga thì Tolstoi lại khá thờ ơ: ông chỉ khen ngợi màn hợp xướng trong phần kết của vở A Life for the Tsar của Glinka, nhưng mặt khác, ông lại ít quan tâm đến việc làm quen với tác phẩm của các nhà soạn nhạc trẻ hơn, những người tìm tòi sáng tạo trên cơ sở các thành công của Glinka. Tức là ông có quan tâm một chút tới Tchaikovsky, nhưng mặt khác ông lại không định nói chuyện với Tchaikovsky trong năm 1876, mặc dù vậy, điều này không đủ để thuyết phục ông đi nghe một buổi diễn Evgenii Onegin nào, và sau đó, như chúng ta sẽ thấy, ông tỏ ra hơi chê trách âm nhạc của Tchaikovsky. Đối với “Nhóm Khỏe” thì ông chưa gặp, có thể do không muốn muốn làm Vladimir Stasov thất vọng, người coi ông nhà văn vĩ đại nhất! Nói chung Tolstoi vẫn luôn tôn trọng thẩm mỹ âm nhạc của Stasov khi chúng định hình trong những năm 1840 và là một người bảo thủ hơn hẳn so với Turgenev chẳng hạn – Turgenev mặc dù e ngại âm nhạc hiện đại, nhưng vẫn luôn muốn biết các sáng tác mới nhất không chỉ của Tchaikovsky mà còn của Rimskii-Korsakov và Musorgskii nữa.

Tuy vậy, hiển nhiên là âm nhạc đóng một vai trò rất quan trọng trong cuộc sống của Tolstoi. Ví dụ, giữa những năm 1848 và 1850, ông có ý tưởng viết một cuốn sổ tay về các nguyên lý cơ bản của âm nhạc (theo mô hình cuốn "Từ điển âm nhạc" của Rousseau), và năm 1858 ông đã dự định tiến hành cùng với Valery Botkin (1810–1869), nhà phê bình văn học và âm nhạc thành lập Hội âm nhạc thính phòng ở Moscow. Mặc dù dự án này không có kết quả, và dự án bị bỏ qua bởi việc thành lập Hội Âm nhạc Nga theo sáng kiến của Anton Rubinstein trong năm sau, tuy nhiên việc Tolstoi đưa âm nhạc vào chương trình giảng dạy trong trường học mà ông lập ra cho con em những người nông dân ở Yasnaya Polyana năm 1861 cho thấy chắc chắn âm nhạc có gì đó mà ông muốn chia sẻ với những người khác. Ông đã dành khá nhiều suy ngẫm để tìm cách tốt nhất trong việc giảng dạy âm nhạc và nhịp điệu cho những trẻ em có năng khiếu âm nhạc. Trong những bài báo ông viết trong những năm 1860 về những tiến bộ trong các hoạt động sư phạm, Tolstoi nhấn mạnh rằng ông đã đi đến kết luận rằng đó là sai lầm khi cố gắng để truyền dẫn trong các em một tình yêu của âm nhạc và văn học mà bản thân ông đã thực hiện. Bởi vì trong những bài hát và những câu chuyện dân gian phổ biến của họ các nông dân có thể vẽ trên một di sản nghệ thuật đúng là phổ quát hơn và lâu dài hơn tất cả "văn hóa cao" của các lớp học: "Pushkin và Beethoven đểu rả như nhau đối với tính nhạy cảm bất thường của chúng tôi và điểm yếu của chúng tôi ". Trong công cuộc chống lại bất kỳ sự giả dối nào của ông, Tolstoi còn cho rằng, hơn thế nữa, việc bắt trẻ em hát trong dàn hợp xướng, dù là ở nhà thờ hay trong bất kỳ những dịp quan trọng nào khác còn gây hại. Tất cả điều này đã không báo điềm lành nào cho cuộc gặp gỡ của ông với Tchaikovsky, người tin rằng để phát triển đời sống âm nhạc Nga hơn nữa thì cần thiết đưa môn hát hợp xướng là môn học bắt buộc trong tất cả các trường tiểu học của đất nước -xem cuộc phỏng vấn 1892 Một cuộc trò chuyện với P.I. Tchaikovsky

downmem1412
13-06-2011, 16:25
Bác này có nhiều tác phẩm rất hay overture 1812 , ba vở ballet, conẻto piano 1 và mấy cái concẻto nữa cho violin, hình như còn mấy cái serenade, cả mấy bản sym 4,5,6 nũa. Mà sao không ai nhắc tới sym số 4 nhỉ tui rất thích chường 2 của nó. Vấn đề là bác này đồng tính và lại rất ghét Brahm (nhạc sĩ tôi yêu thích nhất), nhưng lại thích Wagner một người bị cho là có tí máu phát xít, giám cướp vợ của bạn thân, bài do thái (bác này cũng không ưa Brahm lun).